डाएट-भाग-१ -Intermittent Fasting

बाकी काहीही बंधने पाळली नव्हती.
(१) ऱोज एक पाकीट जे वेफर्सचे जायचे किंवा कुकी पोटात जाइ ती बंद केली.
(२) संध्याकाळी ६ ते सकाळी ८ अन्न घेणे बंद. = इन्टरमिटंट डायेट.
खूप फरक दिसून आला. वजन १० पौंड कमी झाले होते.
___________
एका आड एक दिवस १ तास स्टेशनरी बाइक होते आहे. नवरा खनपटीला बसून करुन घेतोच ;)

My wife and I are following the Dixit Diet since last December. We are both retired. It has given us the discipline of not eating biscuits, chivada etc. between the meals which has helped to reduce weight. We would advise all to follow it.

मला शेवचिवडा खाण्याची सवय होती, ती सहा-एक वर्षांपूर्वीच मोडली आहे. गोड खायला आवडतं, पण ते आणलं नाही की खाल्लं जात नाही. गेले काही महिने खच्चून व्यायाम करूनही शेवटचे दोनेक किलो कमी होत नाहीयेत. त्यातून सध्या घरातच आहे तर स्वतःवर आणखी प्रयोग करणार आहे. त्याचा मुख्य भर असा -

साधे कार्बोहायड्रेट्स कमी किंवा नाहीच खायचे; त्याजागी फळं (गोड), भाज्या (अगोड), उकडलेली अंडी आणि सुकामेवा खायचा. व्यायाम होणार नाही त्या दिवशी लक्ष देऊन गरजेपुरतंच खायचं. त्यातून आकार कमी होतो का बघायचं.

मी इतरत्रही ही शंका उपस्थित केली आहे.

सर्वसाधारण पणे मांसाहारी प्राणी वाघ, सिंह दिवसातून एकदा किंवा दोनदाच खातात असं दिसतं (सतत खात नाहीत हे नक्की)
उलटा शाकाहारी प्राणी ऑलमोस्ट दिवसभर सतत खात असतात असं दिसतं. माणूस हा मुख्यत्वे शाकाहारी असेल (मोठे पटाशीचे दात लहान सुळे, लांब आतडी, शिकारीस उपयुक्त नखांचा अभाव) तर दोनदाच जेवणे हे निसर्गाच्या विरुद्ध होणार नाही का?

शिवाय शाकाहारी प्राणी भरपूर चरबीचा साठा करतात असेही दिसते. ते सहसा फॅट असतात. गायी, म्हशी, हत्ती*, गेंडा पाणघोडा वगैरे.

*ऐसीवरील हत्ती श्री. सतीश रानडे हे शाकाहारी आहेत की मांसाहारी हे माहिती नाही तसेच ते जाडे आहेत की बारीक हेही माहिती नाही.

मी ऑगस्ट २०१९ पासून हा प्रयोग सुरू केला. सुरुवातीला १६/८ असा करत होतो. एकाच महिन्यात १८/६ पर्यंत वाढवला. सप्टेंबरपासून २०/४ असा करत आहे. गेल्या सहा महिन्यांत चार वेळा ३६ तास उपवास करून पाहिला. दीक्षित सांगतात ती पद्धत मला पटत नाही. उपवासाच्या वेळेत मी जास्तीत जास्त ५ कॅलरी घेतो. (५ कॅलरी चा chewing gum). बाकी केवळ पाणी/काळी कॉफी. या काळात सुमारे १० किलो वजन कमी झाले आहे.
काही अडचणी
- उपवासाच्या वेळेत लाळ तयार होत नसल्याने तोंडाला वास येतो. सतत पाणी पिऊन फरक पडत नाही. त्यामुळे विना साखरेचे chewing gum चघळत राहतो.
- खाण्याच्या वेळेत अक्षरशः हात आडवा मारतो. आईस्क्रीम, केक, फरसाण, बिस्किटे, वगैरे काही बंधनं पाळली जात नाहीत.
- कधी कधी डोकं दुखतं. मिठाच्या कमतरतेमुळे हे होतं. खायच्या वेळेत खारे शेंगदाणे किंवा पाण्यात मीठ घालून घेतो.

आता घरबसल्या काळात थोडे नियम शिथिल करून पाहतोय. उपवास केवळ ४ दिवस. खाणं हा मोठा टाईमपास आहे. स्ट्रेस घालवण्यासाठी. शिवाय घरी बायकोला सोबत देता येते.

