मून कंपनी
एके काळी चंद्र हा केवळ लांबूनच दिसणारा पांढरा, आकार बदलणारा गोळा होता. सुरूवातीला लोकांनी त्याला देव मानलं. नंतर त्याविषयी हळूहळू माहिती कळत गेली. टेक्नॉलॉजी सुधारली, दुसऱ्या महायुद्धाच्या काळात रॉकेट्सचा बराच अभ्यास झाला. त्यानंतर कोल्ड वॉरच्या काळात अमेरिका आणि सोव्हिएट रशिया यांची स्पेस रेस सुरू झाली. सुरूवातीला रशिया आघाडीवर होती. पण नंतर अमेरिकेने त्यांना गाठलं. लवकरच चंद्रावर प्रत्यक्ष लॅंड होणं शक्य झालं.
अमेरिकेने मून लॅंडिंग करून चाळीस वर्षं होऊन गेली. त्यानंतरही अनेक लॅंडिंग मिशन्स झाली. नील आर्मस्ट्रॉंग आणि बझ ऑल्ड्रिननंतर चंद्रावर इतरही लोक पाऊल ठेवून आले. चीनने चॅंग आणि भारतानेही चांद्रयान पाठवलं. अमेरिकेनेही पुन्हा चांद्रमोहिमांमध्ये रस घ्यायला सुरूवात केली आहे. कमीतकमी खर्चात स्पेसमध्ये जाणारी यानं बनवण्याचा प्रयत्न नासामध्येच नाही तर अनेक देशांत, अनेक प्रायव्हेट कंपन्यांतर्फे चालू आहे.
आता चार शतकं मागे जाऊ.
सोळाव्या शतकाच्या शेवटी आणि सतराव्या शतकाच्या सुरूवातीला अशीच काहीशी परिस्थिती युरोपात होती. स्पेसमध्ये जाण्यासाठी जशी आत्ता अनेक देशांत स्पर्धा आहे तशीच पूर्वेकडे जाण्यात होती. कुप्रसिद्ध ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीची स्थापना तेव्हाच झाली. तिचा चार्टर होता तो म्हणजे 'अरबी समुद्रातील काही महत्त्वाच्या देशांशी व्यापार करण्याची मुभा (मोनोपोली)' त्या जोरावर कंपनीने मोठं भांडवल उभं केलं. डच ईस्ट इंडिया कंपनी आधीच हा व्यापार करत होती.
आता तुम्ही म्हणाल की याचा मूनलॅंडिंगशी काय संबंध? सांगतो.
सध्या चंद्रावरचे दगड फक्त म्यूझियममध्ये दिसतात. किंवा अगदी मोजक्या शास्त्रज्ञांना हाताळायला मिळतात. पण जर कोणी चंद्रावरून काही दगड आणले आणि विकले तर ते हजारो किंवा लाख डॉलर्सना सहज विकले जातील. जगातल्या सहाशे कोटी लोकांपैकी टॉप वन पर्सेंट - म्हणजे सहा कोटी लोकांना लाख डॉलर म्हणजे काहीच नाही. म्हणजे हे मार्केट ट्रिलियन डॉलरच्या घरात आहे. मग अशी एखादी मून कंपनी कोणी का काढत नाही? हा मालकी हक्काचा प्रश्न नाही. कारण चंद्रावर मालकी हक्क कोणाचा आहे? ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीला इंग्लंडच्या राणीकडून चार्टर घ्यावा लागला होता. कारण अर्थातच व्यापार करण्यासाठी मुख्य बाजारपेठ इंग्लंडच होती. समजा अशी मून कंपनी कोणी काढली तर त्यांना कोणाकडून चार्टर घ्यावा लागेल? जागतिकीकरण झालेलं असताना नक्की कुठचं राष्ट्र याला बंदी घालू शकेल? अमेरिका? पण कंपनीची खरेदी विक्री सिंगापूरमध्ये किंवा हॉंगकॉंगमध्ये झाली तर? समजा अशी कंपनी तयार झाली तर चंद्रावरून दगड आणणं आणि ते आम जनतेसाठी विकायला काढणं योग्य का?
नाही कसा?
मग अशी एखादी मून कंपनी कोणी का काढत नाही? हा मालकी हक्काचा प्रश्न नाही
हक्काचा प्रश्न कसा नाही? चंद्रावरच्या जागेचे प्लॉट्स पाडून ते विकायला ऑलरेडी सुरवात झालेली आहे...
http://www.lunarlandowner.com/
आम्ही बरे आमच्या प्लॉटमधले दगड कुणा ऐर्यागैर्याला हलवून परस्पर विकू देऊ!!!!!
