मनातले छोटे मोठे प्रश्न - भाग ११

कदाचित ते NDE बद्दल वाचून घाबरले असावेत >)

मी कधीही कोणालाही असं म्हणताना ऐकलेलं नाहिये की - I value my company and my job is my biggest asset.
जसं मी कोणत्याही एम्प्लॉयी ला असं बोलताना पाहिलेलं नाहिये - की अमुक अमुक मॅनेजर मला खूप चांगले वागवतो. व म्हणून मी त्या मॅनेजर साठी चांगलं काम करतो/करीन. (आता लगेच असा मॅनेजर अस्तित्वातच नसतो - हा युक्तिवाद ठरलेला.)

कारण त्यात श्लेष आहे.

ते गंगाआरती, रडणं आणि नमस्कार जरा शोबाजी होती असं माझही मत आहे, पण त्यावरुन पटवर्धनांची मते पटत नाहीत.

पटवर्धनांना काहीएक म्हणायचा तुम्हांला अधिकार नाही. त्यांचं ते अभिव्यक्तिस्वातंत्र्य, तुमची ती व्यक्तिगत टीका.

तुम्ही संख्येनं आमच्याहून अधिक आहात म्हणून आमच्याहून योग्य आहात, असं होत नाही.
लोकशाही ह्याचा अर्थ बहुसंख्यांनी^* अल्पसंख्यांवर वरवंटा फिरवायचा असा होत नाही.
लोकशाहीचा अर्थ असा की ज्याला जे वाटतं आहे ते उघड बोलण्याचा अधिकार हवा.
उदा :- आख्खे संकेतस्थळ तुम्हाला लै भारी म्हणत असले आणि मला तसे वाटत नसेल; तर तुम्हाला
मठ्ठ म्हणण्याचा अधिकार मला हवा(किंवा उलट). असे असेल तर संकेतस्थळावर लोकशाही आहे असे म्हणता यावे.

अधिक लोकांनी निवडून दिलेलं आहे; म्हणून इतरांनी आहे ते जशास तसं मान्य करु नये.
आक्षेप वैधानिक पद्धतीनं नोंदवत रहावेत.

*
अल्पसंख्य - बहुसंख्य हे धार्मिक अर्थानं वापरलेलं नाही; खरोखर संख्यावाचक अर्थानं वापरलं आहे.
उदा :- समलिंगींचा मुद्दा घेतला, तर भारतात समलिंगींना आक्षेप घेणारे बहुसंख्य. समलिंगी असणारे
किंवा त्याबद्दल आक्षेप न घेणारे हे अल्पसंख्य.

काही नियम आहेत
१. लोकसभेचा कार्यकाळ ५ वर्षांचा असतो. जर लोकसभा त्याहून आधी विसर्जित केली गेली नाहि, तर लोकसभेच्या पहिल्या सत्रापासून पाच वर्षांनी ती आपोआप डिसॉल्व्ह होते (याला अपवाद आणीबाणीचा व राष्ट्रपती राजवटीचा आहे, अन्यथा अपवाद नाही. आणीबाणी नसलेली राष्ट्रपती राजवटही सहा महिनेच ठेवता येते.).
२. लोकसभा विसर्जित करायचा अधिकार पंतप्रधानाप्रमाणेच काही विशिष्ट परिस्थितीत लोकसभाअध्यक्षांनाही आहे. जर पंतप्रधानांनी कार्यकाळ संपल्यावरही लोकसभा विसर्जित करायची शिफारस केली नाही तर लोकसभाध्यक्ष आपल्या अधिकारात लोकसभा विसर्जित करू शकतात (हे फक्त पाच वर्षे पूर्ण झाल्यावर अन्यथा अध्यक्षांना पंतप्रधानांच्या शिफारसीशिवाय हे करता येत नाही)
३. संसदेच्या दोन सत्रांमधील अंतर ६ महिन्यांहून अधिक असु शकत नाही. तेव्हा लोकसभा विसर्जित झाल्यापासून ६ महिन्यांच्या आत नवे सत्र भरवावे लागते त्यामुळे निवडणूक आयोगाला निवडणूका त्या दरम्यान घ्याव्याच लागतात.

मोदी म्हणाले कि मला निवडणूकच डिसेंबर २०१९ मधे घ्यायची आहे तर कोण कोण ऑब्जेक्शन घेईल नि कसे कसे?

