ऋग्वेद: खगोल विज्ञान : पृथ्वी सूर्याची परिक्रमा करते

आयं गौः पृश्निरक्रमीदसदन्मातरं पुरः।
पितरंच प्रयन्त्स्व:॥
ऋषिका: सार्पराज्ञी, देवता: सार्पराज्ञी, सूर्य

(ऋ. १०/१८९/१)

अर्थ: पृथ्वी गति करते. पृथ्वी आकाशगंगा रुपी मातेच्या घरात आहे. पृथ्वी आपल्या पिता सूर्याची परिक्रमा करते.

ऋग्वेद म्हणजे ज्ञान आणि विज्ञानाची खाण. या खाणीत अनेक अनमोल रत्न आहेत. पृथ्वी सूर्याची परिक्रमा करते, हे सत्य आपल्या वैदिक ऋषिंना माहित होते, तरीही याचे श्रेय त्यांना देण्याचा प्रयत्न आपण केला नाही याचे कारण आपली गुलाम मानसिकता. आपल्या वैदिक ज्ञानाची माहिती सर्वांना कळावी यासाठी हा प्रपंच.

गमन करणारी प्रत्येक वस्तूहि "गौः" असते. इथे "गौः" शब्दाचा अर्थ पृथ्वीच का? हा प्रश्न मनात येईलच? याचे स्पष्टीकरण:

वरील ऋचाची ऋषिका सार्पराज्ञी आहे.

पहिली देवता सार्पराज्ञी आहे. आपली आकाशगंगाहि सर्पिल आहे. अंतरिक्षात ती सापासारखी कुंडली मारलेल्या अवस्थेत दिसते. बहुतेक ऋषिकाने आकाशगंगेला सार्पराज्ञी असे संबोधले असावेत.

दुसरी देवता सूर्य आहे. भक्त हा आपल्या देवतेची परिक्रमा करतो, हि आपली प्राचीन काळापासून चालत आलेली परंपरा आहे. ऋचेत गमन करणारी वस्तू सूर्याची परिक्रमा करत आहे. दृष्टा ऋषिका आपल्या पृथ्वीवरच राहणारी मानव होती. तिने आयुष्यभर दिवस-रात्र जागून खगोल विज्ञानाचे विशेषकरून आपल्या आकाशगंगेचे अध्ययन केले असेल म्हणून तिचे नावहि सार्पराज्ञी असे पडले असावे. तिला झालेल्या साक्षात्काराचे वर्णन तिने छंदबद्ध भाषेत वरील ऋचेत केले आहे. पृथ्वीसाठी "गौः" हा शब्द वापरला. तिच्यामुळे जगाला कळले कि पृथ्वी सूर्याची परिक्रमा करते.

टीप: ऋचेचा अर्थ वेद पोर्टल वरून घेतलेला आहे आणि आचार्य बालकृष्णच्या "वेदों शिक्षाएँ" या पुस्तकातून पुन्हा तपासून पाहिला.

धाग्याचा प्रकार निवडा: : 
माहितीमधल्या टर्म्स: 
field_vote: 
1
Your rating: None Average: 1 (2 votes)

प्रतिक्रिया

>>>>>ऋग्वेद म्हणजे ज्ञान आणि विज्ञानाची खाण.................ऋषिंना माहित होते, तरीही याचे श्रेय त्यांना देण्याचा प्रयत्न आपण केला नाही

ऋग्वेद आणि सगळेच वेद हे अपौरुषेय (म्हणजे कोणा ऋषींनी रचलेले नसून आकाशवाणी किंवा तत्सम मार्गाने ज्ञात झाले) असतील तर ते माहिती असलेल्या ऋषींना श्रेय नेमके कशाबद्दल द्यावे याचा खुलासा करावा ही विनंती.

वेदात सगळं ज्ञान आहे + वेद अपौरुषेय आहेत ही दोन विधाने आमच्या सर्व प्राचीन ऋषीमुनींच्या कार्याला मातीमोल ठरवतात हे या वैदिक-भक्त लोकांच्या लक्षात येत नाही का?

  • ‌मार्मिक3
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट1
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

--------------------------------------------
ऐसीव‌रील‌ ग‌म‌भ‌न‌ इत‌रांपेक्षा वेग‌ळे आहे.
प्रमाणित करण्यात येते की हा आयडी एमसीपी आहे.

ऋग्वेद आणि सगळेच वेद हे अपौरुषेय (म्हणजे कोणा ऋषींनी रचलेले नसून आकाशवाणी किंवा तत्सम मार्गाने ज्ञात झाले) असतील तर

बाकीच्या वेदांबाबत माहीत नाही, परंतु केवळ ऋग्वेदापुरतेच बोलायचे झाल्यास, त्याचे पश्चिम पंजाबाच्या आसपासचे रचनास्थान लक्षात घेता, ऋग्वेद हा रेडिओ पाकिस्तानमार्गाने ज्ञात झाला असण्याची शक्यता अधिक वाटत नाही काय?

