सध्या काय वाचताय? - भाग २६

बऱ्याचदा एखादे पुस्तक आवडते, वाचता वाचता त्याबद्दल थोडेफार सांगावेसे वाटते, पण सविस्तर समीक्षक लेख लिहायचा उत्साह किंवा वेळ नसतो. तरीही, अशा चर्चेने नवीन पुस्तकांची ओळख होते, दुसऱ्यांना ती शोधून काढावीशी वाटतात, आणि कोणी वाचून त्याबद्दल सविस्तर मत मांडल्यास नवीन चर्चेचा धागाही निघू शकतो. धागा जिवंत राहिला की प्रत्येक दोन-तीन दिवसांनी डोकावून नवीन प्रतिसाद वाचायला मजा येते. स्थळाच्या नियमांप्रमाणे चर्चेत भाग घेणाऱ्यांनी फक्त शीर्षक एवढेच न देता, पुस्तक-लेखाबद्दल एक-दोन का होईना ओळी लिहाव्यात अशी अपेक्षा आहे.
=========
'किशोर'चे अंक चाळता चाळता त्यातली एक गोष्ट दिसली.
http://kishor.ebalbharati.in/Archive/include/pdf/1998_10.pdf
पान. क्र. ९
रोचक आहे गोष्ट

field_vote: 
0
No votes yet

.

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

The atheist Muslim : a journey from religion to reason - अलि रिझवी
निरिश्वरवाद, अद्न्येयवाद, श्रद्धा यावरची पुस्तके वाचणे हा माझा छंद झाला आहे. त्या मालिकेतले हे एक सुंदर आत्मकथन आहे. डॉ. रिझवींनी एका मुसलमानाच्या बाजूने लिहिलेले हे पुस्तक टोकाचे/अतिरेकी न होता विषयावर राहते. हिचन्स असो वा अयान हिरसी अली, सर्वांना त्यांनी ओढलेले आसूड झेपत नाहीत आणि तिटकारा येतो. त्यापेक्शा रिझवींनी लिहिलेले सामान्य माणसाला टोकाचे झिडकारणारे वाटणार नाही.

Ride out the dark: Christabel Bielenberg
जगात अनेक राष्ट्रात उजव्या/राष्ट्रीय/कडव्या विचारसरणींचा प्रभाव वाढताना दिसत आहे, बहुतेक ठिकाणी सरकारेही अश्या पक्शांची आहेत. हंगेरीमध्ये मी स्वत: हे स्थित्यंतर पाहिले जेव्हा विक्टर ओर्बानच्या फिदेस पक्शाने सत्ता २/३ बहुमताने मिळवली व घटनेत बदल सुरु केले. आता फिदेस मवाळ भासेल अश्या जबॉक पक्शाला मते मिळत आहेत. भारतात मोदी अंधभक्त व द्वेष्टे विरोधक दिसत आहेतच. अगदी माझ्या जवळच्या नातलगांशी बोलताना त्यांच्यातला बदल प्रकर्शाने जाणवत आहे. या पार्श्वभुमीवर 'जर्मनीत हिटलर' आला तेव्हा तिथल्या जनतेने त्याच्यामागे जाण्याचा निर्णय का घेतला या विषयावर वाचायचे ठरवले आहे. हे त्या मालिकेतले पहिले पुस्तक. नुकतेच सुरु केले आहे. अतिशय सुस्पष्ट भाषेत लिहिले आहे. लेखिका मूळची ब्रिटिश, ३४साली जर्मन माणसाशी लग्न करुन जर्मन नागरीक झाली, नवरा व ती दोघेही हिटलर विरोधी चळवळीत सक्रिय राहिले. युद्ध संपेपर्यंत ती जर्मनीतच राहिली. त्या दहा वर्षांची कहाणी तिने या पुस्तकात मांडली आहे.

हे पुस्तक या दुव्यावरुन मला मिळाले. https://www.theguardian.com/books/2003/nov/17/top10s.hitler.thirdreich

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण1
  • विनोदी0
  • रोचक1
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

दोन्ही पुस्तके अतिरोचक वाटताहेत. ते रिझवीचे तर फारच जास्त.