त्यांना तसे करता येणार नाही. समजा पहिले सेशन पावसाळी अधिवेशन असेल जे समजा जुलैमध्ये सुरू झाले तर ५ वर्षांनी त्याच दिवसापर्यंत लोकसभेचा कार्यकाळ असेल. २०१९ च्या बजेट अधिवेशनाच्या पहिल्या भागानंतर त्यांना लोकसभा विसर्जित करायची शिफारस करावी लागेल. तसे न केल्यास जुलैमध्ये ती आपोआप विसर्जित होईल. त्या आधी निवडणूका होणे व नवे लोकसभा सदस्य निवडून आणणे बंधनकारक असेल.

जर मोदींना निवडणुका त्याही पुढे लांबवायच्या असतील तर आणीबाणी आणणे याव्यतिरिक्त अन्य पर्याय नाही

शपशविधीला पाकिस्तानसकट सगळ्या सार्क राष्ट्रप्रमुखांना बोलावण्याचे मोदींचे पाऊल धाडसीही आहे व कौतुकास्पदही!
आरएसएसच्या व शिवसेनेच्या विरोधाला न जुमानता त्यांनी पाकिस्तानसकट सर्व शेजारी देशांशी संबंध सुधारायला पावले उचलली पाहिजेत.

बाकी ते खरच रडले का वगैरे प्रश्न गौण आहेत. अशा गोष्टींपेक्षा त्यांची कृती अधिक महत्त्वाची आहे.

http://esl.fis.edu/grammar/rules/article.htm

हे बघा, अनेक वर्षे मराठी समाजाला इंग्रजीत पारंगत करणारे आपले तर्खडकर गुरुजी.

माझ्या आजोबांनी मिठाच्या सत्याग्रहात भाग घेतला होता. त्या सत्याग्रहासंबंधी आजीकडून कळले ते असे : आता मीठ स्वतः तयार करून स्वतःसाठी वापरण्यावर कर किंवा बंदी नाही, ते विक्रीसाठी करून विकण्यासाठी कर आहे. पूर्वी तसे नव्हते आणि सत्याग्रह त्यासाठी होता. अर्थात मीठ हे सत्याग्रहाच्या चळवळीतले एक निमित्त होते. उद्देश, कुठलातरी अगदी क्षुल्लक अन्याय्य कायदा घेऊन तो मोठ्या प्रमाणावर तोडणे हे होते.

घाउक प्रश्न विचारल्यास ७० रु. पडतील.

आंब्यात साखर असते; ती कैरीत असल्याशिवाय येत नसणार.
कैरीमधीलच काही घटक साखर रुपात बनत असणार आंब्यात.
म्हणजे कैरीत पूर्वीचीच साखर होती असे म्हणता यावे.
तर्क बरोबर आहे का ?

वाइनमध्ये अल्कोहोल असतो, तो द्राक्षांत असल्याशिवाय येत नसणार.
द्राक्षांमधीलच काही घटक अल्कोहोल रुपात बनत असणार वाइनमध्ये.
म्हणजे द्राक्षांत पूर्वीचाच अल्कोहोल होता असे म्हणता यावे.
तर्क बरोबर आहे का ?

(आणखीही उदाहरण देणार होतो, अन्ननलिकेतून इकडून तिकडे जाणार्‍या अन्नपदार्थांच्या संदर्भात. पण... जाऊ द्या.)

कैरित साखर्/ग्लुकोज्/फ्रुक्टोज अशी एखादी शर्करा किम्वा शर्करेचे असे एखादे भावंड (स्टार्च वगैरे) असते का ?

नक्की काय असते, कल्पना नाही, पण कोणतासा कॉम्प्लेक्स कार्बोहायड्रेट नक्कीच असणार, ज्याचे आंबा पिकण्याच्या प्रक्रियेमध्ये शर्करेत (हीसुद्धा नक्की कोणती, तपासावे लागेल.) रूपांतर होत असणार.

असल्यास --
ते डायबेटिक लोकांना चालते का?

कागदाचा लगदा डायबेटिक लोकांना चालावा का? (टीप: हा विनोदी प्रश्न नाही. केवळ, तर्कास दिशा देण्याचा गंभीर प्रयत्न आहे.) कारण, कागदाच्या लगद्यात सेल्युलोज़ असते, आणि सेल्युलोज हा अंतिमतः कार्बोहायड्रेटचा प्रकार आहे.