;)
च्यामारी
चंद्र विकला गेला का? आता पटकन जाऊन मंगळ माझ्या मालकीचा आहे हे जाहीर करायला पाहिजे.
बाकी धंद्याची आयड्या आवडली नाही. चंद्रावरचे दगडगोटे विकत घ्यायला एक लाख डॉलर्स देण्यापेक्षा हे तुमचे सहा कोटी दगडगोटे स्वतःच चंद्रावर जाऊन दगड गोळा करायला दहा-दहा लाख डॉलर्स देतील की. एवीतेवी तुम्ही चंद्रावर जायचा खर्च करणारच आहात ना?
पण तुम्हाला घाई करावी लागेल. रिचर्ड ब्रॅन्सन साहेबांनी हा धंदा आधीच सुरु केलाय म्हणे.
पेलोड
चंद्रावरचे दगडगोटे विकत घ्यायला एक लाख डॉलर्स देण्यापेक्षा हे तुमचे सहा कोटी दगडगोटे स्वतःच चंद्रावर जाऊन दगड गोळा करायला दहा-दहा लाख डॉलर्स देतील की.
या धंद्यात वजन फार महत्त्वाचं आहे भाऊ. एक किलोचा दगड एकदाच आणण्यासाठी जर लाख डॉलर्स मिळत असतील तर तेच रिटर्न मिळण्यासाठी प्रत्येकी दहा मिलियन चार्ज पडेल. त्यात माणसं नेऊन जिवंत परत आणायची म्हणजे रिस्क ओव्हरहेड्स वाढतात की.
हा हा
तुमच्या जागेतले दगड घेण्याचं डेरिंग कोणी करेल असं वाटत नाही. न जाणो, तुम्ही मानगुटीवर बसलात तर?
पण खरोखर स्वतः नासाच का दगड विकत नाही हे मला कळत नाही. अमेरिकेचं सर्व स्पेस रीसर्चचं बजेट अमेरिकन मध्यमवर्गीय टॅक्सपेयरच्या टॅक्समधून येण्याऐवजी श्रीमंतांच्या खिशातून येईल. मग श्रीमंतांवर जास्त टॅक्स वाढवण्याचीही गरज रहाणार नाही. म्हणजे मध्यमवर्गीय खुष, टॅक्स न वाढल्याने श्रीमंत खुष, नासाला पैसे मिळाल्याने नासा खुष, टॉप वन पर्सेंट वाल्यांना आपल्या पैशाचं काय करायचं हा प्रश्न थोडा सुकर झाल्यामुळे तेही खुष. एव्हरीबडी विन्स! मार्केट सोल्यूशनने प्रश्न सुटले म्हणून शिवाय कॅपिटॅलिझमच्या देखण्या शिरपेचातही एक मानाचा तुरा चढेल. एखाद्या रिपब्लिकनाने थोडा चहा वगैरे पिऊन हा मुद्दा मांडायला हवा.
नको, नासा नको!!
नासाने दगड विकायला जर रिपब्लिकनांची संमती हवी असेल तर पहिल्यांदा नासाची लिमिटेड कंपनी करावी लागेल. कारण रिपब्लिकनांचा कुठल्याही गव्हर्न्मेंट डिपार्टमेंटने असले उद्योग करायला रास्त विरोध असतो. आणि नासाचं प्रायव्हेटायझेशन करायचं सरकारने ठरवलं तर सगळे रिपब्लिकन जोरदार पाठिंबा देतील, त्यानिमित्ताने तरी नासाची फॅट झडेल!!!!:)
टॉप वन पर्सेंट वाल्यांना आपल्या पैशाचं काय करायचं हा प्रश्न थोडा सुकर झाल्यामुळे तेही खुष.
टॉप वन पर्सेंटवाल्यांना आपल्या पैशाचं काय करायचं हा कधीच प्रश्न पडलेला नसतो हो! त्यांच्याकडे गुंतवणुकीच्या विविध योजना तयार असतात. प्रश्न बाकीच्या ९९ पर्सेंटवाल्यांना पडलेला असतो की कसे या १ पर्सेंटवाल्यांकडचे जास्तीतजास्त पैसे काढून घ्यायचे आणि सरकारी योजनांवर बरबाद करायचे? काय खरं ना? ;)
(यानिमित्ताने कोणीतरी जर रिपब्लिकन्-डेमोक्रॅट धागा सुरु करेल तर काय धमाल येईल!!!)