बायदवे नास्तिक पण आणि मुस्लिम पण ही काय भानगड आहे? असं काही नसतं.

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

माहिष्मती साम्राज्यं अस्माकं अजेयं

बायदवे नास्तिक पण आणि मुस्लिम पण ही काय भानगड आहे?

येस, नास्तिक मुस्लिम म्हणजे थोथांड आहे. सापाच्या अनेक तोंडांपैकी हे एक नव्यानी उगवलेले तोंड आहे.

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी1
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक2
  • पकाऊ0

असेच म्हणतो. आजवर एकाही मुसलमानाला "मी नास्तिक आहे आणि तरीही मुसलमान आहे" असे म्हणताना ऐकले/पाहिले/वाचले नाही. मी टेररिस्ट नाही, लिबरल आहे वगैरे म्हणतील पण नास्तिक आणि मुसलमान हे दोन्ही एक नव्हेत याबद्दल आयसिसपासून लिबरल मुसलमानांपैकी सर्वांचे एकमत आहे असे दिसते.

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

माहिष्मती साम्राज्यं अस्माकं अजेयं

पण नास्तिकाला कशाला असेल मुस्लिम असण्याचा सोस? धर्माशी जोडले गेलेले सांस्कृतिक संचित तर हवे पण देव तर मानणार नाही, त्यामुळे मुस्लिम राहत नाही असा तिढा असणारे फार नसतील असे वाटते. असे लोक वाढत जावोत. थोडक्यात डॉकिन्स म्हणतो तसे कल्चरल मुस्लिम्स. धर्मप्रसृत टेनेट्स नाकारणारे, पण सांस्कृतीक वारसा ठेऊ इच्छिणारे, कुराण, हादिस, शरिया न मानणारे. (जावेद अख्तरसारखे? फॉर दॅट मॅटर बेटमॅनना हवे असणारे उदा. जावेद अख्तर असू शकते.)

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

*****************
मेरी मोटी है खाल, लेकीन नाजूक है दिल‌!!
हाकुना मटाटा!!
*****************

धर्माशी जोडले गेलेले सांस्कृतिक संचित तर हवे पण देव तर मानणार नाही, त्यामुळे मुस्लिम राहत नाही असा तिढा असणारे फार नसतील असे वाटते

असे म्हणणे हिंदूंसाठी सोपे आहे. त्यांच्याकडे ती सोय नाही. काफिर परवडले पण मुर्तद नको असा खाक्या असतो एकूण, कारण काफिर कन्वर्ट होऊ शकतो. मुर्तद अर्थात इस्लाम त्यागणारा तो त्यांचे लेखी सर्वांत डेंजरस. त्याला माफी नसते. तस्मात उघडपणे बोलत नाहीत फारसे कुणी. आणि जे बोलतात त्यांच्यावर प्रचंड प्रेशर असते वगैरे तर आहेच, शिवाय विचारवंतही "इतकं रॅडिकल कशाला बोलायचं" वगैरे बोलून त्यांनाच परत बोल लावतात, इफेक्टिवली मुल्लामौलव्यांना चुचकारतात. मुसलमानांवर टीका करणाऱ्यांपैकी तारेक फतेह हे नाव अतिफेमस आहे. तोदेखील नास्तिक आहे असे म्हणतच नाही. मी आणि अल्ला यांच्यामध्ये मुल्लाचे काम नाही इतकीच त्याची भूमिका आहे. मुळात अल्लाच नाकारतो असे तो कधीच म्हणत नाही. इर्शाद मांझीचाही पवित्रा तोच आहे. बहुतेक लोक असेच आहेत.

इब्न वर्राक, हमेद अब्देल-समाद हे दोनच लोक उघडपणे इस्लाम नाकारणारे पाहिलेत आजवर. अयान हिरसी अलीबद्दल मला तितकी माहिती नाही. तिचा स्टान्स नक्की कसा आहे? मी आणि अल्ला यांमध्ये मुल्ला नको असा आहे की अल्ला वगैरेच नको असा आहे?

