.
.
लेख आवडला
नावं ठेवण्यावरचा लेख आवडला. 'गुगळे' नावाच्या आमच्या एका सहकार्याला आम्ही त्याच्या पाठीमागे असेच हिणवत असू ते आठवले. जातीवरुन हिणवणे हे लहानपणी इतके सहन केले आहे की नंतर त्याचे काही वाटेनासेच झाले होते. मोबाईलला 'बोंबल्या' हे नाव अत्यंत चपखल वाटले. ते वापरण्याचा प्रयत्न करणार आहे. 'हटके' हा शब्द वाचून बाकी कोंबडीत हाडूक आल्यासारखे वाटले.
'नावं ठेवणं' (कशालाही,
'नावं ठेवणं' (कशालाही, कोणालाही) ही इतकी सर्वव्यापी गोष्ट आहे की, तिला 'कला' म्हणायला जरा विचित्र वाटतं. हं, 'नावं न ठेवणं' ही कला आहे असं कोणी म्हटलं तर मी समजू शकते.
'आपल्याला जास्त समजतं' (कोणत्याही विषयातलं) असं समजणारी कोणीही व्यक्ती (म्हणजे जवळजवळ सर्वजण) दुस-याला नावं ठेवू शकतेच. त्यातल्या त्यात 'तोंडावर नावं ठेवणं' आणि 'पाठीमागे नावं ठेवणं'; 'माणसांना नावं ठेवणं' आणि 'निर्जीव वस्तूंना नावं ठेवणं'; 'आपल्या लोकांना नावं ठेवणं' आणि 'परक्यांना नावं ठेवणं' ....असे अनंत उपप्रकार करता येतील. त्यातल्या कोणत्या कलेत आपण कधी वाकबगार असतो हे समजून घेणं मनोरंजक ठरावं.
स्वतःला नावं ठेवण्याची पण एक वेगळीच कला आहे!!
खुसखुशीत लेख
गावाकडे आमच्या शाळेत एक भास्कर नावाचा मित्र होता. तो धनगर होता. त्याच्या अभ्यासात काही विसंगती दिसली कि आमचे देव गुरुजी म्हणायचे धनगर बसले जेवाया आन ताकासंग शेवाया|
मी सातारा सैनिक स्कूलची प्रवेश परिक्षा नापास झालो आन मला बुगडी माझी सांडली गं जाता जाता सातार्याला! अस चिडवण चालू झाले.
नाममहात्म्य
नावावरून "नाव" ठेवण्याच्या कलेचा हा रुचकर लेख चांगले नाव मिळविण्याच्या योग्यतेचा झाला आहे यात संदेह नाही. खूप जुन्या आठवणींना या निमित्ताने उजाळा मिळाला. हायस्कूलमध्ये शिकत असताना वर्गातील मारवाडी समाजातील एका मुलाचे नाव "सुंदर" असे त्याच्या चेहरेपट्टीला शोभणारे असेच असताना निव्वळ त्याच्या बापाच्या धंद्यामुळे त्याला नाव मिळाले होते "डालड्या". विशेष म्हणजे त्याचे वैषम्य त्यालाही कधी वाटल्याचे जाणवले नाही. कदाचित मारवाडी समाजाच्या सहनशक्तीपणाचे ते एक चांगले उदाहरण होते. उलटपक्षी गवळी धंद्यातील पैशामुळे माज चढलेल्या कुटुंबातील एका पोराला (पोरगा कसला रेडाच होता तो, त्याला पाहूनच म्हशी पाणावत असाव्यात्...)आम्ही नाव ठेवले होते 'टामटूम', अर्थात त्याच्या माघारीच असा उल्लेख होत असे, कारण उघडच आहे.
LOG-INN फार भावले. फार अचूक अशी निवड आहे, तितकीच कल्पकही. कोल्हापूरात रेल्वे स्टेशनसमोर एक छोटेसे लॉज आहे. त्याचे खरे पूर्ण नाव आहे Station View Lodge पण मालकांना काय सुचले की त्यानी त्याच्या संक्षिप्त नावाचाच दर्शनी बोर्ड केला, तोही भला मोठा. नाव झाले SV Lodge आणि येणार्या जाणार्यांनी थेट उच्चार करायला सुरुवात केली : एस्.व्ही.लोडगे. [डॉज ब्रदर्स यांच्या ट्रक्सनाही दोडगे बंधू ट्र्क्स असे म्हणत याची जुनी आठवण आली.]
लॉग्-इन सारखे एक हॉटेल एम्.जी.रोड, कॅम्प इथे पाहायला मिळेल, त्याचे नाव आहे : PLUG-INN छान वाटली हीदेखील कल्पना.
