आजचे दिनवैशिष्ट्य - १८

आधीच्या धाग्यात १००+ प्रतिसाद झाल्यामुळे नवा धागा काढला आहे.

Taxonomy upgrade extras: 
field_vote: 
0
No votes yet

'आंतरराष्ट्रीय वेश्याव्यवसाय विरोध दिन' की 'आंतरराष्ट्रीय वेश्याव्यवसायविरोध दिन'?

बोले तो, आंतरराष्ट्रीय वेश्याव्यवसायाला विरोध आहे (पक्षी: राष्ट्रांतर्गत वेश्याव्यवसाय चालेल), की वेश्याव्यवसायाला आंतरराष्ट्रीय विरोध आहे?

(अर्थाचा अनर्थ होतो हो! जरा जपून लिहा की.)

असो, हेही दिवस जातील.

  • ‌मार्मिक3
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

'अ‍ॅस्टेरिक्स'चा जनक चित्रकार रने गॉसिनी (१९७७)

खरे तर हे "'ॲस्टेरिक्स'च्या जनकद्वयांपैकी एक" असे पाहिजे. परंतु, त्याहूनही मोठी घोडचूक म्हणजे, 'ॲस्टेरिक्स'च्या जनकद्वयांपैकी, गॉसिनी हा चित्रकार (कधीही) नव्हता. गॉसिनीने स्वत:स पूर्णपणे 'ॲस्टेरिक्स'च्या कथा-संवाद-शब्दांकन यांना वाहून घेतले होते, तर सहजनक उदेर्झो हा चित्रकार होता; (निदान सुरुवातीच्या काळात तरी) चित्रे काढण्याचे खाते पूर्णपणे उदेर्झोकडे होते, नि उदेर्झोने चित्रे काढण्यास स्वत:स पूर्णपणे वाहून घेतलेले होते.

(पुढे गॉसिनी अकाली नि अचानक वारल्यानंतर, चित्रे काढण्याबरोबरच कथा-संवाद-शब्दांकन यांचीसुद्धा धुरा उदेर्झोच्या खांद्यांवर येऊन पडली.)

सारांश, गॉसिनी हा चित्रकार कधीही नव्हता. अर्थात, 'दिनवैशिष्ट्यां'मधील गलथानपणा हे आता 'ऐसी'चे वैशिष्ट्य झालेले आहे; त्यात आश्चर्यजनक असे काहीही वाटत नाही. परंतु, फ्रेंच गोष्टींमध्येसुद्धा असला गलथानपणा व्हावा, ही मात्र आश्चर्याची बाब आहे.

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

आभार. ही दुरुस्ती आता केली आहे.

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

'ॲस्टेरिक्स'चा रेखाटनकार आणि लेखक अल्बर्ट उदेर्झो (२०२०)

दखल घेतली गेली, याबद्दल परमेश्वराचे आभार आहेत!

- रेखाटनकार: चेक.

- लेखक: चेक. (मात्र, मूळ लेखक रेने गॉसिनीच्या अकाली मृत्युपशचात, उर्वरित मालिकेकरिता.)

(अवांतर: या मालिकेच्या दोन्ही मूळ जनकांच्या (रेने गॉसिनीच्या तथा आल्बेर (आल्बेर्तो?) उदेर्झोच्या) मृत्युपश्चातसुद्धा ही मालिका अद्याप चालू आहे. उदेर्झोने त्याच्या वृद्धापकाळी, त्याच्या मृत्यूच्या काहीच वर्षे अगोदर, या मालिकेची धुरा एका पूर्णपणे नव्या (तथा तरूण) लेखक-रेखाटनकार जोडगोळीच्या खांद्यांवर सोपविली, तथा या मालिकेतून आपले अंग पूर्णपणे काढून घेतले. त्यामुळे, आता वेगळेच लोक ही मालिका चालवितात. (तो दर्जा, ती उत्स्फूर्तता आता राहिली नाही, परंतु तरीही, काहीकाही अंक अजूनही चांगले आहेत; नव्हे, उत्कृष्ट आहेत. परंतु, आता it’s a hit or a miss. अर्थात्, उदेर्झोच्या कारकीर्दीतसुद्धा अखेरीअखेरीस हे होऊ लागले होतेच म्हणा. चालायचेच. कालाय तस्मै नमः!)