इब्न वर्राकने "व्हाय आय ॲम नॉट अ मुस्लिम" नामक पुस्तक लिहिले. हमेद अब्देल-समाद याने "द केस अगेन्स्ट द प्रॉफेट" हे पुस्तक लिहिले. यांना जहालमतवादी म्हणून जे लोक निकालात काढू पाहतात त्या मूर्खांना एवढेही कळत नाही की अशाने इफेक्टिवली आर्थोडॉक्स इस्लामलाच बळ मिळतेय.

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

माहिष्मती साम्राज्यं अस्माकं अजेयं

जावेद अख्तर म्हणतो माझे कुठलेही रिलिजियस बिलिफ्स नाहीत. माझा कुठल्याही देवावर विश्वास नाही. हे इस्लाम धर्म नाकारणंच आहे की. म्हणजे भारतात चालतं असं असावं किंवा हे फार प्रचलित झालेलं नसावं. भारतात चालतं असं असेल तर भारतीय इस्लाम हा अरेबियन इस्लामपेक्षा वेगळाय(जास्त पोथीनिष्ठ नसणे, बऱ्यापैकी टॉलरन्ट असणे, भारतीय समाजासारखे) हेच सिद्ध होतं.
अयान हिरसी अलीची भाषणं ऐकलीयेत. जबरदस्त बाई आहे. आपली बरखा तिला शहाणपणा शिकवायला गेली होती, तोवाला व्हिडियो पूर्ण पहा.

त्या मूर्खांना एवढेही कळत नाही की अशाने इफेक्टिवली आर्थोडॉक्स इस्लामलाच बळ मिळतेय.

अगदी अगदी. हिचन्स, डॉकिन्स, डेनेट किंवा सॅम हॅरीस यांच्यावर टिका जेवढे उदारमतवादी करतात(ते पण इस्लामचाच केवळ कैवार घेत) तेवढे रिलिजियस कट्टर्स नसतील करत.(आजकाल पहाल तर ह्या लोकांच्या युट्युब कमेंट्सखाली हिंदू कट्टर पण बरेच दिसायलेत बरं का..)

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण1
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

*****************
मेरी मोटी है खाल, लेकीन नाजूक है दिल‌!!
हाकुना मटाटा!!
*****************

जावेद अख्तरचे ते विधान मला माहिती नव्हते. धन्यवाद. उत्तम आहे.

असे जेनेरिक न बोलता अल्लावर विश्वास नाही असे त्याने म्हटले असते तर ते अजून डिरेक्ट झाले असते, पण ठीकाय. तेवढा तोही हुशार असावा. Smile

बरखा दत्त डोक्यावर पडलेली आहे यात कै शंकाच नाही. तो व्हिडिओ पाहतो.

आजकाल पहाल तर ह्या लोकांच्या युट्युब कमेंट्सखाली हिंदू कट्टर पण बरेच दिसायलेत बरं का..

ई तो साला होना ही था. लांगूलचालनाचा प्रतिसाद असा येणारच.

बायदवे, "हिंदूंचे इस्लामीकरण" असा शब्दप्रयोग कधीही चांगल्या अर्थाने वापरलेला पाहिला नाही. तेव्हा त्यांना विचारलं पाहिजे की बाबांनो इस्लाम जर शांतीप्रिय वगैरे आहे तर मग असा शब्दप्रयोग तुम्ही चांगल्या अर्थाने केला पाहिजे, तसे का केले जात नाही? Smile

