विज्ञान

करोनाव्हायरस - टेस्टिंग करून घ्यावे का?

करोनाव्हायरससाठी कोणकोणत्या टेस्ट्स उपलब्ध आहेत? लक्षणे नसताना टेस्ट करून घ्यावी का? सांगताहेत डॉ. अनंत फडके

धाग्याचा प्रकार निवडा: : 
माहितीमधल्या टर्म्स: 

करोनाव्हायरस : विविध वस्तूंवरच्या व्हायरसमुळे संसर्गाचा धोका

नक्की कशामुळे करोनाव्हायरसचा संसर्ग होऊ शकतो, आणि तो टाळण्यासाठी काय खबरदारी घ्यावी? सांगताहेत डॉ. अनंत फडके.

धाग्याचा प्रकार निवडा: : 
माहितीमधल्या टर्म्स: 

धुमकेतू - NEOWISE C/2020 F3

सध्या आकाशात एक नुकताच शोधलेला धुमकेतू साध्या डोळ्यांना दिसत आहेत. धुमकेतुचे नाव C/2020 F3 (NEOWISE) असे ठेवण्यात आले आहे.

धुमकेतु नुकताच सुर्यामागून प्रदक्षिणा पुर्ण करून परतीच्या मार्गाला लागला आहे. संपुर्ण प्रदक्षिणेचा काळ साधारण सात हजार वर्षे इतका आहे. सुर्याच्या अजून जवळ असल्याने विषववृत्ताजवळील ठिकाणांहून धुमकेतू दिसणे सध्या अजून थोडे अवघड आहे.

सध्या सुर्योदया अगोदर 30-40 मिनिटे बरोबर ईशान्येस पाहिल्यास धुमकेतू दिसू शकते. दोन-तीन आठवड्यांनी संध्याकाळी सुर्यास्तानंतर दिसेल, पण जस जसा लांबा जाईल तस तसा तो फिका दिसू लागेल. तेव्हा, लवकरात लवकर पाहणे इष्ट.

धाग्याचा प्रकार निवडा: : 
माहितीमधल्या टर्म्स: 

१५ ऑगस्टला करोना लस उपलब्ध? - डॉ. मृदुला बेळे

आपली ‘स्वदेशी’ लस स्वातंत्र्यदिनाला येणार म्हणून जनता कृतकृत्य झाली आहे. तर अनेक डॉक्टर्स आणि शास्त्रज्ञ मात्र इतक्या कमी कालावधीत ही लस येणं अशक्य आहे, असं म्हणत आहेत. या पार्श्वभूमीवर जरा या दाव्यांची सत्यासत्यता तपासून पाहण्यासाठी हा लेखप्रपंच.

करोनाकाळातील वस्त्रहरण

“Torture the data, and it will confess to anything.” – Ronald Coase (British Economist and author)
आंतरजालीय माहितीचा विस्फोट झाल्यानंतर आलेली पहिली साथ म्हणून आपण या कोरोनाच्या साथीकडे बघू शकतो. त्यामुळे कोरोना आणि माहिती अशा दोन साथींना आपल्याला एकत्रित तोंड द्यावे लागते आहे. अशा प्रसंगी अधिकृत व विश्वासार्ह माहिती देणाऱ्या स्रोतांचे वस्त्रहरण कसे झाले ते सांगताहेत डॉ. अनिल जोशी.

करोना : आज ‘मास्क’वर बोलू काही...

लॉकडाऊनचे निर्बंध शिथिल केले जात आहेत तेव्हाच सावधगिरी बाळगणे गरजेचे आहे. अनेक कारणांनी मास्क वापराच्या संदर्भात उलटसुलट मतप्रवाह प्रसृत झाले आहेत. प्रस्तुत लेखात मास्कचं महत्त्व सोप्या शब्दांत मांडायचा प्रयत्न केला आहे.

लॉकडाऊन शिथिल केल्यानंतर...?

फार थोड्या ठिकाणी नवीन रुग्णांची संख्या सातत्याने कमी होताना दिसते आहे. किंबहुना बहुतेक ठिकाणी लॉकडाऊन शिथिल होणं, आणि रुग्णसंख्या वाढणं हे बरोबरीने होत आहे. देश ‘खुला’ करून आपण व्हायरसच्या आगीत तेल ओतणार आहोत. आपल्याला आवडो न आवडो, हे घडणारच आहे. त्यामुळे धोका कमी कसा करायचा यासंबंधी मार्गदर्शन करायचा इथे प्रयत्न केला आहे.

जग बदलू शकलेले विचारवंत व त्यांची पुस्तकं!……10

वाट इज लाइफ? (1943)
एर्विन स्क्रोडिंजर (1887-1961)

x

धाग्याचा प्रकार निवडा: : 
माहितीमधल्या टर्म्स: 

व्हेन्टिलेटर्स – त्यामागील विज्ञान आणि गैरसमज

व्हेन्टिलेटर्स या जीव वाचविणाऱ्या यंत्रांबद्दल असलेले अनेक गैरसमज दूर करून, सत्यपरिस्थिती काय आहे हे लोकांसमोर आणणे हे अत्यंत गरजेचे आहे. त्यासाठी हा प्रपंच...
मूळ इंग्रजी लेख डॉ. प्राची साठे (एम.डी., एफ.आर.सी.पी., एफ.सी.सी.सी.एम.) यांच्या ब्लॉगवर ५ एप्रिल २०२० रोजी पोस्ट केला गेला आहे. डॉ. साठे या पुण्यातील रूबी हॉल क्लिनिकमध्ये अतिदक्षता विभागाच्या (आय.सी.यू.) संचालिका आहेत.

माहितीमधल्या टर्म्स: 

करोनाविरुद्ध प्रतिकारशक्ती अशा प्रकारे निर्माण होते

हा व्हायरस आपण दरवाजे खुले केल्याशिवाय आपणहून आपल्या शरीरात प्रवेश करू शकत नाही. आपल्या इम्यून सिस्टिममधलं कोणतं अस्त्र कोव्हिड-१९च्या बाबतीत सर्वश्रेष्ठ आहे? यावर व्हायरॉलॉजिस्ट्स आणि इम्यूनॉलॉजिस्ट्स अहोरात्र काम करत आहेत. मानवाने गेली अनेक दशकं अशा प्रकारचं संशोधन केलं आहे. आतापर्यंतचं उपलब्ध ज्ञान आणि अनेक तज्ज्ञ, आणि दानशूर व्यक्तींनी पुढे केलेले हात, यांच्या जोरावर फार मोठं संशोधन चालू आहे.

टीप : मूळ लेख १० एप्रिलच्या ‘द गार्डियन’मध्ये प्रकाशित झाला होता. त्याच्या लेखिका झानिया स्टामाटाकी व्हायरल इम्यूनॉलॉजिस्ट असून त्या बर्मिंगहॅम विद्यापीठात ज्येष्ठ व्याख्यात्या आणि संशोधिका आहेत.
अनुवाद: डॉ. अजेय हर्डीकर

धाग्याचा प्रकार निवडा: : 
माहितीमधल्या टर्म्स: 

पाने

Subscribe to RSS - विज्ञान