Skip to main content

मनातले छोटे मोठे प्रश्न - भाग २१

व्यवस्थापकः ही धागामालिका आपल्या मनात येणारे, नेहमी नेहमी डोकावणारे विचार मांडण्यासाठी आहे. कधी कधी आशय फार मोठा नसतो. फार खोल विचार केलेला नसतो. तो विचार/ कल्पना/ प्रश्न/ गंमत डोक्यात येते, जाते. कधी कधी आपण विसरतो, कधी कधी ती ती पुन्हा पुन्हा येत असल्याने आपण विसरू शकत नाही.
यापूर्वीच्या धाग्यावरचे प्रतिसाद १०० च्या वर गेले आहेत म्हणून हा पुढचा धागा
======

परवा "हम्प्टी शर्मा की दुल्हनिया" नामक एक इनोदी चित्रपट पाहत होते. बाकी पिक्चर एक्दा घरी पाहण्यालायक इतपतच सदरातला होता.

त्यातला हिरो चा प्रतिस्पर्धी "गे" असल्याची शंका आल्यावर ही मंडळी त्याला लगेच एक "पर्याय उप्लब्ध" करून देऊन मग रंगे-हाथ पकडण्याचा आणि अशा प्रकारे त्याला हरवण्याचा घाट घालतात.

त्या चित्रपट जो काय असेल ते असो, पण हा विषय ज्या ज्या चित्रपटात हिन्दी अथवा इंग्रजी दाखवला गेला आहे त्यात मी जनरल ह्याच प्रकारे पोट्रे केलेले पाहिले आहे.

दिसला दुसरा कोणी "गे"... लगेच बाय डिफॉल्ट (तो गे असल्यामुळे) त्याला मिळवण्याचे प्रयत्न करा!

हेटेरो-सेक्श्युअल रिलेशन मध्ये असे कधी दाखवत नाहीत ते? समोरचा व्यक्तीचे सेक्श्युअल ओरिएन्टेशन फक्त तुमच्या सारखे आहे, चला लाइन मारायला/पटवायला सुरूवात करा (फक्त त्या एका क्वालिफिकेशन च्या अधारावर)

मग फक्त गे संबंधातच एखादा फक्त "गे" असणे त्याला निवडण्यासाठी कारण का दाखवतात? का पर्यायांची अनुपलब्धता? की हे सगळे फिल्मी आहे जे खर्‍या आयुष्यात तसे आहेत त्यांना समोरच्याने फक्त तुमच्या सारखे सेक्श्युअल ओरिएन्टेशन असणे हेच क्वालिफिकेशन नाहीये, हाऊ दॅट पर्सन इज ओव्हरऑल मॅटर्स मोस्ट!

अतिशहाणा Thu, 07/08/2014 - 18:37

हेटेरो-सेक्श्युअल रिलेशन मध्ये असे कधी दाखवत नाहीत ते? समोरचा व्यक्तीचे सेक्श्युअल ओरिएन्टेशन फक्त तुमच्या सारखे आहे, चला लाइन मारायला/पटवायला सुरूवात करा (फक्त त्या एका क्वालिफिकेशन च्या अधारावर)

हिंदी पिच्चरांमध्ये हेटरो रिलेशनशिप तर फारच उबगवाणी दाखवतात असे वाटते. एक छान लेख ः http://www.thehindubusinessline.com/features/blink/watch/molesters-or-h…

मी Thu, 07/08/2014 - 18:47

एखाद्याला 'उचित' पर्याय 'दिसल्यावर'च त्याचे 'मूल्यमापन' शक्य होइल न?

पण तुमचा मुद्दा 'रंगे-हाथ' पकडण्याशी संबंधीत असावा, आता 'उचित' पर्याय हा जीवन व्यतित करण्यासाठी आहे किंवा 'रात्र' व्यतित करण्यासाठी हे सापेक्ष असावे, अर्थात पुर्ण किश्श्याचे मूल्यमापन करणार असाल तर ते ही काल/व्यक्ती सापेक्ष ठरावे.

वर माणुस स्खलनशील का काय ते आहेच.

चिंतातुर जंतू Thu, 07/08/2014 - 19:16

>> मग फक्त गे संबंधातच एखादा फक्त "गे" असणे त्याला निवडण्यासाठी कारण का दाखवतात?