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

माहिष्मती साम्राज्यं अस्माकं अजेयं

मुस्लिमांची समस्या(सुशिक्षित, विचारी वगैरे) अशी वाटते की कुराणात अन हदिसात अनेक त्रुटी, दुष्ट कल्पना, कालबाह्य उदाहरणे आहेत, त्या पटत तर नाहीत, त्यांचा आधार घेऊन दहशतवाद पसरवणाऱ्यांना तर विरोध करायचाय पण हा विरोध करताना ज्या कुराणजन्य कल्पनांना पकडून बसलोय त्या तर सोडायच्या नाहीत कारण मुस्लिम असण्यासाठी त्यांना धरून असणे क्रमप्राप्तच आहे. त्यात बदल घडवून आणायचे किंवा निदान आधुनिक, संविधानिक मुल्यांना अनुसरून त्यांचे इंटरप्रिटेशन करायचे हे इस्लाम सोडून जाणे आहे असा समज(उर्वरीत लोकांमध्ये असणारा). समाजात तर रहायचे पण धार्मिक टेनेट्स पाळायची नाहीत असे शक्य न होणे हे मुळात लोकांंमुळे असावे.(तरी भारतात हे शक्य असावे.)
क्लोझेट मध्ये नास्तिक असणारे मुस्लिम नक्की असतील असा मला विश्वास आहे. कारण इस्लाम एवढा 'मँडेटरी' धार्मिक श्रद्धा आणि आधुनिक द्न्यान यांच्यात विसंगती असणारा दुसरा धर्म नाही. ज्यांना ही विसंगती दिसेल ते उघड नाही तरी आपापल्या पुरता तरी धर्म सोडून देत असतील.
शिवाय अल्लाला मानणारे पण पैगंबर, कुराण, हादिस वगैरे नाकारणारे, धर्माधिष्ठीत बंधनांपेक्षा संवैधानिक मुल्ये महत्वाची मानणारे मुस्लिम्स असतील असेही वाटते(फेबुवरील तबिश आलम हे अशाप्रकारचे उदाहरण वाटते, हमिद दलवाई देखिल अशाच प्रकारचे असावेत). हे तीन प्रकारचे लोक पुढे येत नसतील/नाहीत ते लोकांंमुळे. थोडक्यात इस्लाम सुधारू शकणारे लोक मुस्लिमांमुळे पुढे येऊ शकत नाहीत. उदारमतवादी 'खरं तर शांतीचा धर्म पण दहशतवाद्यांमुळे बदनाम झाला' अशी ओरड करून मुसलमानांना आणखी अंधारात ठेवतात.

  • ‌मार्मिक2
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

*****************
मेरी मोटी है खाल, लेकीन नाजूक है दिल‌!!
हाकुना मटाटा!!
*****************

मुस्लिमांची समस्या(सुशिक्षित, विचारी वगैरे) अशी वाटते की कुराणात अन हदिसात अनेक त्रुटी, दुष्ट कल्पना, कालबाह्य उदाहरणे आहेत, त्या पटत तर नाहीत, त्यांचा आधार घेऊन दहशतवाद पसरवणाऱ्यांना तर विरोध करायचाय पण हा विरोध करताना ज्या कुराणजन्य कल्पनांना पकडून बसलोय त्या तर सोडायच्या नाहीत कारण मुस्लिम असण्यासाठी त्यांना धरून असणे क्रमप्राप्तच आहे. त्यात बदल घडवून आणायचे किंवा निदान आधुनिक, संविधानिक मुल्यांना अनुसरून त्यांचे इंटरप्रिटेशन करायचे हे इस्लाम सोडून जाणे आहे असा समज(उर्वरीत लोकांमध्ये असणारा). समाजात तर रहायचे पण धार्मिक टेनेट्स पाळायची नाहीत असे शक्य न होणे हे मुळात लोकांंमुळे असावे.(तरी भारतात हे शक्य असावे.)

स्पॉट ऑन! अगदी असेच.

क्लोझेट मध्ये नास्तिक असणारे मुस्लिम नक्की असतील असा मला विश्वास आहे.

बरेच आहेत असे म्हणतात, विशेषत: इराणात.

शिवाय अल्लाला मानणारे पण पैगंबर, कुराण, हादिस वगैरे नाकरणारे मुस्लिम्स असतील असेही वाटते.

बाकी हादिस वगैरे एकवेळ असो पण फक्त अल्लाला मानणारे आणि पैगंबर व कुराण न मानणारे मुसलमान असतील असे वाटत नाही. फारसी म्हण आहे- बा खुदा दीवाना बाशद, बा मोहम्मद होशियार! "अल्लाबद्दल पाहिजे ते बोला पण महंमदाबद्दल बोलताना खबर्दार!". शिवाय पैगंबर आला म्हणजे सोबत कुराणही आलेच. सबब ही क्याटेगरी अस्तित्वात असेलसे वाटत नाही. अल्लाबद्दलच बोलायचे तर अरब ख्रिश्चन लोकही देवाला अल्ला असेच म्हणतात, कारण अरबी भाषेत देव म्हणजेच अल्ला आणि अल्ला म्हणजेच देव. क्लासही तोच, इन्स्टन्सही तोच. तस्मात अल्ला इज नेसेसरी बट नॉट सफिशियंट फॉर बीइंग मुस्लिम.