'डायबेटिक लोकांना चालते का' या प्रश्नाच्या उत्तरासाठी, अन्नात केवळ शर्करा/कार्बोहायड्रेट आहे की नाही, यापेक्षासुद्धा, कोणत्या प्रकारचे कार्बोहायड्रेट आहे, आणि पचनप्रक्रियेत त्याचे विघटन होऊन ग्लुकोजमध्ये रूपांतर होऊन ती ग्लुकोज 'रक्तात भिनण्याचा' दर किती, हे महत्त्वाचे. अधिक माहितीसाठी ग्लायसीमिक इंडेक्सबद्दल वाचावे, असे सुचवू इच्छितो.

(फायबरसुद्धा अंतिमतः कार्बोहायड्रेट आहे. पण फायबरचे ग्लुकोज़मध्ये रूपांतर होऊन ती रक्तात भिनण्याचे प्रमाण नगण्य आहे. उलटपक्षी, स्टार्च हा तत्त्वतः शर्करा नाही, काँप्लेक्स कार्बोहायड्रेट आहे, पण त्याचे ग्लुकोजमध्ये रूपांतर होऊन ती रक्तात भिनण्याचे प्रमाण प्रचंड आहे.)

बाकी, मूळ प्रश्नाबद्दल:

डायबेटिक व्यक्तिंना आंबा वर्ज्य असतो; तशीच कैरीही असते का ?

१. हा गंभीर प्रश्न असेल (पक्षी: याच्या उत्तरावर कोण्या प्रत्यक्षातल्या व्यक्तीने कैरी खावी किंवा खाऊ नये, याचा निर्णय अवलंबून असेल), तर हा प्रश्न एखाद्या तज्ज्ञ डॉक्टर अथवा डाएटीशियनला विचारावा. मी ती जबाबदारी घेऊ इच्छीत नाही, अथवा घेण्यास पात्रही नाही; मी कोणत्याही प्रकारे या विषयातील तज्ज्ञ नाही; पुढील विवेचन हे वैद्यकीय सल्ला मानू नये, आणि मिठाच्या खड्याबरोबर घ्यावे. (तसे नसल्यास, केवळ सामान्यज्ञान - तेही बरेचसे अर्धवट - म्हणून ढोबळमानाने पुढीलप्रमणे मांडू इच्छितो.)
२. पिकलेल्या आंब्यात त्वरित रक्तात भिनू शकणारी शर्करा ज्याप्रमाणे लगेच आणि मुबलक प्रमाणात उपलब्ध असावी, त्या प्रमाणात ती कैरीत उपलब्ध नसावी, आणि कैरीतील कार्बोहायड्रेटचे शर्करेत रूपांतर होऊन ती रक्तात भिनण्याचे प्रमाण हे पिकलेल्या आंब्याच्या तुलनेत खूपच कमी असावे, असे वाटते. सबब, कैरी ही पिकलेल्या आंब्याच्या तुलनेत डायबेटिक व्यक्तीने खाण्याच्या (अर्थात, प्रमाणात!) दृष्टीने बहुधा निर्धोक असावी, अशी अटकळ आहे.
३. तसेही, डायबेटिक व्यक्तीस आंबा काय किंवा कोठलेही कार्बोहायड्रेटयुक्त अन्न काय, वर्ज्य असते हा एक प्रचलित गैरसमज आहे. कार्बोहायड्रेट वर्ज्य नसते; कार्बोहायड्रेट हा आवश्यक घटक आहे. मात्र, प्रमाण महत्त्वाचे.
(डायबेटिक व्यक्तीकरिता साखर वाढण्यापेक्षा साखर वाजवीपेक्षा कमी होणे हे अधिक धोकादायक असते - साखर वाढण्याचे दुष्परिणाम दीर्घ कालावधीत हळूहळू होतात, तर साखर कमी झाल्यास आणि त्यावर वेळीच उपाय न झाल्यास त्याचे दुष्परिणाम तात्काळ उद्भवतात आणि गंभीर असू शकतात; प्रसंगी प्राणघातकसुद्धा ठरू शकतात - याची आपल्याला बहुधा कल्पना असावीच.)
४. ह्याविंग सेड द्याट, पिकलेल्या आंब्याच्या बाबतीतसुद्धा, एखाद्या डायबेटिक व्यक्तीने एखाददिवशी मधल्या वेळच्या खाण्याऐवजी एक पिकलेला आंबा खाल्ला, तर बहुधा नुकसान होऊ नये, बहुधा तेवढेच कार्बोहायड्रेट जावे, आणि कैरीने तर नुकसान होऊ नयेच नये, असे प्रतिपादण्याचे दु:साहस करतो. (अर्थात, डॉक्टरच्या अथवा डाएटीशियनच्या सल्ल्यानेच असे निर्णय घ्यावेत.)