(अतिअवांतर: ही मालिका मुळात फ्रेंचमध्ये आहे. त्यात पुन्हा मध्यंतरी या मालिकेचे इंग्रजीत (उत्कृष्ट) रूपांतर करणारे मूळ (ब्रिटिश) भाषांतरकारसुद्धा निधन पावले. (Anthea Bell & Derek Hockridge.) तशी फारा वर्षांपूर्वी Robert Steven Caron नावाच्या एका इसमाने या मालिकेची अमेरिकन-इंग्रजी आवृत्ती काढण्याचासुद्धा प्रयत्न केला होता, म्हणा; परंतु, (अमेरिकनांच्या सदभिरुचीच्या अभावामुळे) ती आवृत्ती फारशी न चालल्याकारणाने बंद पडली. तसाही त्या आवृत्तीचा दर्जा ब्रिटिश भाषांतरांच्या तुलनेत अगदीच सुमार होता. अलीकडे (या मालिकेची धुरा नवोदितांच्या खांद्यांवर पडल्यानंतर) पुन्हा या मालिकेस नवे इंग्रजी (ब्रिटिश तथा अमेरिकन) भाषांतरकार लाभले आहेत. (नव्या अंकांची) ब्रिटिश भाषांतरे (जुन्या ब्रिटिश भाषांतरकारांची सर कदाचित नसली, तरीही) अद्यापही सरस आहेत; उलटपक्षी, (जुन्या तथा नव्या अंकांच्या) नव्या अमेरिकन भाषांतरांचा दर्जा कित्येक पटींनी सुधारला जरी असला, तरीही, (जुन्या किंवा नव्या) ब्रिटिश भाषांतरांची सर त्यांना नाही.)

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

'न'बांच्या नावाचा धागा बघून कित्ती कित्ती आनंद झाला म्हणून सांगू!

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

---

सांगोवांगीच्या गोष्टी म्हणजे विदा नव्हे.

नबा कित्ती कित्ती ज्ञानी आहेत नै? चक्क, ऐसीला त्यांच्या सूचनेप्रमाणे दुरुस्ती करावी लागली!

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

१६४० : पोर्तुगालला स्पेनपासून स्वातंत्र्य. होआव चौथा, पोर्तुगालच्या राजेपदी.

अधोरेखित शब्द हा Joãoच्या देवनागरी ट्रान्सलिटरेशनचा प्रयत्न असावा, अशी शंका येते. (चूभूद्याघ्या.)

तसे असल्यास:

१. रोमन लिपीतील Jचा उच्चार स्पॅनिश नियमांप्रमाणे '' असा होतो खरा; परंतु, तसा तो (शेजारच्याच प्रदेशातली भाषा असली, तरीही) पोर्तुगीजमध्येसुद्धा होतो काय? (माझ्या कल्पनेप्रमाणे होत नसावा. पोर्तुगीज नियमांप्रमाणे, माझ्या अंदाजाप्रमाणे, त्या नावाचा उच्चार 'जुआंव' असा व्हावा. (चूभूद्याघ्या. याबद्दल अधिक तपास करून खात्री करून घ्यावी लागेल. ãचा उच्चार सानुनासिक व्हावा.))

२. उलटपक्षी, (त्यापूर्वी पोर्तुगाल हे स्पेनचे अंकित राष्ट्र असल्याकारणाने) स्पॅनिश नियमांप्रमाणे ट्रान्सलिटरेशन केले असावे, म्हणावे, तर हे अनेक कारणांकरिता शक्य नाही.

२अ. रोमनच्या स्पॅनिश आवृत्तीत ã असे अक्षरचिन्ह नाही. रोमनच्या स्पॅनिश आवृत्तीत nच्या डोक्यावर टिल्डा (~) बसू शकतो (जसे: ñ, उच्चारी: न्य.); मात्र, (पोर्तुगीज आवृत्तीप्रमाणे) aच्या टाळक्यावर तो बसू शकत नाही. (उलटपक्षी, पोर्तुगीज आवृत्तीत तो स्पॅनिश आवृत्तीप्रमाणे nच्या मस्तकावर आरोहण करू शकत नाही; मात्र, aकरिता तो शिरोधार्य असू शकतो, नि अनुनासिकासमान ठरतो.)

२ब. पोर्तुगीजमधील João या नावाचे स्पॅनिशमध्ये Juan (उच्चारी: हुआन) असे रूपांतर होते. त्यामुळे, स्पॅनिश नियमांप्रमाणे लिहायचे अथवा ट्रान्सलिटरेट करायचे असते, तर हे नाव Juan असे लिहावे (तथा हुआन असे ट्रान्सलिटरेट करावे) लागले असते. (स्पॅनिशमधील Juan, पोर्तुगीजमधील João, इंग्रजीतील John, फ्रेंचमधील Jean (उच्चारी: जाँ? चूभूद्याघ्या; याबद्दल येथील फ्रेंचतज्ज्ञच खात्रीलायक काय ते सांगू शकतील.), जर्मनमधील Johann (उच्चारी: योहान), अरबीतील यूहन्ना अथवा याह्या, ही सर्व एकाच नावाची विविध भाषांतील रूपे आहेत. अधिक माहितीसाठी येथे तथा येथे पाहा.)