(वेदांत जर सगळेच होते, तर मग वेदांत अनुक्रमे पाकिस्तान आणि रेडिओ पाकिस्तानसुद्धा का असू नयेत?)

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

पृथ्वीच्या आकर्षण शक्तीमुळे वर फेकलेली प्रत्येक वस्तू खाली पडते. ज्याला ज्ञानाचा साक्षात्कार झाला झाला आणि त्याने जगाला माहिती दिली तो ऋषि इति. वेदांच्या बाबतीत हे असेच आहे.

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी2
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

पृथ्वीच्या आकर्षण शक्तीमुळे वर फेकलेली प्रत्येक वस्तू खाली पडते.

असो.

(आमच्या अमेरिकन भाषेत एक वाक्प्रचार आहे: Throw everything at the wall and see what sticks. त्याची आज या निमित्ताने प्रकर्षाने आठवण झाली.)

बाकी चालू द्या.

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

(प्रतिसाद योग्य जागी हलविला आहे.)

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

तिने आयुष्यभर दिवस-रात्र जागून खगोल विज्ञानाचे विशेषकरून आपल्या आकाशगंगेचे अध्ययन केले असेल ...

मलाही पहाटे आणि संध्याकाळी झोपायला आवडतं.

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

---

सांगोवांगीच्या गोष्टी म्हणजे विदा नव्हे.

या सूक्ताची देवता सूर्य आहे, आणि सूक्तातील वर्णन सूर्याचे आहे (पृथ्वीचे नव्हे!)

पहिल्या ऋचेचा पदपाठ : आ । अयम् । गौः । पृश्निः । अक्रमीत् । असदत् । मातरम् । पुरः ।
पितरम् । च । प्रऽयन् । स्वरिति स्वः ॥

आणि योग्य भाषांतर खालीलप्रमाणे:

"हा चपळ, विविधरंगी वृषभ (सूर्य) आला आहे, आणि आपल्या मातेसमोर (पृथ्वी) पूर्वेस (थोडा) बसून (मग) आपला पिता जो स्वर्ग, त्याच्याकडे जलद गतीने चालला आहे."

यात काही खगोलविषयक कल्पना असलीच, तर ती "सूर्य पृथ्वीच्या पूर्वेकडून आकाशात जातो" अशीच आहे. आणि सूर्य हा स्वर्ग आणि पृथ्वी यांचा पुत्र अशी कविकल्पना आहे.

बाकी आकाशगंगा, तिचा सर्पिल आकार, वगैरेंचा सूक्ताशी काडीमात्र संबंध नाही!!

पटाईत काकांच्या कल्पनाशक्तीला मात्र माझा सलाम!

  • ‌मार्मिक4
  • माहितीपूर्ण3
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक1
  • पकाऊ0

रात्रंदिन आह्मां युद्धाचा प्रसंग
अंतर्बाह्य जग आणि मन….

बाण मारायचा आणि मग वर्तुळ काढायचं, हा वाक्प्रचार ऐकला असालच!

  • ‌मार्मिक1
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट1
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

---

सांगोवांगीच्या गोष्टी म्हणजे विदा नव्हे.

अयं गौः (हा बैल) याची आयमाय गाय करून टाकली आहे मूळ लेखात.

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी3
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

या गुन्ह्याबद्दल मूळ लेखकाला तसेच मूळ लेखातील भाषांतर जेथून उचलले त्या स्रोताच्या कर्त्याला, गोहत्येच्या गुन्ह्याकरिता जे काही प्रायश्चित्त गोमातेच्या सत्पुत्रांच्या (पक्षी: वृषभांच्या) राष्ट्राच्या कायद्यांनुसार लागू असेल, ते का देण्यात येऊ नये?

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी1
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

भारतीय ज्ञानाच्या प्रति पूर्वग्रह ग्रसित संस्कृत भाषेचे अल्प ज्ञान असलेल्या विदेशी विद्वानांनी त्यांच्या सोयीने केलेले भाष्यावर आधारित तुमचा प्रतिसाद आहे. मी दिलेला अर्थ प्रसिद्ध वैदिक विद्वान डॉक्टर ब्रह्ममुनी यांच्या वैदिक पोर्टल वरून घेतला आहे. त्यांचे हिंदी भाष्य "पृथिवी पूर्व की ओर घूमती है और सूर्य के चारों ओर आकाश में गति करती है ॥१॥" समस्त भारतीय विद्वान ज्यांनी व्याकरण शास्त्र आणि वेदांचा अभ्यास केलेला आहे स्वामी दयानंद ते आणि आचार्य बालकृष्ण पर्यंत हेच भाष्य केलेले आहे.

१. चुकीच्या भाष्यात गौः शब्दाचा अर्थ वृषभ असा केलेला आहे. पण ऋग्वेदात पुलिंग बैल शब्दासाठी वृषभ हा शब्द वापरला आहे. याच मंडळातील १०२ वे सुक्त. म्हणजे समकालीनच.