दिक्षीतांवर सर्वात मोठा आक्षेप हा आहे की एकदा दोन वेळा अधिक मधले परवानगी चे पाणी ब्लॅक कॉफी यादी दिल्यावर दिक्षीत सर " आता तुम्ही जेवतांना काहीही हाणु शकता " असा अप्रत्यक्ष सैल सल्ला देतात. ( ते प्रोटीन वाढवा वगैरे सांगतात हे मान्य आहे पण दोन वेळेत काय खाल्ले पाहीजे याबाबत दिक्षीत " सैल आहेत " आणि ते सैल आहेत म्हणुनच कदाचित हा डाएट लोकप्रिय आहे. ) त्यानंतर जनता त्याचा अधिक सैलसर अर्थ काढुन काय वाट्टेल ते खाण्याचे लायसन्स मिळाले आहे असे समजुन हात मारतात
इथेच सर्व खेळ खलास होतो.
अगदी किमान पातळीवरील न्युट्रीशियसली समजुतदारपणा दाखवला तरी जंक फुड केवळ क्वचित अपवाद म्हणुनच खाण्यात हित इतके तरी कळले पाहीजे. त्यामानाने त्यांचे गुरु डॉ.श्रीकांत जिचकार अगदी व्यवस्थित दोन वेळेत काय खावे याची नीट मांडणी देखील करुन देतात. जिचकारांचा मॅक्रोन्युट्रीएंट अवेयरनेस आणि आग्रह उत्तम दर्जाचा आहे. ते व्हिटॅमिन्स मिनरल्स च्या आवश्यकतेवरही उचित भर देतात.
म्हणजे गुरु खरोखर गुरु आहे चेला मात्र फारच डिस्काऊंट देऊन मुळास धोका निर्माण करुन चुकीची रुढी प्रस्थापित करतोय.
युट्युब वर जिचकारांचे उत्कृष्ठ व्हिडीयो उपलब्ध आहेत दोघांच्या मांडणीतला फरक बेसीक्स सोडले तर जमीन व आसमान इतका आहे.
जाणकारांनी स्वत: अनुभव घ्यावा
श्रीकांत जिचकार इथे https://www.youtube.com/watch?v=8-kw3hGUwW4
डॉ. दिक्षीत इथे https://www.youtube.com/watch?v=9EwPB3uR4jY

उपवासाच्या वेळेत मी जास्तीत जास्त ५ कॅलरी घेतो. (५ कॅलरी चा chewing gum).
तुमची चॉइस आहे त्याला हरकत नाही. मात्र तो आग्रह योग्य आहे असे मी मानतो कारण जरी ५ कॅलरी असली तरी त्यामुळेही इन्सुलिन चा स्राव पाझरत असतो व उपवासभंग होतो. पुन्हा इन्सुलिन बेसलाइनला जाण्यास आणखी वेळ लागतो. बेसलाइनला इन्सुलिन न गेल्याने ग्लुकॉगॉन ला वाव मिळत नाही.
म्हणुन हे सर्व आग्रहाने मांडले जाते. जे पदार्थ मध्ये खाण्याची परवानगी दिलेली आहे त्यामुळे इन्सुलिन अगदी शुन्य पाझरते म्हणुन ते अलाऊड आहे. अर्थात हे तुम्हास माहीतच असणार. यात जो एक रोचक मुद्दा आहे तो असा की डॉ.दिक्षीत तुम्ही कितीही खाल्ल तरी इन्सुलिनच एकच माप पडणार हे जे विधान आहे ते अत्यंत चुकीचे आहे. ते तसे नसुन नेमकं काय आणि किती खाल्ल आहे त्याच्या प्रमाणात इन्सुलिनचा स्राव पाझरत असतो.
The claims of Dr. Dixit that amount of insulin released in response to meals has no relation with the quality and quantity of meals is factually incorrect, and is in stark contrast to the physiological facts established via numerous published studies.
https://www.altnews.in/fact-check-dr-dixits-two-meals-a-day-diet-for-we…
आता दोन वेळेच्या मर्यादीत जेवणात खर म्हणजे हे आव्हानात्मक असते की नेमकं काय खाऊन कार्ब्स प्रोटीन फॅट या तिन्ही मॅक्रोन्युट्रीएंट चा बॅलन्स साधावा तसेच व्हिटॅमिन्स व मिनरल्स ही कव्हर करावेत.
याला दोन उपाय आहेत.
पहीला म्हणजे झोन डाएट ची दिलेली विभागणी इफा च्या बरोबरीने पाळावीत
म्हणजे इफा चा वापर कधी आणि किती वेळा खावे यासाठी करावा
आणि झोन डाएट चा वापर त्या वेळात नेमके काय व कसे खावे यासाठी करावा हे माझ्या मते अतिशय सुंदर असे कॉम्बिनेशन आहे.

What Breaks a Fast and What Does NOT Break a Fast हा माझ्या अत्यंत आवडत्या Thomas DeLauer इफा मास्टर चा व्हिडीयो जरुर बघा आवडेल तुम्हाला
https://www.youtube.com/watch?v=LftmhASRlEc

मी देखील जानेवारी पासून जेवणाचे विविध प्रयोग करत आहे.
कारणे आणि फायदे यावर ८-१० महिन्यांनंतर सविस्तर लिहिन.

सध्या इतकेच सांगू इच्छितो की तुम्हाला वजन कमी करायचे असेल आणि मनाची तयारी करायची असेल तर २१ दिवसाच्या लॉकडाऊन मधे फक्त इतकेच करा.

