ठिपक्यांची मनोली (मुनिया)

सुंदर. सकाळी सकाळी आमच्या खिडकीतल्या गवती चहाच्या पातीचा धागा धागा सोडवून नेणारे मुनिया आणि वटवट्या हे दोन पक्षी. मानेला झटके देत पातीचा धागा सोडून घेत, तो चोचीत घेऊन भुरकन उडून जाणारी मुनिया पाहिली की सकाळ रवीवारची सुंदर सकाळ असल्यासारखं वाटतं (कारण तेव्हा मला फक्त रवीवार सकाळीच एवढा मोकळा वेळ असायचा.;))
पक्ष्यांची छान व्यवस्था केलीय तुम्ही.

नशीबवान आहात. खाउची सोय केली तरी पक्षी येतीलंच याची खात्री नसते. १० वर्ष येतायंत म्हणजे आता त्या पक्षांच्या कळपामधे तुमच्या बाल्कनीची नोंद "कायमस्वरूपी खाण्याचा स्त्रोत" अशी झालेली असणार - त्यांच्या पुढच्या पिढ्यामधे सुद्धा !! घरट्यांचा फोटो पण द्याल का? या वरच्या फोटोंबद्दल थोडे प्रश्न;
- ते परळ दिसतायत तरी खरेखुरे, मातीचे. प्लास्टीकचे नव्हे. मातीचे असले तर त्याना भोकं कशी पाडली हिरवे दोर गुंफायला? बाय द वे, अशा ब्राईट रंगाला, हिरवे दोर, साधारणतः पक्षी बुजतात. मुनिया झुंडीने वावरतात त्यामुळे धीट असाव्यात !
- एखाद्या परळात पाणी पण ठेवता?
- तिसर्‍या फोटोला ही खास दाद :-) अजून जरा एका बाजूने उजेड असताना - सकाळचं/संध्याकाळचं कोवळं उन - काढता आला तर जरूर ईथे द्या.
- पाचवा फोटो, पिल्लाचा. डावीकडे पुढे पान आहे, आउट ऑफ फोकस झालेलं. ते कसलं? त्यावर 'ब्लिस्टर्स' आहेत असं वाटतंय!
- सहावा फोटो. जाळीसमोर कसल्या शेंगा टांगल्यात? आयलंडस वरचा एक BBCचा कार्यक्रम होता त्यात पाहील्यातशा वाटतायत. आणि पुढे टांगलेले तीन....दिवे?

या मुनिया बडबड्याही असतील बहुदा. ??

ता.क. जरा जास्तच प्रश्न झालेत खरे. पण ती जरा 'ऑफ हॅन्डेड दाद' समजा ;-))

आमच्या इथे सुद्धा अगदी सकाळी उजाडण्यापूर्वी दोन जातींच्या छोट्या पक्ष्यांची लगबग असते. पण अजिबात जवळ जाता येत नाही, दिवा लावता येत नाही. जरासा आवाज झाला की ते भुर्र्कन उडून जातात आणि दुसर्‍या दिवसाच्या पहाटेपर्यंत पुन्हा फिरकत नाहीत.
पक्षी आणि फोटो दोन्ही सुंदर.
भोकं पाडलेली परळं मिळतात. (निदान मुंबईमध्ये.) नाही तर विणलेली शिंकाळी वापरता येतात.

सातव्या फोटोत तर शिक्रा आहे. मुनिया बुजत नाहीयेत त्याला बघून ? ( तो शिकारी पक्षी आहे ,,,)

झकास.

भारीयेत फोटो आणि तुमची काळजी.

फोटो दिसत कसे नाहीत? बाकिच्यांना दिसत आहेत का?

अप्रतिम फोटो आहेत मे. लिहीत जा. हा लेख खूपच आवडला.
तो शिक्रा बहीरी नाही पण एक प्रकारचा ससाणाच वाटतो आहे. "स्वर्गय नर्तक" पक्षी केवढा गोड आहे दिसायला.