नि । अ॒क्र॒न्द॒य॒न् । उ॒प॒ऽयन्तः॑ । ए॒न॒म् । अमे॑हयन् ।वृ॒ष॒भम् । मध्ये॑ । आ॒जेः । तेन॑ । सूभ॑र्वम् । श॒तऽव॑त् । स॒हस्र॑म् । गवा॑म् । मुद्ग॑लः । प्र॒ऽधने॑ । जि॒गा॒य॒ ॥ १०.१०२.५
२. याशिवाय ऋग्वेदातील शाकल शाखा, ब्राम्हण ग्रंथात ऐतरेय (३/४४ ) मध्ये हि स्पष्ट केले आहे सूर्य स वा न कदाचनास्तमेति नोदेति ....इति
३. बाकी भक्त देवतेची परिक्रमा करतात. देवता नाही. शिवाने गणेशाची परिक्रमा केलेली नाही.

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी2
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

पण ऋग्वेदात पुलिंग बैल शब्दासाठी वृषभ हा शब्द वापरला आहे.

पुलिंग बैल बोले तो, जुवाला जोडलेला, गाडी ओढणारा बैल काय?

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी1
  • रोचक0
  • खवचट3
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

“भारतीय ज्ञानाच्या प्रति पूर्वग्रह ग्रसित संस्कृत भाषेचे अल्प ज्ञान असलेल्या विदेशी विद्वानांनी त्यांच्या सोयीने केलेले भाष्यावर आधारित तुमचा प्रतिसाद आहे. मी दिलेला अर्थ प्रसिद्ध वैदिक विद्वान डॉक्टर ब्रह्ममुनी यांच्या वैदिक पोर्टल वरून घेतला आहे.”

संस्कृत भाषा येणारे, स्वत: विचार आणि भाषांतर करू शकणारे लोक “ऐसी” वर आहेत. दिलेल्या भाषांतराचा तर्कशुद्ध प्रतिवाद तुह्मी स्वत: जरूर करा. चुका असल्यास त्या स्वीकारून दुरुस्त केल्या जातील. पण उगीच कुणा फलाण्या-ढिमक्यांनी केलेली भाषांतरे “बाबा वाक्यं प्रमाणं” म्हणून उद्धृत करू नका, ही विनंती.

  • ‌मार्मिक5
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

रात्रंदिन आह्मां युद्धाचा प्रसंग
अंतर्बाह्य जग आणि मन….

ऋग्वेदात सूर्यला सूर्यच म्हंटले आहे. "गौ" नाही. पाश्चात्य तिन्ही विद्वानांना संस्कृत भाषेचे विशेष ज्ञान नव्हते. कुणीही पाणिणी व्याकरण, निरुक्त,धातूपाठ इत्यादि अध्ययन केलेले नव्हते. जे आम्हाला माहीत नाही यांना कसे माहीत होते. मग आपल्या सोयी नुसार गायीला (स्त्री लिंग ) पुलिंगी सूर्य बनवून टाका. आणि शिक्षित गुलाम, साहेबांनी जे लिहले तेच सत्य. असो.

नमो॑ मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्य॒ चक्ष॑से म॒हो दे॒वाय॒ तदृ॒तं स॑पर्यत ।
दू॒रे॒दृशे॑ दे॒वजा॑ताय के॒तवे॑ दि॒वस्पु॒त्राय॒ सूर्या॑य शंसत ॥ १॥ (10/37/1)

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ1

तेथील या ऋचेचा दुवा :

https://xn--j2b3a4c.com/en/rigveda/10/189/1

आयं गौः पृश्नि॑रक्रमी॒दस॑दन्मा॒तरं॑ पु॒रः ।

अजून मूळ ऋचा पूर्ण बदलायची लबाडी हा वेबसाईटवाल्यांना सुचलेली नाही.

अर्धवट लबाडी जमली आहे :
आ अयम् (पुल्लिंगी) आणि संस्कृतात पृथ्वी तर स्त्रीलिंगी! म्हणून भाषांतरात काहीतरी पुल्लिंगी शब्द घालायचे सुचले :

(आ अयम्) यह पृथिवीलोक

पण इथे लबाडी जमली नाही, म्हणून मूळ शब्दांचा उल्लेख बदलला, मुळात "पृश्निर" (प्रथमा एकवचन) आहे, आणि उल्लेख "अयं गौः पृश्निर्" विशेषणे विशेष्ये एकाला एक जोडून आहेत

(मातरं पृश्निम्) मातारूप अन्तरिक्ष को

आधी आधी "पृश्नि" दूरच्या "मातरं"ला जोडले; आणि पृश्निम् (द्वितीया एकवचन) केले!

थोड्याच दिवसांत मूळ वैदिक ऋचाही बदलून वेबसाईटवरती टाकतील. मग मजा -- तुमच्याकडे मूलपाठ्य आहे, तसे आमच्याकडे आम्ही म्हणतो तसे "मूल"पाठ्य आहे!

  • ‌मार्मिक1
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक1
  • पकाऊ0

...that which is adequately explained by stupidity. - Hanlon's razor.

(आमची पुस्ती: ...or sheer incompetence.)

  • ‌मार्मिक1
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी1
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

alternative facts

  • ‌मार्मिक2
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

---

सांगोवांगीच्या गोष्टी म्हणजे विदा नव्हे.