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

माहिष्मती साम्राज्यं अस्माकं अजेयं

फारसी म्हण आहे- बा खुदा दीवाना बाशद, बा मोहम्मद होशियार! "अल्लाबद्दल पाहिजे ते बोला पण महंमदाबद्दल बोलताना खबर्दार!". शिवाय पैगंबर आला म्हणजे सोबत कुराणही आलेच. सबब ही क्याटेगरी अस्तित्वात असेलसे वाटत नाही. अल्लाबद्दलच बोलायचे तर अरब ख्रिश्चन लोकही देवाला अल्ला असेच म्हणतात, कारण अरबी भाषेत देव म्हणजेच अल्ला आणि अल्ला म्हणजेच देव. क्लासही तोच, इन्स्टन्सही तोच. तस्मात अल्ला इज नेसेसरी बट नॉट सफिशियंट फॉर बीइंग मुस्लिम.

हम्म. पटतंय.
ओशो म्हणतो तसे धर्म सोडून देणारे आणी तरीही धार्मिक असणारे लोक वाढले पाहिजेत सगळ्याच धर्मात, अतिशय प्रायव्हेट बाब म्हणून परमात्म्याचा थांग घेण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या आस्तिक, धार्मिक तरीही कुठल्याच धर्माच्या नसणाऱ्या लोकांचं प्रमाण आधी वाढले पाहिजे, नास्तिकांचे वाढेल तेव्हा वाढेल.

  • ‌मार्मिक1
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

*****************
मेरी मोटी है खाल, लेकीन नाजूक है दिल‌!!
हाकुना मटाटा!!
*****************

ओशो म्हणतो तसे धर्म सोडून देणारे आणी तरीही धार्मिक असणारे लोक वाढले पाहिजेत सगळ्याच धर्मात, अतिशय प्रायव्हेट बाब म्हणून परमात्म्याचा थांग घेण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या आस्तिक, धार्मिक तरीही कुठल्याच धर्माच्या नसणाऱ्या लोकांचं प्रमाण आधी वाढले पाहिजे, नास्तिकांचे वाढेल तेव्हा वाढेल.

अशा लोकांना ट्रोल करणे ही सध्याची चालू फ्याशन वगैरे आहे.

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण1
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

माहिष्मती साम्राज्यं अस्माकं अजेयं

अल्लाला मानणारे पण पैगंबर, कुराण, हादिस वगैरे नाकारणारे, धर्माधिष्ठीत बंधनांपेक्षा संवैधानिक मुल्ये महत्वाची मानणारे मुस्लिम्स असतील असेही वाटते

पुंबा, तुम्हाला मुसलमान म्हणजे कोण ह्याची व्याख्याच माहिती नसावी किंवा उगाचच वेड घेउन पेडगावला जातायत. खालील नीट वाचा.

मुसलमान म्हणजे पैगंबराला मानणे मस्ट आहे आणि नुस्ते इतकेच नाही तर पैगंबर हाच शेवटचा प्रेषित आहे हे मानणे पण मस्ट आहे. ( अहमदिया लोक कोणातरी एका अहमद ला पैगंबरानंतरचा प्रेषित मानतात म्हणुन त्यांची पाकिस्तान आणि अक्ख्या जगात कत्तल चालु आहे. )
ह्या डेफिनिशन मुळे नास्तिक सोडाच पण अल्ला मानणारा पण पैगंबराला नाकारणारा सुद्धा मुसलमान होऊ शकत नाही.

वर बॅटोबा म्हणाला तसे एकवेळ हिंदु/क्रिश्चन खपवुन घेतले जातील पण नास्तिक आणि पैगंबराला नाकारणारे मेलेच समजा.

