स्त्रीवाद -- फेमिनिझ‌म एकाच लिंगाचा, एकाच लिंगासाठी का ?
ख‌फ‌व‌र चालेल्या च‌र्चेत‌ले मुद्दे इथे टंक‌त आहे. ज‌र इथं टाक‌णं ठीक न‌सेल; तर धागा उड‌व‌लात तरी चालेल.
३_१४ विक्षिप्त अदिती
बुधवार, 24/05/2017 - 18:59
अनुतै, पदवीचं किंवा कसलंही शिक्षण कुठे घेतलं याला फार महत्त्व नसतं.
आणखी एक गंमत सांगते. मागे काही महिन्यांपूर्वी सोना मोहपात्रानं आयायटी मुंबईची काय ती सांस्कृतिक समिती आहे, त्यांच्यावर टीका केली होती. (बातमी) मला तेव्हा सोना मोहपात्रा फारच आवडली, मी त्याबद्दल काही तरी बातमी शेअर केली. तर एक माजी आयायटीयन आणि एका माजी आयायटीयानाची पत्नी (हिला मी स्त्रीवादी म्हणेन), सोनाला प्रसिद्धीची हाव आहे, असं कायसं म्हणून गप्प बसले. एक सध्याच्या, केजीपीवाला, 'हा स्त्रीवाद नाही', असा वाद माझ्याशी घालायला लागला. (पुरुषानं बाईला 'स्त्रीवाद म्हणजे काय' हे शिकवण्यासारखा, आणि नियमितपणे व्यवहारात दिसणारा विनोद विरळाच.) तिसरा आयायटीयन मला खाजगीत म्हणाला, "मी त्या सगळ्या प्रकाराबद्दल गप्प बसलोय." आणि हे आपण होऊन म्हणाला. (मला त्याच्या बोलण्याचा अर्थ लागला तो असा - आयायटीची बाजू लंगडी आहे; सोना आणि माझ्या भिंतीवर मी समर्थ असल्यामुळे तिची/आमची बाजू घेण्याची आवश्यकता नाही.)
मन
बुधवार, 24/05/2017 - 19:35
(पुरुषानं बाईला 'स्त्रीवाद म्हणजे काय' हे शिकवण्यासारखा, आणि नियमितपणे व्यवहारात दिसणारा विनोद विरळाच
.)
i usually refrain from commenting about feminism ; due to my lack of knowledge on the subject. However are people supposed to stay silent just because of his gender/sex?
Gents are even gynaecologist.
so shpuld gents keep their mouth shut ?
again, please do not take my individual case. I'm not an authority on the matter of feminism.
But why to pre emptovely deny the possibility of boy talking about feminism?
३_१४ विक्षिप्त अदिती
गुरुवार, 25/05/2017 - 05:03
स्त्रीवाद हा प्रामुख्यानं स्त्रियांनी कसं असावं, कसा विचार करावा; मग प्रगती झाल्यावर स्त्रियांबद्दल स्त्रियांनी आणि पुरुषांनी कसा विचार करावा, याबद्दल विचार. स्त्रीवाद - स्त्रियांनी कसं असावं - हे पुरुषच सांगणार असतील तर त्यात कसलं डोंबलाचं स्वातंत्र्य!
स्त्रियांच्या शरीरातली पुनरुत्पादन संस्था पुरुषांपेक्षा खूप अधिक जटील असते. त्या शरीररचनेचं, त्याच्या देखभालीचं शास्त्र म्हणजे गायनॅकॉलॉजी; त्याचा छोटासा भाग प्रसूतीशास्त्र. या विज्ञानशाखांचा, स्त्रीवाद या समाजविद्यानाशी अर्थाअर्थी का-ही-ही संबंध नाही. बाई स्त्रीवादी असली किंवा नसली तरीही तिच्या सी-सेक्शनची किंवा पॅप-स्मियरची प्रक्रिया बदलत नाही. त्यामुळे गायनॅक पुरुष असला तरीही काही फरक पडत नाही.
देवा! एवढ्या मूलभूत गोष्टी समजून सांगितल्यावर मला आज भातुकलीतला चमचा शोधावा लागणार आहे... चमचाभर पाण्यात जीव देण्यासाठी.
स्त्रीवाद ही एक विचार‌धारा आहे ना ? त्यात स‌ह‌भागी व्हाय‌ला, एखाद्या शारिरीक अव‌य‌वाची अप‌रिहार्य अट क‌शी काय असू श‌क‌ते ?
स्त्रियांनी कसा विचार करावा, स्त्रियांनी कसं असावं; हा एकूण स्त्रीवादाचा एक भाग असं मी स‌म‌ज‌त होतो.
कार‌ण एकूण‌च स‌माज र‌च‌ना, स‌माज व्य‌व‌हार ह्याबाद्द‌ल थोडं व्याप‌क म्ह‌ण‌ता येइल असं भाष्य स्त्रीवादा संद‌र्भाच्या लिखाणातून दिस‌लं.