नूतन व्यवसायासाठी अशी काही नावे सुचविता येतील :
१. पिझ्झासम फूड सेन्टर : JUNK BYTE
२. कुरिअर सेवा : ALWAYS ONLINE
३. टीव्ही आणि तत्सम : NEW EPISODES
४. कोल्ड्रिन्क्स : CHAK DE COOL
अशोक पाटील
नाममहात्म्य आणि दाममहात्म्यही
कदाचित मारवाडी समाजाच्या सहनशक्तीपणाचे ते एक चांगले उदाहरण होते. >>
ही सहनशक्ती व्यावसायिक लाभाच्या अपेक्षेला आलेले फळ असते. म्हणजे असे की, चिडवितायतना लोक - चिडवू द्यात बापडे. शेवटी आपल्या दुकानातूनच सामान घेणार आहेत ना? त्यांच्या खिशातूनच आपल्याला नफा मिळणार आहे ना? मग त्यांचे चिडविणे सहन करीत राह्यचे. दुभत्या गाईच्या लाथा गोड मानुन घ्यायच्या अशातला हा प्रकार. अर्थात मीही मारवाडी कुटुंबातलाच असलो तरी माझ्या वडिलांचे काही दुकान नव्हते. ते नोकरी करीत असल्याने आपण म्हणता तशी मारवाडी समाजातील मुलांत असणारी सहनशक्ती साहजिकच माझ्यात नव्हती / नाहीये.
दोडगे बंधू आणि प्लग इन भारी.
आजच महाराष्ट्र टाईम्स मध्ये हवाई चपलांच्या विविधतेविषयी लेख आलाय. लेखाचं शीर्षक आहे - स्लीपर क्लास.
अन्वर्थक नाव
मुंबईला केम्प्स कॉर्नर येथे एक स्त्रियांच्या चामडयाच्या पर्सेस वगैरे वस्तु विणारे एक दुकान होते आणि १९९०-९५ च्या सुमारास मी ते रोज पाहात असे. ते आता चालू आहे किंवा नाही ठाऊक नाही पण त्याचे नाव स्मरणात राहिले आहे - Hide and Chik.
'राम तेरी गंगा मैली'मधील राजीव कपूर (आता कुठे असतो हा बाबा?)चे भिकार काम पाहून एका परीक्षकाने त्याचे 'नाजीव कपूर' असे नामकरण केले होते.
विद्यार्थिदशेत दुसर्याची कुचेष्टा करण्यात काही वावगे वाटत नाही पण आता आपण असे केले ह्याची लाज वाटते. फारसा 'फॉर्म' नसलेल्या मुलींना आम्ही 'मँचेस्टर' म्हणत असू. दात पुढे असणार्या मुलामुलींसाठीचा आमचा शब्द होता 'कंगवा' आणि सुंदर नसणार्या मुलींसाठी 'कान्यकुब्ज देशाची राजकन्या'.
आणखी विकळण्यापूर्वीच थांबतो.
नाजीव कपूर आणि कंगवा फारच
नाजीव (त्यास लाजीव सुद्धा म्हणता आले असते. मध्यंतरी दारू पिऊन अपघात करणे, पोलिसांना गुंगारा देणे असले काही लाजिरवाणे प्रकार या महाशयांनी केल्याचे वर्तमानपत्रात वाचले होते) कपूर आणि कंगवा फारच आवडले. आणखी काही गंमतीदार नावे ठाऊक असल्यास इथे जरूर मांडावीत.
बढा चढा के बोल ...
गुपचूप मांसाहार करणारी व्यक्ति आपल्या जेवणातील पदार्थांचा इतरांसमोर उघड करू शकत नसेल तर त्या पदार्थांना शाकाहारातील पदार्थांची टोपणनावे देऊन संवाद पुढे चालु ठेवते तर शाकाहार करणारी मंडळी आपल्या आहारातील घटकांना मांसाहारातील पदार्थांची नावे देऊन संवादात (उगाचंच) भारदस्तपणा आणण्याचा प्रयत्न करतात त्यातलाच हा प्रकार. अजुन एक ठळक उदाहरण म्हणजे - साबुदाणा - यास लोक उपवासाची अंडी असेही म्हणतात.
सज्जाद हुसेन
सज्जाद हुसेन हा जगाला शिव्या देण्यात पटाईत कलाकार. तलत महमूदला तो 'गलत महमूद' म्हणत असे असे ऐकून आहे. गीता दत्तला 'जूता दत्त' असेही. बाकी कुमार गंधर्वांची काही गाणी गाणार्या एका नवशिक्याला आधी 'सुमार गंधर्व' आणि मग त्याची प्रकृती थोडीशी बिघडल्यावर 'बीमार गंधर्व' म्हणत असत ते आठवले.
नाव
नावात बरंच काही असतं हे कळलं. माझ्याच एका लेखाची आठवण झाली. :)