एस. मी तरी.

शनिवार-रविवारी जास्त रिकामा वेळ मिळतो म्हणून जास्त वेळ यावे तर प्रतिसादच येत नाहीत काही. :(

हो.
असल्या कुचाळक्या करायला मोकळा वेळ फ़क्त हापिसातच मिळू शकतो.

बायकोमुलांसोबत वेळ घालवणे, त्यांना सिनेमा, बगीचा, हॉटेलात नेणे, बाजारहाट, जमल्यास थोडीफार विश्रांती यामुळे वेळ मिळत नसावा.

मी धनुर्वाताची (बरेचदा) घेतल्ये. देवी, क्षय नाही. गोवर, कांजिण्या होऊन गेल्यात. पोलिओची लस तेव्हा असायची काय?

तुम्हाला किमान ट्रिपल व पोलियो व बीसीजी देखिल नक्कीच दिली गेलेली आहे.

अ‍ॅक्चुअली, ट्रिपल म्हणजे डिप्थेरिआ, पर्टुसिस, टेटनस. (घटसर्प, डांग्या खोकला व धनुर्वात) उर्फ डीपीटी, नंतर डीटी, अन नंतर १६ व्या वर्षपर्यंत टीटी, म्हणजे धनुर्वाताचे बूस्टर डोसेस घ्यायचे असतात.

त्या आधीच्या दशकात पावसाळ्याच्या तोंडावर कॉलर्‍याची लस टोचायला येत असे आठवते.

बाकी ८०च्या दशकात म्हणजे १९८० ते १९९० म्हणायचे असेल, (इंग्रजीतले 80s) तर तुम्हाला देवी कशा काढल्यात ते समजत नाही. माझ्या आठवणी प्रमाणे १९७७ला देवी निर्मूलन जाहीर झाले, अन १९८०च्या मे महिन्यापासून देवीची लस देणे बंद करण्यात आले.

असो.

www.timesofindia.com/city/pune/Now-more-adults-diagnosed-with-measles/a… ही बातमी वाचली परवाच.

मुळात श्रेयनामावली वाचणारे इथे किती असावेत?

"चित्रपटांच्या पाट्या" ह्यावर कुणाचा ताबा अस्तो? दिग्दर्शकाचा की निर्मात्याचा?

बोले तो, १९६०च्या दशकाच्या उत्तरार्धात नि १९७०च्या दशकात आमची नजर बर्‍यापैकी अर्भकावस्थेत ते बाल्यावस्थेत असल्याकारणाने खात्रीलायक निरीक्षण नमूद करू शकत नाही; त्याबद्दल आगाऊ क्षमस्व. परंतु, आमचा संबंध त्या काळात मुख्यत्वेकरून ज्या विभागांशी आला, त्या ४११०३०, ४००००२, झालेच तर अल्पांशाने ४११००४ वगैरे पिनकोडांत तरी अशा वर्णनांना ओ देणारे काही पाहिल्याचे निदान आठवत तरी नाही.

बेलबॉटम प्रकाराचीसुद्धा सत्तरच्या दशकात प्रचंड रेज होती.

सत्तरच्या दशकाच्या शेवटी किंवा ऐंशीच्या दशकात पुण्यात मुलींनी घराबाहेर देखील लुंगी नेसण्याची फॅशन होती असे प्रत्यक्षदर्शींकडून ऐकले आहे, पुढे बसमधे चढताना मागच्याचा पाय पडला(टाकलाही असेल) आणि मग ती फॅशन कमी झाली वगैरेही ऐकले आहे.

'केस वाढवून देवआनंद होण्यापेक्षा बुद्धी वाढवून विवेकानंद व्हा' असला कायसासा 'सुविचार'

वाह क्या बात हय.

आमच्यापण शाळेत असलाच बकवास चालायचा.

मला तर त्या दोघांमधे फारसा फरक वाटला नव्हता. विवेकानंदांचा कोणता विचार असा आहे की जो .... जाऊ दे...