आणि नगरीनिरंजन, मंगळावर जायचंच असेल तर जा बुवा पण तिथे आमच्या चंद्रासारखं नाही हो की रिकामी जमीन पडलीये, प्लॉट पाडले आणि विकले. तिथे स्थानिक वस्ती आहे. म्हणजे तुम्हाला तिथे तुर्कमानगेट सारखं काहीतरी करून ती वस्ती ऊठवून मग तिथे कंपाऊंड घालून सातबारा घ्यायला लागेल!!! त्यापेक्षा आमच्याबरोबर चंद्रावर का येत नाही? आमच्या शेजारचाच प्लॉट विकायला आहे, मूळ मालक ग्रीक होता, त्यांच्या मायदेशात काहीतरी प्रॉब्लेम आलाय म्हणे!!!:)
कोणी कशाला?
नासाचं प्रायव्हेटायझेशन करायचं सरकारने ठरवलं तर सगळे रिपब्लिकन जोरदार पाठिंबा देतील, त्यानिमित्ताने तरी नासाची फॅट झडेल!!!!
घ्या!! म्हणजे नासाची पार वॉलस्ट्रीट करणार तर हे लोक! (अन दिवस रात्र आकाशातला बाप आहे अन ग्लोबल वॉर्मिंग इज बिकाज आफ आर सीन्स हे ऐकत बसावं लागणार आम्हाला!) अरे जीजसा, असलं काहीतरी व्हायच्या आधी मला उचलून घे रे बाबा! ;-)
-पूर्वाश्रमीचा एअरोस्पेस विंजीनीअर
(यानिमित्ताने कोणीतरी जर रिपब्लिकन्-डेमोक्रॅट धागा सुरु करेल तर काय धमाल येईल!!!)
असा धागा इथल्या १% (रिपब्लिकनां)पैकी असलेल्या डांबिसकाकांनीच सुरु करावा अशी, ९९% (म्हणजेच सामान्य बरंका) पैकी असलेल्या, माझ्यातर्फे विनंती! ;-)
(मरतोय आता मी... दोन चार दिवस संस्थळावर चक्कर टाकायला नको!)
छे छे!
म्हणजे सारं 'ऐसी अक्षरे' एक तरफ (तप्तकोटीश्वर नंदनसकट!!) आणि एकटा पिवळा डांबिस एक तरफ असा सामना होईल!!!
असं काही नाहीए बरंका! इथे भरपुर लोक आहेत तुमच्या बाजूने, आणि मजबूत लोक आहेत.
उदाहरणंच घ्यायचं झालं तर रिक पेरी समर्थक आणि मीट रॉमनीच्या चाहत्या विक्षिप्तकाकू टेक्सनकर यांचं घ्या. रेड नेक टेक्सन नसतील इतक्या कट्टर रिपब्लिकन आहेत त्या. अजून एक म्हणजे आपले राजधानीश्वर मुसु. वॉशिंग्टनात असल्यामुळे ते बाय पार्टीसनगिरी दाखवत असले तर त्यांचा तुम्हाला बाहेरून पाठिंबा आहे. ग्लोबल वार्मिंगवरती विश्वास नसणारे घासू गूर्जी पण तुमच्याच पारड्यात पडणार बघा. ;-)
घ्या, आख्खं संस्थळंच तुमच्याबाजूने आहे. आता धागा काढाच, म्हणजे अजून कोण कोण आहेत हे ही कळेल.
आमी काय इतके सेरा पेलिन नाय आहोत!!!!
=)) =))
प्लॉट
तुमच्या प्लॉट दिसणार्या बाजूला आहे का विरूद्ध बाजूला?
एकदम बॉर्डरलाईनवर आहे. म्हणजे कसं की लिव्हिंग रूम आणि किचन उजेडाच्या बाजूला आणि सगळ्या बेडरूम्स अंधाराच्या बाजूला!!!
आमचं प्लानिंग म्हणजे कसं एक्दम परफेक्ट असतंय!!!!!
;)
कब्जा सच्चा वादा झूठा असं म्हणत नील आर्मस्ट्राँग आणि बझ ऑल्ड्रीन येतील लगेच मालकी हक्क सांगत!
नील आणि बझचं काही नाही पण मला तुमचाच जास्त संशय येतोय. सॉल्लिड इंटरेस्ट दाखवतांय हां आमच्या प्लॉटमध्ये!!!
पण काळजी नसावी. राखण करायला नेपाळमधून दोन एच-१ स्पॉन्सर करतोय!!!