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

अनुतैतर फतवा काढणाऱ्या मौलवी निघाल्या की! मला वाटत होतं, अनुतै सांस्कृतिक हिंदू असतील. सॉरी हा अनुतै.

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

---

सांगोवांगीच्या गोष्टी म्हणजे विदा नव्हे.

अहो पण तरीदेखिल अहमदिया स्वत:ला मुस्लिमच मानतात ना?
तसेच नास्तिक असणारे स्वत:ला मुस्लिम मानणारे असणारच नाहीत असे कसे?
मुल्ला, मौलवी ठरवतात तोच इस्लाम कशावरून असे म्हणणारे किती तरी मुस्लिम फेबुवरच दिसतात.

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण3
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

*****************
मेरी मोटी है खाल, लेकीन नाजूक है दिल‌!!
हाकुना मटाटा!!
*****************

अहो अहमदिया स्वताला काय समजतात ते महत्वाचे नाही. ते स्वताला ज्या ग्रुप ला जोडु पहात आहेत ते त्यांना काय समजतात हे महत्वाचे आहे.

नास्तिक असणारे स्वत:ला मुस्लिम मानणारे असणारच नाहीत असे कसे?

अहो व्याख्याच वेगळी आहे. मुस्लीम समजले जाण्याचे जे बेसिक पॅरॅमिटर आहेत तेच पूर्ण होत नसताना, कोणी काय समजते ह्याला काही अर्थ आहे का?

लोखंड स्वताला सोने समजु लागले म्हणुन ते सोने होते का? काही तार्तिक, शास्त्रीय टेस्ट्स नाहीत का?

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ2

नास्तिक आणि मुस्लिम हा विरोधाभास असला तरी एव्हडी चर्चा करण्याआधी बायस बाजुला ठेवून पुस्तक वाचावे. धर्मशास्त्राच्या अंगाने मुस्लिम मनुष्य नास्तिक असू शकत नाही. हिंदू धर्मातला माणुस नास्तिक असू शकतो हे विधान कायद्यातील पळवाटेसारखे आहे. मुळात हिंदू ही व्याख्या अतिलवचिक असल्याने ती हवी तशी वाकवता येते. हिंदू धर्मातल्या विविध पंथांतल्या अनुयायांना नास्तिक राहून त्या पंथांचे अनुयायी राहणे शक्य आहे का? सनातन धर्माचे पालन करणारापण नास्तिक असू शकत नाही, अनिरुद्ध बापूंना भजणारा नास्तिक असू शकतो का? जैन धर्मीयसुद्धा नास्तिक असू शकत नाही अँड सो ऑन.
मुस्लिमधर्मीय कुराण, म. पैगंबर, हदीस या बाहेर जात नाहीत, संकुचित आहेत, अतिरेकी वृत्ती बळावलेली आहे हे आरोप मनुष्याच्या इतिहासात विविध धर्मांवर वेळोवेळी झालेले (जस्टिफाइड) आहेतच. एकेकाळी ख्रिश्चन धर्मप्रसारकांनी कितीतरी संस्कृत्यांची वाट लावली आहे. हिंदू समाजाने आपल्यातल्याच एका मोठ्या समुदायाला सब-ह्युमन ठरवून अंतर्गत मानसिक दहशतवाद अनेक शतके चालवलाच.
मेरी कमीज तेरे कमीजसे सफेद म्हणणे स्वत:चा अहंभाव कुळवारणे ठरेल.

