सुसंस्कृत माणसांचा मूर्खपणा
गोष्ट १ली
काल दुपारची ३ ची वेळ
बाहेर अंगणात गलका ऐकु आला म्हणुन बाहेर आलो तर १५-२० जणांचा एक घोळका आमच्या बंगल्याच्या आवरात शिरून आमच्याच बागेतल्या अशोकाच्या शेड्यांकडे नजर लावुन गहन चर्चा करण्यात मग्न झाला होता.
मी त्यांना हटकले तेव्हा त्यातल्या एकाने मला सांगितले की एक कावळा उडता उडता पतंगाच्या मांजाला अडकुन अशोकाच्या झाडाला लटकला होतात. मी त्यांना परवानगीशिवाय आत आले म्हणुन झाडले आणि घरात आलो. पण थोड्या वेळाने गलका परत वाढला म्हणुन परत बाहेर आलो. घोळक्यात कामधाम सोडुन सुमारे १०० जण गोळा झाले. पूर्ण वाढलेल्या अशोकाच्या शेंड्यावरऊन कावळ्याला कसे सोडवायचे याची मसलत माझ्या घराच्या अंगणात रंगली होती.
कावळा फारच नशीबवान... त्यांच्या जिवावरचा प्रसंग एका पक्षीप्रेमीने पाहिला म्हणुन ... कारण काही मिनीटातच अग्निशमनदलाची गाडी घंटा वाजवत दारात हजर.

अग्निशमनदलाच्या जवानांनी (बहुधा मनातल्या मनात कपाळावर हात मारत) गर्दी पाहुन भराभर हालचाली केल्या. प्रथम काही जण आमच्या गच्चीवरुन ३ मोठे बांबू एकत्र बांधुन शेड्यापर्यंत पोचता येत का अजमावु लागले. तरी पण कावळ्यापर्यंत पोचता येईना तेव्हा शेजारच्या घराच्या गच्चीवरून काही पक्षीमित्र आणि अग्निशमन दलाचे जवान प्रयत्न करू लागले.
एव्हाना आजुबाजुच्या इमारतीमधुन हे ’नाट्य’ बघायला आणखी १००+ जण गोळा झाले होते.
कावळ्याचे नशीब खरेच बलवत्तर...

सलग २ तासांच्या प्रयत्नानंतर कावळ्याची सुटका झाली तेव्हा जमावाने शिट्ट्या आणि टाळ्या वाजवल्या.
मला मात्र दोन प्रश्न सतावत होते - ही भूतदया माणसे अडचणीत असताना कुठे जाते. आणि जमलेल्या घोळक्यातले किती पक्षीप्रेमी शाकहारी असतील?
-----------------------------------------------
गोष्ट दुसरी
सन १९८८-८९.
आय आय टी मुंबईचा परिसर
माझे काम संपले तोपर्यंत रात्रीच्या जेवणाची वेळ झाली होती. मी हॉस्टेल कडे जाताना मुलांचा एक घोळका हातात कसले तरी फलक घेऊन रस्त्यावरून विरूद्ध दिशेने निघाला होता.
मी दुर्लक्षकरून तडक मेसमध्ये जेवायला गेलो. तेव्हा काही जणांनी मेसमध्ये एका निषेधसभेचे पोस्टर लावले होते.
मी चोकशी केली. तेव्हा कळले की,
एका वन्यजीवप्रेमीने हॉस्टेल क्र. ८ च्या आवारात एका छोट्या अजगराला पकडले आणि दुसर्या दिवशी बोरीवलीच्या उद्यानात सोडुन द्यायचा विचार करून एका पोत्यात बांधुन ठेवले. पण अजगर भुकेला राहिला तर काय म्हणुन त्याने सरळ मेस मधल्या मार्जारकुळातल्या एका मार्जार शिशुला पकडुन अजगराच्या तोंडी दिले आणि त्याच्या पोटापाण्याची व्यवस्था केली.
कॅम्पस मधल्या भूतदयावादी वन्यजीवप्रेमीना ही "अनैतिक" हकीकत समजली तेव्हा ते संतापले. त्यांनी मोर्चा काढुन निषेध सभा बोलवली होती...
मी तेव्हा पण कपाळाला हात मारून घेतला होता...
...
कोंबडी कोणाची होती, यावर अवलंबून आहे.
दुसर्याची कोंबडी, केवळ झाडात अडकलेली आयती सापडलीय म्हणून गट्टम करणारांचे बाबतीत 'सुसंस्कृत' हा शब्द लागू झाला नसताही कदाचित.१
उलटपक्षी, स्वतःची कोंबडी, केवळ झाडात अडकलेली आयती सापडलीय म्हणून (एरवी तसा काही इरादा नसताना) गट्टम करणारांचा तो शहाणपणा ठरला असता किंवा कसे, याबद्दल साशंक आहे.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------
१ अर्थात, कोणी सांगावे. हल्ली काहीही होऊ शकते म्हणा. ;)
@तुमचे प्रश्न
ही भूतदया माणसे अडचणीत असताना कुठे जाते
-> कुठेच नाही! एखाद्या कावळ्याला अडचणीच्या प्रसंगातून वाचवणे सोपे आहे. तसंच एखाद्या माणसाला अडचणीच्या प्रसंगातून सोडवणेसुद्धा. आणि लोकं बरेचदा करतात ते.
पण बघा, कावळा वाचवताना एफ.आय.आर., पोलीस, पंचनामा, साक्ष, हॉस्पिटल असल्या गोष्टी मधे आल्या असत्या तर लोकांनी कावळ्यालाही वाचवताना विचार केला असता, नाही का?