खोटा प्रतिसाद देऊन खोटे सत्य होत नाही. ऋचेत कुठलाही बदल केलेला नाही. तपासून बघितले आहे. स्वामी दयानंद ते डॉक्टर ब्रह्ममुनी सर्व भारतीय संस्कृत पंडित मूर्ख आहेत असे म्हणायचे आहे का तुम्हाला कारण सर्वांनी हाच अर्थ केला आहे. ऋग्वेदातील ऋग्वेदातील शाकल शाखा, ब्राम्हण ग्रंथात ऐतरेय (३/४४ ) मध्ये हि स्पष्ट केले आहे सूर्य स वा न कदाचनास्तमेति नोदेति ....इति लिहिणारा हि असत्य बोलतो आहे असे म्हणायचे आहे का. संस्कृत भाषेत एका वाक्यातील शब्दांना पुढे मागे केले तरी अर्थ बदलणे संभव नाही. किमान एवढे तरी माहित असायला पाहिजे. असो. ऐसी वर असेच प्रतिसाद मिळतील हि अपेक्षा होतीच.

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी3
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ1

“ संस्कृत भाषेत एका वाक्यातील शब्दांना पुढे मागे केले तरी अर्थ बदलणे संभव नाही.”.

हा तर विनोदच! एकही अक्षर न बदलतां अर्थ किती बदलू शकतो याची उदाहरणे संस्कृतात शेकड्याने आहेत. वानगीदाखल:

१. अहं च त्वं च राजेंद्र लोकनाथौ उभौ अपि । बहुव्रीहिरहं राजन् षष्ठी तत्पुरुषो भवान् ।

२. वागर्थाविव संपृक्तौ वागर्थ प्रतिपत्तये जगत: पितरौ वंदे पार्वतीपरमेश्वरौ / पार्वतीप रमेश्वरौ

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

रात्रंदिन आह्मां युद्धाचा प्रसंग
अंतर्बाह्य जग आणि मन….

ऐसी वर असेच प्रतिसाद मिळतील हि अपेक्षा होतीच.

तेथे 'मिसळपाव.कॉम' या संस्थळावरसुद्धा याच लेखाला असेच (किंवा, कदाचित याहूनही वाईट साले काढणारे) प्रतिसाद आलेत. कदाचित तेथे तसे ते मिळतील, ही अपेक्षा नसावी, किंवा कसे?

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट1
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

वेगवेगळ्या विचारधारा न चा प्रचार ,प्रसार करण्यासाठी मराठी संकेत स्थळ चालत असतील तर कठीण आहे.
सत्याला सत्य म्हणून कोणत्याच संकेत स्थळावर स्वीकारले जाणार नाही.
स्वतची बुध्दी हे असत्य आहे असे सांगत असली तरी असत्य च स्वीकारले जाईल.
ह्याचा अर्थ सत्या शी कोणाला देणेघेणे नाही माझ्याच विचार सरणी चा प्रचार ,प्रसार झाला पाहिजे हेच कर्तव्य.

  • ‌मार्मिक1
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी1
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

तुह्मास नक्की काय ह्मणायचे आहे ते सोप्या शब्दात लिहाल कां? जमल्यास या धाग्याच्या संदर्भात?

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

रात्रंदिन आह्मां युद्धाचा प्रसंग
अंतर्बाह्य जग आणि मन….

धाग्याशी संबंधित असावा व त्याचा अर्थ कळावा ही आपली अपेक्षा व्यर्थ आहे असे आपणास वाटत नाही का?

  • ‌मार्मिक3
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

म्हणजे, तुम्हाला एवढे अवघडअवघड संस्कृत समजते, पण तुम्हालासुद्धा ते काय लिहितात, त्यातून काही अर्थबोध होत नाही ना?

अहो, ब्रह्मदेवालासुद्धा ज्यातून काही अर्थबोध होत नाही - आणि, ब्रह्मदेवालासुद्धा भारी संस्कृत समजत असले पाहिजे, अशी आमची अटकळ आहे - ते तुम्हाला समजेल, अशी अपेक्षा तुम्ही करूच कशी शकता?

(ब्रह्मदेवाचे सोडा. ते जे काही लिहितात, ते त्यांचे त्यांना तरी समजते की नाही, याबद्दल मला शंका आहे. अर्थात, त्यांना मजबूत संस्कृत समजते, अशा प्रकारचा कोणताही आरोप मी त्यांच्यावर करू इच्छीत नाही, हे येथे स्पष्ट करणे प्राप्त आहे. असो चालायचेच.)

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट1
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

स्वामी दयानंद ते डॉक्टर ब्रह्ममुनी सर्व भारतीय संस्कृत पंडित मूर्ख आहेत असे म्हणायचे आहे का तुम्हाला

नाही. मूर्ख नव्हेत. परंतु, भोंदू आहेत, अशी (तुमच्या भाषेत सांगायचे, तर) 'तीव्र आशंका' आहे.

बाकी, (एक ढूँढो, तो हजार मिलते हैं, त्यामुळे) चालू द्या.