शिवाय "ही जागा खाजगी मालकीची आहे. अतिक्रमण केल्यास कायदेशीर अपमान केला जाईल" अशी मराठीत पाटीही लावणार आहे खास तुमच्यासाठी!!!
:)
नेपाळी कवी
पण काळजी नसावी. राखण करायला नेपाळमधून दोन एच-१ स्पॉन्सर करतोय!!!
जपून हो, काका. अलीकडे कोकणात आमरायांची राखण करायला आणलेले काही गुरखे चक्क कविताबिविता करतात म्हणे, आणि सकाळवाले द्याल त्या बातम्या छापत असल्याने त्याचीही बातमी छापतात.
आता जोजोकाकू प्लॉटवर डल्ला मारायल्या आल्या आणि तिथे जर त्यांना एखादा गुरखा कवी सापडला, तर संकेतस्थळांवर नेपाळी कविता वाचाव्या लागतील. (आता नेपाळी कवींना 'जे न देखे रवी' ही म्हण शब्दशः आणि लाक्षणिक अर्थानेही लागू होत असल्याने त्यांच्या कविप्रतिभेला 'मोकलाया दाही दिशा' असणार, ह्याबद्दल आमच्या मनात तीळमात्रही संशय नाही ;)).
शिवाय, पाककृतींचा विभागही ते नक्कीच गाजवतील. तशीही त्यांची 'कुकरी' जीवघेणी असते म्हणतात :D
गमतीदार चर्चा
ही चर्चा चंद्राच्या दगडांवरून अमेरिकेतल्या राजकारणातल्या दगडांपर्यंत कशी उतरली कोण जाणे. डोळे मारणं काय, तप्तकोटीश्वर काय, चंद्राच्या बाउंडरीवर घर बांधणं काय... मजा चाललीय. मजा करायला काहीच हरकत नाही. उलट गमतीदार विषयावर चर्चा करताना थोडी गम्मत करावी असंच आमचं मत आहे. मात्र आम्हाला मनापासून पडलेल्या प्रश्नाला मात्र कोणी शिरेसली घेतलं नाही. खरोखरच चंद्रावरचे दगड पृथ्वीवर विकण्यात काही लीगल, पोलिटिकल अडचण आहे का? कारण टेक्नॉलॉजीच्या दृष्टीने ते सहज शक्य आहे.
का नाही घेणार? तांब्याच्या
का नाही घेणार?
तांब्याच्या शीलबंद गडूतून गंगेचं पाणी घेतात ना? तसे सोनेरी पिशवीतून चंद्रावरचे दगड घेतील.
नव्या मुंबईतल्या दगडखाणसम्राटांना अजून कळलं नाही का? त्यांना कळलं तर काही वर्षांनी पौर्णिमेलाही चंद्र वाटोळा दिसत नाही असा अनुभव येऊ शकेल. आणि अजून काही वर्षांनी समुद्राला भरती येत नाही असाही अनुभव येईल.
सॉरी, सॉरी हां चर्चिलसायेब!
ते शिंचं अंमळ कडेकडेने अवांतरच झालं!!!!
हां आता शिरेसली....
खरोखरच चंद्रावरचे दगड पृथ्वीवर विकण्यात काही लीगल, पोलिटिकल अडचण आहे का?
बहुतेक नसावी कारण चंद्रावर कोणा एका देशाची मालकी नाहिये...
कारण टेक्नॉलॉजीच्या दृष्टीने ते सहज शक्य आहे.
होय.
पण बिझीनेसच्या दॄष्टीने फारशी ग्रेट संधी नसावी. ती दगडं गोळा करून इथवर आणण्यात जितका खर्च होईल तो भरून काढून वर आणखी नफा मिळवायला तितका सेल झाला पाहिजे तो होईल असं वाटत नाही. तुम्ही जगातली टॉप १% माणसं, त्यांना १ लाख डॉलर म्हणजे काही जास्त नाही, वगैरे जे लिहिलंय ते जरी खरं असलं तरी त्यांना हे दगड विकत घेण्यात इंटरेस्ट असावा हे तुमचं गृहितक तितकसं साऊंड नाही.
ते लोकं काय बौद्धिक धोंडे नाहियेत उगाच दगडांवर पैसे उधळायला!!:)
आणि जर आरओआय चांगला पडणार नसेल तर काय उपयोग केवळ टेक्नॉलॉजिकल फीझीबिलिटीचा?
हे आमचे आपले दोन पैसे! चूभूद्याघ्या...
रोचक
रोचक कल्पना.