जमलेल्या घोळक्यातले किती पक्षीप्रेमी शाकहारी असतील?
काय कल्पना नाय. पण त्याचं ह्या भूतदयेशी correlation लावता येणं थोडं अवघड आहे.
जर हे ना-नाट्य तुमच्या
जर हे ना-नाट्य तुमच्या अंगणाइअवजी इतरत्र घडत असते तर
अ. तुम्ही एक बघे असता
ब. तुम्हीही कावळ्याला सोडवु पाहिले असते
क. तुम्ही लोकांना आपणहून हाकलले असते / कावळ्याला वाचवण्यापासून परावृत्त केले असते
ड. दुर्लक्ष केले असते
माझ्यामते 'ड' पर्याय निवडला असता.
वरील उद्वेग हा, ही घटना तुम्हाला व्यत्ययकारक ठरली, म्हणून असल्यासारखा वाटतो.
...
ही भूतदया माणसे अडचणीत असताना कुठे जाते.
त्यात काय आहे? त्या झाडावर त्या कावळ्याच्या ऐवजी तुम्ही जरी पतंगाच्या मांजाने लटकला असतात, तरीसुद्धा पब्लिकने अग्निशामक दलाला बोलावले असतेच की. फार कशाला, पोलिसांनासुद्धा (झालेच तर रुग्णवाहिकेलाही) बोलावले असते.
घोळकाही मोठा झाला असता कदाचित. 'झाडाला लटकलेला माणूस' असले सनसनाटी दृश्य रोजरोज थोडेच पाहावयास मिळते?
एका वन्यजीवप्रेमीने हॉस्टेल क्र. ८ च्या आवारात एका छोट्या अजगराला पकडले आणि दुसर्या दिवशी बोरीवलीच्या उद्यानात सोडुन द्यायचा विचार करून एका पोत्यात बांधुन ठेवले. पण अजगर भुकेला राहिला तर काय म्हणुन त्याने सरळ मेस मधल्या मार्जारकुळातल्या एका मार्जार शिशुला पकडुन अजगराच्या तोंडी दिले आणि त्याच्या पोटापाण्याची व्यवस्था केली.
शिवाजी नेहमी मार्जारकुळात जन्मावा. अजगर भुकेला राहिला तर काय, म्हणून सदर सद्गृहस्थांनी स्वतःचे शिशूस अजगराचे तोंडी दिले असते काय?
स्वतःच्या पोराचे सोडा. समजा, अजगर भुकेला राहू नये, म्हणून सदर सद्गृहस्थांनी रस्त्यावरील एखाद्या र्याण्डम भिकार्यास पकडून अजगराचे तोंडी दिले असते, तर आपली प्रतिक्रिया काय झाली असती?
मेसमधूनच पकडायचे होते, तर त्यापेक्षा मेसमधून चिकन विकत आणून अजगराला घालता आले नसते काय? पण त्याकरिता दमड्या मोजाव्या लागतात. मांजराचे पोर आयते मिळते. वर आयते अजगरातिथ्याचे पुण्य! इन द मीनव्हाइल, इथे मांजराचे पोर जाते जिवानिशी...
(समजा, अजगर मोकळा फिरत असता, आणि अजगराने स्वतः त्या मार्जारशिशूस मटकावले असते, आणि या सद्गृहस्थांनी त्यात हस्तक्षेप केला नसता, तर गोष्ट वेगळी ठरती. इथे गृहस्थांनी स्वतः हस्तक्षेप करून दुसर्या कोणा मांजराचे जिवंत पोर - विच वॉज़ माइंडिंग इट्स ओन बिझनेस, माइंड यू (आणि, जे मांजराचे पोर सदर सद्गृहस्थ स्वतःसुद्धा खात नव्हते, पुन्हा माइंड यू; नाहीतर किमानपक्षी 'स्वतःच्या तोंडचा घास काढून अजगरास दिला' म्हणून तरी क्रेडिट देता आले असते) - उचलून तिसर्याच कोणा अजगरास खाऊ घातलेले आहे. असे करण्यापूर्वी निदान 'का रे बाबा, माझ्या या पापाचा वाटेकरी तू होशील का?' असे तरी सदर सद्गृहस्थांनी त्या अजगरास आगाऊ विचारले होते काय?
आगाऊ आचरटपणा साला! यालाच मराठीत 'आयजीच्या जिवावर बायजी उधार' अशी कायशीशी म्हण आहे, नाही काय? लेफ्ट टू देमसेल्व्ज़, त्या अजगराने आणि त्या मांजराने आपापसात काय ते बघून घेतले असते, काय हवी तशी निगोशिएशन्स केली असती, नाहीतर अजगराने बळजबरीने ते पोर हिसकावून घेतले असते; इट वुड ह्याव बीन ऑल बिट्वीन द अजगर अॅण्ड द मांजर. यांना मधल्यामध्ये ते पोर उचलून परस्पर ते अजगरास देण्याचा अधिकार कोणी दिला? अजगर यांस शिकार मिळवून देण्याचे काही कमिशन देत होता काय?)
---------------------------------------------------------------------------------------------------
(कावळ्याचे पंख / पिसे एवढी मोठी?)
सगळ्या फॅशन्स. नाटकं. कावळा
सगळ्या फॅशन्स. नाटकं. कावळा वाचवायचा घरी जाऊन चिकन, मटन, बीफ, फिश, इ इ .