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट3
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

“ ऋचेचा अर्थ वेद पोर्टल वरून घेतलेला आहे आणि आचार्य बालकृष्णच्या "वेदों शिक्षाएँ" या पुस्तकातून पुन्हा तपासून पाहिला.”

हा आचार्य बालकृष्ण म्हणजे “पतंजलि” चा बनिया चालक की काय?

  • ‌मार्मिक1
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

रात्रंदिन आह्मां युद्धाचा प्रसंग
अंतर्बाह्य जग आणि मन….

आचार्य बाल्कृष्ण म्हणजे ज्यांच्या पुस्तकाचे सर्वात जास्त विदेशी भाषेत अनुवाद होतात. ज्यांनी भारतातील लुप्तप्राय औषधी वनस्पतींना जीवनदान दिले. आयुर्वेदाला आधुनिक अनुसंधानाशी जोडले. जगात योग आणि आयुर्वेदाचे नाव केले. https://www.aninews.in/news/national/general-news/acharya-balkrishna-rec...

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी2
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

आचार्य बाल्कृष्ण म्हणजे ज्यांच्या पुस्तकाचे सर्वात जास्त विदेशी भाषेत अनुवाद होतात. ज्यांनी भारतातील लुप्तप्राय औषधी वनस्पतींना जीवनदान दिले. आयुर्वेदाला आधुनिक अनुसंधानाशी जोडले. जगात योग आणि आयुर्वेदाचे नाव केले.

असतील ब्वॉ.

बादवे, हे आचार्य बालकृष्ण, झालेच तर ते डॉ. ब्रह्ममुनी, हे सर्व बोले तो, प्रा. अद्वयानंद गळतगे यांचे नक्की कोण म्हणे?

  • ‌मार्मिक2
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

आपले दिवाळखोरी दाखवू नका. बाकी ऋग्वेदात सूर्यला सूर्यच म्हंटले आहे. "गौ". पाश्चात्य तिन्ही विद्वानांना संस्कृत भाषेचे विशेष ज्ञान नव्हते. कुणीही पाणिणी व्याकरण, निरुक्त,धातूपाठ इत्यादि अध्ययन केलेले नव्हते. जे आम्हाला माहीत नाही यांना कसे माहीत होते. मग आपल्या सोयी नुसार गायीला (स्त्री लिंग ) पुलिंगी सूर्य बनवून टाका. आणि शिक्षित गुलाम, साहेबांनी जे लिहले तेच सत्य. असो.

नमो॑ मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्य॒ चक्ष॑से म॒हो दे॒वाय॒ तदृ॒तं स॑पर्यत ।
दू॒रे॒दृशे॑ दे॒वजा॑ताय के॒तवे॑ दि॒वस्पु॒त्राय॒ सूर्या॑य शंसत ॥ १॥ (10/37/1)

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ1

तुह्माला कोपरापासून नमस्कार!

  • ‌मार्मिक1
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

रात्रंदिन आह्मां युद्धाचा प्रसंग
अंतर्बाह्य जग आणि मन….

कृपया आपल्या प्रतिसादाच्या (शालजोडीतल्या) शीर्षकाचे स्पष्टीकरण सोबत जोडावे, ही विनंती; अन्यथा, आपल्याला नक्की काय म्हणायचे आहे, ते त्यांच्या डोक्यावरून जाईल.

(टू बी फेअर, यथा बाधति बाधते-वाली ष्टोरी आमच्या लहानपणी आम्हालाही (आमच्या जाणकार वडीलधाऱ्यांकडून) ऐकविण्यात आलेली होती, त्यामुळे आमच्या परिचयाची खरे तर असायला हवी होती. परंतु, त्या विषयी पुढे अधिक रस न घेतल्याकारणाने ती पूर्णपणे विस्मरणात गेलेली होती. त्यामुळे, शीर्षक पाहून 'अरेच्या! हे पूर्वी कधीतरी ऐकलेले आहे!', याची अनुभूती आली, आणि, याच्यात काहीतरी खोच आहे, एवढे चटकन् लक्षात आले, परंतु रेफरन्स लागेना. आमची सेव्हिंग ग्रेस एवढीच, की, कुतूहलापोटी म्हणा, किंवा 'तिच्यामारी, आपल्याला लहानपणी जे ऐकविण्यात आले होते - आणि ज्याकडे आपण पूर्णपणे दुर्लक्ष केले होते - ते शिंचे होते तरी काय?', हे बघण्यासाठी म्हणा, आम्ही लगेच गुगलून पाहिले. गूगलशोधपरिणामांत वाटेल त्या ऐऱ्यागैऱ्यांनी आपापल्या मगदुराप्रमाणे केलेल्या कथनांच्या काटछेदातूनसुद्धा बऱ्यापैकी रेफरन्स लागला. (पटाईतकाका तसे काही करतील, याबद्दल साशंक आहे. आचार्य बालकृष्ण - झालेच तर ते कोण ते डॉ. ब्रह्ममुनी - प्रभृति मंडळींनी ठोकून दिलेल्याखेरीज इतर जे काही संस्कृत आहे, ते त्यांच्याकरिता बहुधा औट-ऑफ-सिलॅबस असावे. (चूभूद्याघ्या.)))