आता समाजशास्त्रीय अंगाने बघितल्यास, जरी एखादा मुस्लिम नास्तिक झाला तरी सांस्कृतिक/सामाजिकदृष्ट्या तो बहुतकरुन मुस्लिमच राहील. उदा. मी नास्तिक असलो तरी माझ्या खाण्याच्या सवयी, घरातील नातेसंबंध, मुलांची नावे हे मराठी हिंदू छापाचेच राहते. एव्हडेच कशाला माझ्या मुलाचे नाव ऐकून अति-तिरकस मंडळीं 'काय फुकाचा दलित प्रेमी असल्याचा आव आणतो' हे प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्षपणे दाखवून देतात इथे अमेरिकेत.
एखादा मुस्लिम घरात जन्मलेला नास्तिक मनुष्य ईद साजरी करेल, त्याच्या खाण्यापिण्याच्या सवयी तो ज्या भागातला मुस्लिम आहे तिथल्या राहतील. उदा. आमच्या मिरजेतला एखादा मुसलमान नास्तिक झाला तरी दख्खनी भाषेत लीलया बोलेल, मुलाचे नाव हमीद, समीर किंवा तसेच काहितरी ठेवेल, त्याच्या घर, त्यातले फर्निचर, खिडक्या, दारे, पडदे, गच्चीला केलेली सजावट, फरश्यांचे डिझाइन बघून मिरजेतला कुठलाही मनुष्य सांगेल हे घर मुसलमानाचे आहे. मग भले ते घर ब्राह्मणपुरीत असो. तर या मनुष्याला आपली पार्श्वभुमी, समाज, सवयी, संचित याचा न्युनगंड न बाळगता ते चालवत नास्तिक असण्याचा अधिकार खचितच आहे.

  • ‌मार्मिक6
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

सहमत..
पुस्तक मिळाले आहे. वाचून काही ॲड करावेसे वाटले तर करेन.

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

*****************
मेरी मोटी है खाल, लेकीन नाजूक है दिल‌!!
हाकुना मटाटा!!
*****************

>>आता समाजशास्त्रीय अंगाने बघितल्यास, जरी एखादा मुस्लिम नास्तिक झाला तरी सांस्कृतिक/सामाजिकदृष्ट्या तो बहुतकरुन मुस्लिमच राहील. <<

सहमत. माझे असे नास्तिक मुस्लिम मित्र आहेत. त्यांचा देवावर विश्वास नाही, कोणतेही कर्मकांड करत नाहीत. मुस्लिम राजकारणाविषयी त्यांची मतं तीव्र उदारमतवादी आहेत. (समान नागरी कायदा, स्त्रियांना समान हक्क, वगैरे). दारू पितात, पोर्क खातात. नाव, घरात होणारं खाणं वगैरे गोष्टी मात्र पारंपरिक मुस्लिम आहेत. उदा. दालचा, शीरखुर्मा इ. सारखे पदार्थ करायला मी त्यांच्या घरी शिकलो. त्यात एक शांतिस्वरूप भटनागर पुरस्कार विजेता आहे. एक भौतिकशास्त्राचं प्राध्यापक जोडपं आहे. शिवाय, जावेद अख्तर आणि शबाना आझमींचा एक बालमित्र आहे. त्याच्या घरी मी जावेद-शबाना दंपतीला काही वेळा भेटलो आहे. त्यांच्याही बाबतीत हेच सांगू शकतो.

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण1
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

- चिंतातुर जंतू Worried
"ही जीवांची इतकी गरदी जगात आहे का रास्त |
भरती मूर्खांचीच होत ना?" "एक तूच होसी ज्यास्त" ||

एकूण रेकॉर्ड पाहता हिंदूंची कमीज बऱ्यापैकी जास्त सफेद आहेच. ते एक असो.

बाकी तुम्हीही मिरजेचे हे ऐकून आनंद वाटला.

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

माहिष्मती साम्राज्यं अस्माकं अजेयं

एक शंका: अल्लाह आणि खुदा ह्या दोन termsचे exact connotation काय आहे?
कारण एक पाकिस्तानी सहकारी, मी जेंव्हा जेंव्हा त्याला "खुदा हाफीज" म्हणायचो, तेंव्हा तेंव्हा न चुकता मला "अल्लाह हाफीज" म्हणायचा. त्याचे स्पष्टीकरण: अल्लाह सगळ्यांचा असतो, पण खुदा फक्त मुसलमानांचा असतो. तस्मात् शंका.

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

सर्वे अत्र सुखिनः सन्तु | सर्वे सन्तु निरामय:।

खुदा हा फारसी शब्द तर अल्ला हा अरबी शब्द हे तर आहेच.

अल्ला हा शब्द अरब ख्रिश्चनही वापरत असल्याने कदाचित तो पाकी तसे म्हणाला असेल.