१. साखर, गुळ, मध किंवा खर्‍या आणि कृत्रिम साखरेपासून बनविलेले कोणतेही पदार्थ खायचे / प्यायचे नाहीत.
२. मैद्यापासून बनलेले कोणतेही पदार्थ खायचे नाहीत.
३. लॉकडाऊन च्या पिरियड मधे बटाटा खायचा नाही.

आज वजन करा आणि अजून २१ दिवसांनी वजन करा आणि या धाग्यावर लिहा.

आजचा गृहपाठ : वरील पदार्थ वगळल्यावर तुम्हाला बाजारात पॅकींगचे कोणते पदार्थ खाण्यासाठी मिळतात त्याची यादी येथे लिहा.

ही पथ्य, बंधनं महिन्याचे २४-२५ दिवस पाळणं सोपं असतं. पाळीच्या दोन दिवस आधी आणि सुरुवातीचे दोन दिवस अजिबात झेपत नाही. तेव्हा मी (एरवीच्या मानानं) चिकार साखर, तळलेले जिन्नस, मैदा खाते. महिन्याचे ५-६ दिवस तसंही पाणीसाठ्यामुळे वजन वाढलेलं असतंच. त्यासाठी उगाच चिडचिड, अशांतता, अस्वस्थपणा वगैरे ओढावून कामात दिरंगाई करणं मला पटत नाही. त्यातून आणखी वैताग वाढतो.

शेवटचे दोन किलो नाही कमी झाले तरी मला काही फरक पडत नाही.

I do not believe in diet. I work hard all day, till I am tired and sleep peacefully. I eat everything. Oily, spicy sweet, sour, cheese, deep fried etc. etc.
I love eating and I can not give anything up. But I take care of my health and I am careful about how frequently I eat something. Having control over your body and mind is powerful. Never followed any diet, regularly active, I am in good health and wish the same for everyone.

माझे वयाच्या १९ वर्ष पर्यंतचा कळू ग्रामीण भागात गेल्या मुळे आहाराच्या सवयी सुद्धा ग्रामीण च आहेत .
त्या अजुन सुद्धा माझ्या कडून बदलेल्या गेल्या नाही .

आमच्या घरात रणसंग्राम ह्याच विषया वरून होतो सौ आणि मुलगा पूर्ण शहरी आहार सवयी असलेल्या .
गावी असताना आहाराची एक पद्धत होती सकाळी नाष्टा ह्या मध्ये जास्त करून पोहे किंवा उपमा,आणि दूध हे पदार्थ असायचे.
दुपारी जेवण ह्या मध्ये जास्त करून कड धान्ये
चवळी, काळा घेवडा(हा फक्त सातारी लोकांनाच प्रिय आणि माहीत असलेला)उडीद,बटाटा, तुर,वाटाणा,ह्याची सुखी भाजी किंवा पातळ कालवण आणि ज्वारी,बाजरी,नाचणी ची भाकरी,
आणि त्या नंतर रात्री जेवण त्या मध्ये पण पदार्थ कड धान्य,मेथी, माठ,आणि बाकी हिरव्या भाज्या आणि थोडसं भात.
गोड पदार्थ मध्ये पुरण पोळ्या किंवा खीर फक्त सणासुदीला, .

आणि मला वाटतं हेच जेवण उत्तम जेवण आहे शरीराची सर्व गरज ह्या मधून भागवली जाते.
त्या साठी कोणत्याच आहार विश्लेषक च्या सल्याची गरज नाही.
मला हाताने जेवण करणे comfort वाटत मी हातानेच जेवतो चमचे वापरात नाही लोकांना काय वाटतं त्याचा बिलकुल विचार करत नाही.
हक्का नुडल्स च्या जागेवर घरी रव्या पासून बनवलेल्या शेवाय च माझ्या जास्त पसंतीच्या आहेत.
फळा मध्ये स्थानिक फळ च आणि ज्या सीजन होतात त्याच सीजन मध्ये आहारात असतात.

चांगले आरोग्य,उत्तम शरीर,निरोगी शरीर, हे ठरवण्याची अनेक मापक आहेत त्यातील वजन हे एक आहे.

वजन सुद्धा अनेक प्रकारे वर्गीकृत करता येते म्हणजे
उंची च्या प्रमाणात किती वजन असावे हे एक ढोबळ सूत्र आहे.
पैलवान लोकांचे वजन जास्त असते म्हणजे ते लठ्ठ आहेत असा होत नाही तर स्नायू चे वजन असते.
पण डाएट करणारे चे ध्येय हे एकमेव असते ते म्हणजे वजन कमी करणे ते असे पण नाही जेवलात तर कमी होईल पण शरीर सुद्धा कमजोर होईल.
उत्तम आरोग्य हे अनेक घटकांचा विचार करून ठरवले जाते फक्त वजन नाही.