इंग्रजी शिक्षणाच्या परिणामामुळे म्हणा, किंवा आमच्या निव्वळ करंटेपणामुळे म्हणा (हो, इंग्रजी शिक्षणाच्या नावाने कशाला विनाकारण खडे फोडा?), आम्हाला आमच्या लहानपणी (आमच्या सुदैवाने म्हणा, किंवा निव्वळ कर्मधर्मसंयोगाने म्हणा) आमच्या घरातच बऱ्यापैकी एक्स्पोझर असूनसुद्धा आम्ही त्याकडे पूर्णपणे दुर्लक्ष केले, हा आमचा दोष. या (जाणूनबुजून) अज्ञानातून आमचे पुष्कळ नुकसान झाले (जसे, वरील उदाहरणातील नेमकी खोच आम्हाला त्वरित कळली नाही), हे आम्ही मुळीच अमान्य करीत नाही. मात्र, (उदाहरणादाखल) पटाईतकाकांच्या अज्ञानामुळे, आपल्याला कोणी शालजोडीतील ठेवून दिलेली आहे, हे त्यांच्या गावीही नसल्यास, संस्कृतच्या अज्ञानातून होणारे हे सांस्कृतिक नुकसान (नेमके कोणाचे, शालजोडीतील ठेवून देणाऱ्याचे, की ज्याला/जिला ठेवून देण्यात आलेली आहे, त्याचे/तिचे, याबद्दल ज्यूरी अजूनही बाहेर आहे.) हे आमच्या नुकसानापेक्षा कित्येक पटींनी अधिक नव्हे काय?

(एखाद्याला ठेवून द्यावी, आणि आपल्याला कोणी ठेवून दिलेली आहे, हे त्याला समजूही नये ना! हा हन्त हन्त! मॅकॉले मुर्दाबाद!)

----------

तरी म्हणतो, आपल्या प्रतिसादाच्या शीर्षकाचे गाइड काढण्याचे कृपया एकदा मनावर घ्याच! केवळ जनहितार्थ!

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी2
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

ते त्यांना समजावून सांगणे हे “शिरसि मा लिख मा लिख मा लिख” कॅटॅगरीतील होईल.

“आई गं ऽऽ माझ्या डोक्यात तीन लिखा आहेत”

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी2
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

रात्रंदिन आह्मां युद्धाचा प्रसंग
अंतर्बाह्य जग आणि मन….

ज्यांच्या पुस्तकाचे सर्वात जास्त विदेशी भाषेत अनुवाद होतात. ज्यांनी भारतातील लुप्तप्राय औषधी वनस्पतींना जीवनदान दिले. आयुर्वेदाला आधुनिक अनुसंधानाशी जोडले. जगात योग आणि आयुर्वेदाचे नाव केले.

'सारी दुनिया में मशहूर, उत्तम क्वालिटी से बना...'

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

किंवा अख्ख्या दिल्लीत जगप्रसिद्ध वगैरे!

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

---

सांगोवांगीच्या गोष्टी म्हणजे विदा नव्हे.

अति विद्वानांसाठी सत्य हे विनोदी असते.

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी2
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

https://www.storypick.com/wp-content/uploads/2015/08/C-5.jpg

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

शेवटची प्रतिक्रिया. ऋग्वेदात सूर्यला सूर्यच म्हंटले आहे. "गौ". पाश्चात्य तिन्ही विद्वानांना संस्कृत भाषेचे विशेष ज्ञान नव्हते. कुणीही पाणिणी व्याकरण, निरुक्त,धातूपाठ इत्यादि अध्ययन केलेले नव्हते. जे आम्हाला माहीत नाही यांना कसे माहीत होते. मग आपल्या सोयी नुसार गायीला (स्त्री लिंग ) पुलिंगी सूर्य बनवून टाका. आणि शिक्षित गुलाम, साहेबांनी जे लिहले तेच सत्य. असो.

नमो॑ मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्य॒ चक्ष॑से म॒हो दे॒वाय॒ तदृ॒तं स॑पर्यत ।
दू॒रे॒दृशे॑ दे॒वजा॑ताय के॒तवे॑ दि॒वस्पु॒त्राय॒ सूर्या॑य शंसत ॥ १॥ (10/37/1)

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

.

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

आपलं मत गळी उतरलच पाहीजे हा जो काही धार्मिक लोकांचा अट्टाहास असतो ना तो खरच डोक्यात जातो. गटारी म्हणजे मूळात गताहारी वगैरे जो आचरटपणा सध्या चालू आहे, तो पहाता धर्ममार्तंड हाताबाहेर चाललेत हे नक्की. नव्याने इतिहास लिहावा तशी नव्याने संस्कृती लिहीतायत लेकाचे.

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

श्री. विवेक पटाईत, आचार्य बालकृष्ण, झालेच तर ते डॉ. ब्रह्ममुनी की कोण ते, हे लोक धर्ममार्तंड कधीपासून होऊ लागले म्हणे?