ज‌र स‌माजाब‌द्द‌ल भाष्य असेल; पुरुषांब‌द्द‌ल भाष्य्त असेल; तर पुरुष हे स्टेक होल्ड‌र्स ठ‌र‌तात ना ?
स्टेक होल्ड‌र्स‌नी तोंड न उघ‌डुन क‌स्म चालेल्. शिवाय ज‌गाब‌द्द‌ल‌चा जो स्त्रीवादी न‌ज‌रिया अस‌णारे; त्यात पुरुषांचा स‌ह‌भाग अस‌णार की नाही ? असेल‌च की. मग त्यांनाही स्त्रीवादाचे ध‌डे/शिक्षण(चांग‌ल्या अर्थाने "ध‌डे" म्ह‌ण‌तो आहे ) द्यावं की नाही ?
ते त‌सं द्याय‌चं;तर मग त्यांना शंका अस‌णार की नाही ? शंका अस‌ल्या तर विचाराव्या तर लागणार.
किंवा काय प‌ट‌त नैय्ये ते बोलावं तर लागणार की. मग ते चालेल की नै ?
( प्लीझ नोट -- ह्यात स्त्रियांना अक्क‌ल् शिक‌व‌ण्याचा सूर नाहिये. प‌ण जी काय च‌ळ‌व‌ळ म्ह‌ण‌तात त्यात य‌थाश‌क्ती स‌ह‌भागी होणं; किंवा त्य‌ब‌द्द‌ल निदान प्राथ‌मिक म‌हिती अस‌णं म्ह‌ण‌तोय. )
काही उदाह‌र‌णं --
फुल्यांनी सावित्री बाईंना शिक‌वाय‌ला ध‌ड‌प‌ड केली. र धों चं काम आणी स्त्रिवादाची उद्दिश्ट ह्यात काही स‌मान बाबी आहेत म्ह‌ण‌तात.
आग‌र‌क‌रांनी किम्वा तेव्हाच्या सुधार‌कांनी ज्या स‌म‌ज‌घ‌टाकाब‌द्द‌ल‌ची (स्त्रिया, मागास‌व‌र्गीय, इत‌र शोषित ,पीडित ) भुमिका मांड‌ली , त्यात ते स्व‌त: न‌व्ह‌ते. म‌ह‌र्षी विठ्ठ‌ल राम‌जी शिंदे आणि शाहू म‌हाराज स्व‌त्: द‌लित न‌व्हेत. प‌ण द‌लितांच्या च‌ळ‌व‌ळित त्यांची काही एक भुमिका होती.
ह्यांना स्व‌त्: द‌लित न‌स‌णं; स्त्री न‌स‌णं आड आलं नाही. मग ते ह्यावेळी येइल असं का वाटत‌य.
डिस्क्लेम‌र --
विविध विचार‌धारांचा माझा अभ्यास शून्य आहे. शाळ‌क‌री इतिहासात आणी छापील माध्य‌मांत जी काही फुट‌क‌ळ/किर‌कोळ/ल‌हानशी माहिती छापुन येते; तित‌प्त‌च मला मला ठौके. माझ्यासार‌खे लाखो न‌व्हे तर क‌रोडो लोक आहेत. ह्यात‌ले कित्येक टक्के ;लोक अशा च‌ळ‌व‌ळींचे स‌हानुभुतीदार असु श‌क‌तात. किंवा य‌थाश‌क्ती स्व‌त्:च्या म‌र्यादित व‌कुबात/व‌र्तुळात गोष्ह्टिंत ब‌द‌लही घ‌ड‌व‌तात. (स्व‌त्: अडाणी अशिक्षित अस‌णारा पुरुष किंवा स्त्री स्व‌त्:च्या मुलीला शाळेत धाड‌तात; त्यासार‌ख‌च.)
.
.
ब‌द‌ल व्हाय‌चा तर हा असा ज‌मिनीव‌र व्हाय‌ला ह‌वा ना. "तुमी न‌का सांगु ज्जा" असं म्हणून क‌स्म चालेल ?
हां. कुणाचा टर उड‌व‌ण्याचा सूर दिस‌ला किंवा अक्क‌ल शिक‌वाय‌चा आवेश असला तर इग्नोर मार‌णं स‌म‌जू श‌क‌तो.
प‌ण एकूणात‌च अमुक लिंगाच्या लोकांनी बोलाय‌चं नै; हे कसं श‌क्य आहे ?
त्या लिंगात‌ल्या व्य‌क्ती स्टेक होल्ड‌र्स आहेत. शिवाय च‌ळ‌व‌ळीविष्ह‌यी स‌हानुभूतीदार‌ही अस‌णं श‌क्य आहे.