सांगण्याचा मतलब, होआव हे कोठल्याही परिस्थितीत निखालस चुकीचे आहे. सबब, कृपया अधिक तपास करून दुरुस्त करणार काय?

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

कैद-ए-आझम दिन (पाकिस्तान)

यापूर्वी २०१४मध्ये एकदा आणि २०१८मध्ये दुसऱ्यांदा सांगून झालेले आहे; आज तिसऱ्यांदा सांगतोय: ‘कैद-ए-आझम’ नव्हे, ‘काइद-ए-आझम’ किंवा ‘कायदेआझम’.

दुरुस्तीची (किंवा, नपक्षी, जमत नसल्यास हे सदर कायमचे बंद करण्याची) अपेक्षा अर्थातच खूप पूर्वी सोडून दिलेली आहे.

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

लुई पाश्चरचा आज २००वा वाढदिवस. या निमित्तानं मटामध्ये पाश्चर आणि लिस्टर यांच्या मैत्रीबद्दल आलेला लेख -
मानवी सुरक्षेची वैज्ञानिक मैत्री

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

---

सांगोवांगीच्या गोष्टी म्हणजे विदा नव्हे.

‘मानवी सुरक्षेची वैज्ञानिक मैत्री’ हे काय मराठी आहे का?! तळवलकर हयात असते तर तळमळले असते. वारल्यानंतर त्यांचं दफन केलं असतं तर कबरीत गडबडा लोळले असते.

जास्त बरा उच्चार ‘पास्तर’, पण ते एक राहू द्या.

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

- जयदीप चिपलकट्टी

(होमपेज)

हो ते शीर्षक इंग्लिशमध्ये दवणीय विचार करून, मग चाट गणपतीला विचारून लिहिल्यासारखं वाटलं खरं.

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

---

सांगोवांगीच्या गोष्टी म्हणजे विदा नव्हे.

Hagia Sophia चा उच्चार हाया सोफिया असा होतो तसाच तो लिहिला जावा.

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

*****************
मेरी मोटी है खाल, लेकीन नाजूक है दिल‌!!
हाकुना मटाटा!!
*****************

आयासोफ्या (हल्लीच्या तुर्की उच्चारानुसार(?); चूभूद्याघ्या.) बांधून पूर्ण झाले तेव्हा इस्तंबूलला इस्तंबूल म्हणत नसावेत बहुधा.

(पण लक्षात कोण घेतो?)

  • ‌मार्मिक1
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

मृत्युदिवस : क्रांतिकारक मास्टर सूर्यसेन (१९३४, चितगाव येथे फाशी)

चट्टग्राम.

(इन एनी केस, ‘चितगाव’ नव्हे.)

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

काश्मीरमधील लाखो भारतीय हिंदूंची क्रूर हत्या, बलात्कार, जाळपोळ, लूट...

ऐसी आजचे दिनवैशिष्ट्य यात उल्लेख आहे का?

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ2

कालच्या ‘दिनवैशिष्ट्यां’त पुढील बातमी होती:

(३० जानेवारी) १९९० : रशिआत पहिले मॅकडोनाल्ड्स खुले. १५,००० लोक रांगेत ताटकळले.

आजच्या ‘दिनवैशिष्ट्यां’त पुढील बातमी आहे:

(३१ जानेवारी) १९९० : मॉस्कोमध्ये पहिले 'मॅकडोनाल्ड्स' उघडले.

यावरून पुढील प्रश्न निर्माण होतात:

१. ३० जानेवारी १९९० रोजी उघडलेले रशियातील पहिलेवहिले मॅक्डॉनल्ड्स हे मॉस्कोव्यतिरिक्त इतरत्र उघडले होते काय?

२. त्याच्याच पुढच्या दिवशी, ३१ जानेवारी १९९० रोजी, मॉस्कोतसुद्धा (मॉस्कोतील पहिलेवहिले) मॅक्डॉनल्ड्स उघडले काय?

बाकी, मॅक्डॉनल्ड्सला ‘मॅकडोनाल्ड्स’ म्हणणाऱ्या/रीच्या बैलाला घो! (नशीब ‘मॅकडोलांड’ लिहिले नाही!)

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी1
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

पण आमी मॅक्डोनाल्ड्सच म्हणतो, होय कनाय रे शंकऱ्या!

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

*****************
मेरी मोटी है खाल, लेकीन नाजूक है दिल‌!!
हाकुना मटाटा!!
*****************

इआय इआय ओ! हेच का ते ? शेतात बटाटे उगवणारे ?