बायदवे: नमाज हा शब्द फारसी असून संस्कृतातील नमन इ. शब्दाशी निगडित आहे. त्यामुळे नमाज ऐवजी अरबी सला हा शब्द वापरावा असा बूट निघाल्याचे वाचलेले, पाहिले पाहिजे काय आहे ते.

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

माहिष्मती साम्राज्यं अस्माकं अजेयं

बांग्लादेश भाषा आंदोलनाच्या वेळी उर्दू शब्द बंगालीतून हटवण्याचे प्रयत्न झाले. त्या संदर्भात ऐकले आहे, की बांग्लाप्रेमी बांग्लादेशी 'खुदा हाफिज'ऐवजी 'अल्ला हाफीज' म्हणतात (खुदा उर्दू, पण अल्ला उर्दू नाही म्हणे!)

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

क्वाईट पॉसिबल. अल्ला हा अरबी शब्द आहे मुळात. पंजाबी प्रभाव म्ह. पर्यायाने फारसी प्रभाव झुगारायला म्हणून तसे केले असेल.

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

माहिष्मती साम्राज्यं अस्माकं अजेयं

अगदी सुरुवातीला भाषा आंदोलनाच्या अंतर्गत फारसी/उर्दू शब्दांना पूर्व पाकिस्तानात विरोध होता, पण अल्लाह हाफिज ची लोकप्रियता फक्त बांग्लादेश मध्येच नाही, तर अनेक मुसलमान समाजांमध्ये वाढलीय. आणि त्याचं कारण भाषिक विरोध नसून साउदी-प्रणित मूलतत्त्ववादी विचारांचा प्रसार आहे. खुदा हे देवाचे फारसी/उर्दूतले जेनेरिक नाव असून त्यात कोणत्याही धर्माच्या देवाचा उल्लेख असू शकतो, पण अल्लाह हेच अस्सल इस्लामी देवाचे नाव म्हणून खुदा हाफिज न म्हणता अल्लाह हाफिज म्हणावे असा अनेक कट्टर संस्थांनी मलेशिया, इंडोनेशिया, पाकिस्तान, बांग्लादेश वगैरे मध्ये प्रचार केला आहे. आणि गेल्या दोन-तीन दशकात हाच "सभ्य" आणि "शुद्ध" प्रयोग ठरला आहे. याच प्रसारामुळे उपखंडात अलिकडे 'रमजान' ऐवजी रमदान किंवा 'ईद उज्जुहा' च्या ऐवजी ईद अद-दहा जास्त वापरले जाते.
मलेशियात इस्लामेतर जनतेला 'अल्लाह' उच्चारण्यास बंदी आहे असे या लेखात वाचले.

https://www.dawn.com/news/833553
https://www.theguardian.com/commentisfree/belief/2012/apr/17/pakistan-go...

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण3
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

या गोष्टींत लोक किती वेळ वाया घालवतात!
फोनवर हॅलो म्हणण्याऐवजी किती पर्याय शोधले आहेत लोकांनी!

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

https://www.amazon.com/Women-Who-Run-Wolves-Archetype/dp/0345409876

जंगियन विश्लेषण आणि दंतकथा/परीकथा यांचा मेळ व विश्लेषण म्हणजे हे पुस्तक. अजुन वाचते आहे. काही भाग आवडत आहेत काही पटत नाहीयेत.

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

इंडिया आफ्टर गांधी , लेखक रामचंद्र गुहा .
पुढचे काही दिवस बरे जाणार वाटतंय

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

लोकसत्ता
१) Marathi Articles | Sampadakiya | Agralekh | Editorial articles | Loksatta लिंक:http://www.loksatta.com/-category/agralekh/

२) lokrang loksatta Digital Lokrang Suppliment, Weekly Marathi Magazine | Loksatta लिंक:https://www.loksatta.com/lokrang/
३) chaturang। , loksatta Latest Marathi News, Marathi News Paper, Marathi News Paper in Mumbai | मराठी बातम्या मुंबई ...लिंक:https://www.loksatta.com/chaturang/

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0