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

नाही नाही पटाईत व ते अन्य लोक नाहीत. हे जे गताहारी आणि तत्सम इन्व्हेन्ट करणारे लोकं आहेत ते स्वत:ला धर्ममार्तंड व संस्कृतीचे तारणाहार समजतात असा माझ समज आहे.

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

हे जे गताहारी आणि तत्सम इन्व्हेन्ट करणारे लोकं आहेत ते स्वत:ला धर्ममार्तंड व संस्कृतीचे तारणाहार समजतात असा माझ समज आहे.

असेच काही नाही.

ग्वाटेमाला = गौतमालय हे खुद्द सावरकरांनी तुम्ही म्हणता तसे इन्व्हेंट केले होते. सावरकर स्वत:ला संस्कृतीचे तारणहार समजत होते किंवा नाही, याबद्दल मला निश्चित कल्पना नाही - कदाचित समजत असतीलही, किंवा नसतीलही, परंतु समजत असतील याबद्दल आय हॅव माय डाउट्स - परंतु, ते स्वत:ला धर्ममार्तंड निश्चित समजत नसावेत, असा अंदाज बऱ्यापैकी खात्रीनिशी वर्तविता यावा.

किंबहुना, आज एकविसाव्या शतकात आपल्याला कोणी धर्ममार्तंड म्हणू शकते, आणि/किंवा आपण स्वत:ला धर्ममार्तंड समजतो, अशी आपल्याबद्दल कोणी कल्पना करू शकते, या निव्वळ कल्पनेने सावरकर आपल्या थडग्यात गरागरा फिरू लागतील, अशी (पटाइतांच्या भाषेत सांगायचे, तर) आशंका आहे.

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

सावरकर आणि थडग्यात???? काय नबा!

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

धर्ममार्तंड म्हणजे धार्मिक परंपरा आणि नियमांचे ज्ञान असलेला व्यक्ति. बाकी वरील दोन्ही व्यक्तींनी पाणिणी व्याकरण, निरुक्त, धातुपाठ यांचे अनेक वर्ष अध्ययन केले आहे. सर्व वेदांचे भाष्य त्यांनी लिहलेले आहे. याशिवाय अधिकान्श भारतीय विद्वानान्ंनी हाच अर्थ काढला आहे. प्र्शन तर त्यांना विचारा जे सूर्यला गौ संबोधित करतात आणि गौ शब्दाचा अर्थ वृषभ काढतात.

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ2

बाकी वरील दोन्ही व्यक्तींनी पाणिणी व्याकरण, निरुक्त, धातुपाठ यांचे अनेक वर्ष अध्ययन केले आहे.

पाणिणी व्याकरण, हं? Biggrin

(भगताच्या नाग्यांचा/माचीवरल्या बुधांचा 'यथा बाधति बाधते'वाला विनोद डोक्यावरून गेला असेल, अशी शंका होतीच. आता खात्री पटली.)

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट2
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

पटाईतांचे हिंदी मिश्रित मराठी भाषेतील ललितं तूफान आवडत. पटाइतजी तुम्ही ललित परत सुरु करा. खूप आवडतात. क्षणिकाही मस्त आहेत. ती मनी प्लँटची जास्त आवडली.

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

मी काय म्हणतो -
एकदाच काय ते वैदिक-शास्त्रीय संशोधनासाठी १०० कोटी बाजूला काढून एक संस्था स्थापन करून टाका.
आणि मग वेदांमधला हा शास्त्रीय खजिना खुल्ला करत चला.

निदान २०४५ मधलं नोबेल तरी आपल्या ऋषी-मुनींना मिळेल.

  • ‌मार्मिक3
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी2
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

COVID 19 नी कथित आधुनिक विज्ञाना ची लक्तरे वेशीवर टांगली .ह्यांचे सर्व दावे 100% खोटे ठरले ना ह्यांची औषध कामाला आली ना उपचार.सर्वांची फजिती झाली.आता नैसर्गिक रित्या covid 19 कमजोर होत जाईल आणि हे अती शहने लसीकरण मुळे हे झाले असे मत व्यक्त करतील.
आणि नंतर फक्त लसीकरण झालेले च आजारी पडून ह्यांना पूर्ण नागडे covid करेल.
आयुर्वेद थोडा तरी खात्री चा आहे alopathy नाही.
कॅन्सर
मधुमेह
Bp
Heart attak
Kidney fail
Liver fail
Brain फैल
दात पडणे
केस गळणे
असे किती तरी गंभीर आणि अतिशय किरकोळ आजार पण आधुनिक स्वतः च म्हणून घेणारे खात्री नी बरे करू शकत नाहीत.

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी5
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

या - तुमच्या भरतवाक्याचीच उणीव राहिली होती. तुम्ही किचकट तिहाई न घेताच कोव्हिडच्या समेवर आलात. आता हा धागा साठा उत्तराची कहाणी पाचा उत्तरी सुफळ संपूर्ण म्हणून जाहीर करण्यास हरकत नाही!