पीले परों वाली
सलेटी नन्ही चिड़िया
मुलायम रोऔं से ढकी है तुम्हारी छाती
दाना चुगने के क्रम में
तुम
मेरे कितने पास आ गयी हो
फिर भी
नहीं गया है तुम्हारा डर
मेरे प्रति यह वेवजह आशंका
आखिर क्यों है?
चुगती हो कुछ दाने
जाती हो ऊपर
उस पेड़ पर बने अपने घोंसले में
रुकती हो वहां कुछ क्षण
नन्ही चोंच में डालकर वे कण
वापस आती हो
चुगती हो अगला दाना
मैं भी तो बीनती हूँ दाल
बच्चों की रसोई के लिए

आओ मेरे पास
समझो मैं
नहीं जानती मेरी भाषा
मैं कहां समझ पाती हूँ
मन की सात तहों के भीतर बैठा
हमारे चेतन का स्वामी
एक ही है अदृश्य अगोचर
वह जो रचयिता है इस मैं उस तुम का
आओ बैठो मेरी कुर्सी के हत्थे पर
खा लो कुछ दाने इसी थाली से
ले जाओ
चोंच में भरकर कुछ और दाने

नन्ही चिड़िया !

- ईला कुमार

फारच छान आहेत फोटो आणि पक्षांची काळजी घेण्याची तुमची आस वाखाणण्यासारखी आहे, दहा वर्षे हे पक्षी तुमच्या बागेत येतायत म्हणजे तुम्ही त्यांच्यासाठी एक खासगी अभयारण्यच तयार केलंत की :-)
बाकी बागेत येणार्या पक्षांच्या हालचाली, त्यांचे वेगवेगळे कॉल्स ऐकतात तासन तास कसे जातात ते कळत नाही.

एक चिडिया, अनेक चिडियां,
दाना चुगने आयी चिडियां...

शहरातल्या बाल्कनीतल्या बर्डफीडरमुळे पुन्हा भावनिक जवळीक मिळालेल्या एका जोडप्याची ही सुंदर गोष्ट या धाग्यासाठी अगदी समर्पक आहे.

फोटो आणि मुनियांसाठी उघडलेलं अन्नछत्र, दोन्ही मस्त.

मुनिया हा पक्षी नक्की कसा असतो हे माहीत नव्हतं. मला ते नाव माहीत होतं तेही
'चलत मुसाफिर ले लिया रे पिंजडेवाली मुनिया' या लोकगीतामुळे.

काल वॉक घेताना "सुतारीण बाई" दिसल्या. झाडावरती टकटकाट चालला होता. इतकी गोड होती.
मध्यंतरी वॉक घेतानाच सुतार पक्ष्याची जोडी दिसली होती :) एकदम एनर्जेटिक!

या वर्षी देखील मुनिया ने आमच्या खिडकीत घरटं केलं. आता पिल्लं उडून गेलेत म्हणून घरटं बाहेर काढून त्याचे फोटो काढले.
पहीला फोटो : फर्नच्या पानांमधे गुंफलेलं घरटं
दुसरा फोटो : घरट्याचं तोंड
तिसरा फोटो : घरटं बाहेर काढल्यावर असं दिसतं

मी वाट बघतोय बरं....मुनियांची गाणी ऐकायला मिळतील म्हणून !!

मुनिया म्हणजे मराठीतील मैना. हिलाच साळुंकी असे म्हणतात. साळुंकी असा मराठीत सर्च दिला तरी गुगलवर साळुंक्या दिसतील.

माझी एक‌ मैत्रिण‌ बर्ड‌ फिड‌र्स‌ आणि शेल्ट‌र्स‌ ब‌न‌व‌ते. हे स‌ग‌ळे ती टाकाऊ गोष्टींपासून‌ किंवा नैस‌र्गिक‌ गोष्टिंपासून‌ ब‌न‌व‌ते हे विशेष‌.
बांबूचे, मातीचे, टेट्रापॅक‌चे, नार‌ळाच्या क‌र‌व‌ंट्याचे व‌गैरे अस‌तात‌.
या स‌ग‌ळ्याच्या कार्य‌शाळा ही ती घेत‌ अस‌ते.

स्पॉटेड मुनियाची खास वैशिष्ट्यं म्हणजे एकाच घरट्यात एकाहून अनेक जोड्या एकावेळी नांदणं *(विणीकरिता), आणि एकाच घरट्याचा त्याच किंवा वेगवेगळ्या मुनियांकडून पुनर्वापर. या दुर्मिळ आणि विचित्र सवयी आहेत. तस्मात् ते सोडून गेले असं मानून घरटी उपटून काढू नका.

* वेगवेगळ्या जोड्यांनी एकत्र चिकटून बांधलेली घरटी मोठी (लांब) आणि एकाला एक जोडल्याप्रमाणे असू शकतात.

हा पक्षी खायला कसा लागतो?