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

१९९६ : कोलंबोमध्ये तमिळ अतिरेक्यांनी स्फोटके भरलेला ट्रक सेंट्रल बँकेच्या दारात उडवला; ९१ ठार; १,४०० जखमी.

ट्रकमध्ये स्फोटके तमिळ अतिरेक्यांनी कोलंबोमध्ये भरली, हे व्यवस्थित कळले. परंतु,

१. ट्रक उडवला नक्की कोणी?

२. ज्या सेंट्रल बँकेच्या दारात ट्रक उडवला, ती सेंट्रल बँक नक्की कोणत्या गावची?

  • ‌मार्मिक1
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी1
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

जन्मदिवस: अभिनेता अभिषेक बच्चन (१९७६)

अभिषेक बच्चन ही इतकी महत्त्वाची व्यक्ती आहे काय, की जेणेकरून त्यांच्या जन्मदिवसाची 'दिनवैशिष्ट्यां'त नोंद व्हावी?

(उलटपक्षी, याच तारखेस नि आजच झालेल्या श्री. परवेज़ मुशर्रफ यांच्या निधनाची 'ऐसी'ने दखल घेतलेली दिसत नाही. चालायचेच.)

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

*********

बेगानी शादी में अब्दुल्ला दीवाना |
ऐसे मनमौजीको मुश्कील हैं समझाना | है ना?

१९७१ : ब्रिटिश राष्ट्रमंडळाच्या (कॉमनवेल्थ) नागरिकांचा ब्रिटनमध्ये रहिवासाचा हक्क नव्या कायद्याद्वारे काढून टाकण्यात आला.

राष्ट्रकुल.

बाकी चालू द्या.

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

गायिका श्रेया घोशाल (१९८४)

घोषाल.

बाकी चालू द्या.

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

मुत्सद्दी नाना फडणवीसांची आज पुण्यतिथी.

पेशवाईतील साडेतीन शहाण्यांमधले ते अर्धे शहाणे होते म्हणे ...
(पुणे तिथे काय उणे?)

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

*********

बेगानी शादी में अब्दुल्ला दीवाना |
ऐसे मनमौजीको मुश्कील हैं समझाना | है ना?

'ऐसी अक्षरे' परिवारातील तरुण लेखक राहुल बनसोडे यांचे दुःखद निधन झाले आहे. 'ऐसी अक्षरे'तर्फे त्यांना आदरांजली.

?????

काय घडले?

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

मी आत्ताच ही बातमी वर्तमानपत्रात वाचली.
तीन एक वर्षापूर्वी त्यांनी लोकसत्ताच्या बुकमार्क सदरात हरारीच्या पुस्तकांवर लिहिलेले परिक्षण लक्षातर राहिले होते. माझे पुस्तक वाचून झाल्यावर अलिकडेच (काही आठवड्यांपूर्वी) ते लेख मी पुन्हा शोधून वाचले होते.

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

१९७२ : ब्रिटनने उत्तर आयर्लंडवर आपला हक्क लादला

हे वाक्य अत्यंत मोघम आहे.

‘हक्क लादला’ म्हणजे नक्की काय केले?

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0

१९९९ : कोसोव्हो युद्धात युगोस्लाव्हियामध्ये बाँब टाकल्यामुळे नाटोचा युद्धात प्रथम प्रत्यक्ष समभाग.

समभाग??????

बोले तो, बाँब टाकून नाटोने युद्धाचे शेअर्स विकत घेतले काय?

(बहुधा सहभाग म्हणायचे असावे. परंतु, अर्थात, ‘ऐसी’कडून याहून बऱ्याची अपेक्षा नाही.)

(आणि आम्हीदेखील कसले दळभद्री! संध्याकाळची चढविल्यावर आम्हाला असल्याच गोष्टी प्रकर्षाने, पहिल्याप्रथम, लख्ख दिसतात.)

—————-

बोले तो, आम्ही रोज संध्याकाळी चढवीत नाही. (नाहीतर ‘दिनवैशिष्ट्य’कारांची धडगत नव्हती!) परंतु, जेव्हा केव्हा संध्याकाळी चढवितो, तेव्हा असल्या घोडचुका प्रकर्षाने जाणवितात! (शुद्धीत असतानासुद्धा जाणवितात; परंतु, शुद्धीत असताना क्वचित्प्रसंगी आम्ही त्यांजकडे दुर्लक्षसुद्धा करू शकतो. परंतु, चढविलेली असताना? Absolutely no tolerance!) (अर्थात, Not that I owe anybody an explanation, परंतु तरीही.)

  • ‌मार्मिक0
  • माहितीपूर्ण0
  • विनोदी0
  • रोचक0
  • खवचट0
  • अवांतर0
  • निरर्थक0
  • पकाऊ0