  • ‌मार्मिक1
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी2
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

रात्रंदिन आह्मां युद्धाचा प्रसंग
अंतर्बाह्य जग आणि मन….

आयुष्यभर आयुर्वेदाचा प्रसार करणारे बालाजी तांबे शेवटी ॲलोपथीवर आधारित दिनानाथ रुग्णालयात उपचार घेत होते.

  • ‌मार्मिक1
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

उरलो स्मायली पुरता|

अमेरिकन लोकांचे जीवनमान कमी होत आहे असा पण रिपोर्ट आहे.अमेरिकन लोकांचे सरासरी आयुष्य कमी होत आहे.
अमेरिकन लोकांनी मॉडर्न म्हणून जी जीवन श्रेणी स्वीकारली त्याची फळ आता मिळत आहेत.
जास्त वेळा प्रक्रिया केलेले अन्न पदार्थ आहारात असण्याचे प्रमाण अमेरिकन मुला मध्ये जास्त आहे.
पारंपरिक आहार ,विहार ठेवला असता तर ही अवस्था झाली नसती.
जपान बघा परंपरा सोडली नाही त्यांचे सरासरी आयुष्य पण जास्त आहे.

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी1
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

ॲलोपाथी अशी कुठली उपचारपद्धती नाही. तुम्हाला म्हणायचं आहे ते आधुनिक वैद्यक, modern medicine.

अमेरिकी लोकांचं जीवनमान गेली काही वर्षं, सातत्यानं कमी होत आहे, हे खरंच आहे. त्या मागचं मोठं कारण त्यांची जीवनशैली आहे हेही खरंच आहे. पण त्यांतले तपशील बघायला जाता, जीवनशैली म्हणजे आधुनिक वैद्यकाचा दोष नसून, वैद्यकीय व्यवस्था अमेरिकेत ज्या पद्धतीनं राबवली जाते, तिचा दोष आहे. अमेरिकेत आरोग्यविमा नामक सगळ्यात मोठी बाजारपेठ आणि घपला आहे. आपल्याकडे कसे चारा घोटाळा, बोफोर्स घोटाळा वगैरे गाजले, तसा कधी तरी अमेरिकेत आरोग्यविमा घोटाळा गाजावा, असं मला फार वाटतं. असो, ते अवांतर झालं.

तर अमेरिकेत लोकांना सहज डॉक्टर आणि उपचार मिळत नाहीत. सगळ्यांचीच ही गत आहे असं नाही. तर नेहमीप्रमाणे पैसेवाल्या, शहरी, उच्चभ्रू, गोऱ्या वगैरे लोकांना हे उपचार सहज मिळतात. ग्रामीण, गरीब, गौरेतर वगैरे लोकांचे हाल होतात. त्यांना नोकरी नसेल तर आरोग्यविमा परवडतोच असं नाही. नोकरदार लोकांचे आरोग्यविमे त्यांच्या नोकरीशी जोडलेले असतात. मग नोकरदार लोकांची नोकरी बदलली की विमा बदलतो, मग कधीमधी डॉक्टर बदलावे लागतात. कारण आधीचा डॉक्टर नवा विमा घेत नाही, वगैरे. नेहमीच्या डॉक्टरला आपल्या तब्येतीच्या खाचाखोचा माहीत असतात. "हे काही गंभीर वाटत नाही, औषधाची गरज नाही", किंवा "हे दिसतात साधंच दिसतंय, पण मला शंका वाटत्ये तर आपण आणखी चाचण्या करून घेऊ", अशी निदानं होत नाहीत. ती निदानं वेळेत झाली तर लोकांचे कॅन्सर वगैरेही अगदी सुरुवातीलाच लक्षात येतात, ते बरे होतात. माणसं जास्त जगतात, एवढंच नाही तर त्यांच्या आयुष्याची प्रतही सुधारते. वेळीच निदान आणि उपचार झाले तर रोगही लवकर बरे होणारच.

जपानमध्येही आधुनिक वैद्यक वापरतात. युरोपातही. युरोपात बऱ्याच देशांत हे फॅमिली डॉक्टरच रुग्णांना भेटतात, त्यांच्यावर इलाज करतात. अमेरिकेत ही अशी व्यवस्थाच बोंबललेली आहे.

बाय द वे, आधुनिक वैद्यकही खूप प्रक्रिया केलेलं अन्न खाण्याला विरोध करतं. त्या बाबतीत तुमचं आणि आधुनिक वैद्यकाचंही एकमत आहे. आणि अमेरिकेत परंपरा नावाची चीज अस्तित्वात असण्याएवढा देश जुना नाही.

  • ‌मार्मिक5
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

---

सांगोवांगीच्या गोष्टी म्हणजे विदा नव्हे.

करोनाने गेले असे खात्रीलायकरीत्या समजते! मृत झाल्यामुळे आता वैर संपले. अन्यथा फार डोक्यात जायचे.

  • ‌मार्मिक1
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी1
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ1

रात्रंदिन आह्मां युद्धाचा प्रसंग
अंतर्बाह्य जग आणि मन….