मला वाटतं समलिंगी लोक (विशेषतः पुरुष) सदासर्वकाळ कुणाहीबरोबर झोपायला तयार असतात असा एक स्टीरिओटाइप त्याला कारणीभूत असावा. उदा: इथून उद्धृत -

Homosexual activists claim their lifestyle, which in some cases includes thousands of sexual partners, should be sanctioned, protected, and granted special rights by society.

............सा… Thu, 07/08/2014 - 19:25

मला वाटतं आपल्याहून "वेगळ्या/एलिअन" लोकांबद्दल जे विचित्र कुतुहल असतं ते या गैरसमजांना पोषक असावं.
उदा- मला कोणीतरी म्हटलेलं आफ्रिकन अमेरीकन लोक माकडांसारखेच दिसतात नाही? मुलं तर डीट्टो!!!

असं जे "एलिअन" गटाबद्दल विचित्र अन आंधळं (तर्कापलिकडचे) कुतुहल असते ते कदाचित आवश्यकही असते. उदा - जर पुरषांना स्त्रिया अन स्त्रियांना पुरुष संपूर्ण (दिवसातून सामान्य व्यक्ती इरिस्पेक्टीव्ह ऑफ सेक्स, क्ष वेळा पादते या फॅक्ट्सकट) समजले/पटले/आठवले तर भ्रमनिरास होईल. ;) =))

चला आजच्या दिवसाचा स्पष्ट्वक्तेपणाचा कोटा पार पडला आहे. कामाला लागायला मी मो़कळी.

मन Thu, 07/08/2014 - 20:06

misogynic म्हणजे स्त्रीद्वेष्टा पुरुष.
तसा पुरुषद्वेष्टा पुरुष असू शकतो का ?
म्हणजे पुरुष misoandry अशा मानसिक अवस्थेत असू शकतो का ?
.
.
.
काही स्त्रिया झालेल्या त्रासामुळे misoandry अशा मानसिक अवस्थेत असू शकतात.
त्या पुरुषद्वेष्ट्या होतात.
स्त्रीद्वेष्टय स्त्रिया , misogynic स्त्रिया असू शकतात का ?

अजो१२३ Fri, 08/08/2014 - 11:39

In reply to by मन

खूप असतात. अलिकडे इतिहासात झाडून सार्‍या पुरुषांना झाडून सार्‍या स्त्रीयांवर झाडून सार्‍या प्रकारचे अन्याय करण्याव्यतिरिक्त इतर काही कामच नव्हते हे सिद्ध झाल्यापासून तर आज पुरुषांचा किती प्रकारे कोणकोणता द्वेष करावा यासाठी स्त्रीयांत अहमहमिका लागलेली असते. आणि त्याचं प्रागतिकतेचं लक्षण म्हणून स्वागत केलं जातं.
-----------------------
जेंडर वॉर प्रत्येक घरात थोड्याफार प्रमाणात चालू झालं आहे.

मन Fri, 08/08/2014 - 11:54

In reply to by अजो१२३

स्त्री विरुद्ध पुरुष असं बोलत नाहिये.
माझी शंका :-
पुरुषद्वेष्टा पुरुष असू शकतो का ?
स्त्रीद्वेष्टी स्त्री असू शकते का ?

अजो१२३ Fri, 08/08/2014 - 15:04

In reply to by मन

स्त्री नि पुरुषांत प्रेम व द्वेषाची चिकार काँबोनेशन्स असतात. पण त्यात (असण्यात) त्यांचं (काँबिनेशन्सचं) व्यक्ति केवळ एका विशिष्ट जेंडरची असण्याचं (म्हणजे तेच मूळ नि पुरेसे कारण असण्याचं) प्रमाण अतोनात वाढलं आहे.
-----------------
पूर्वी सुनेचा सासरी छळ होत असे. हा लिंगाधारित म्हणता यावा काय? मला वाटत नाही. मुख्यतः छळ कोण करतं? सासू!!! (नवर्‍याला लैंगिक सुखाचा उलगडा होत असल्याने तो इतका खार खाऊन नसतो. पण लैंगिक बाबींचं महत्त्व सासूला आता सप्पक झालेलं असतं.) नंतर ? मे बी नवरा. मग? ननंदा, भावजया, इ इ. मग सासरा. हे सगळे फक्त सुन, तिची आई, तिची बहिण, वहिनी, इ इ ना घालून पाडून बोलत नाहीत, ते तिच्या बापाला, भावाला, मेव्हण्यांना, इ इ पण तसेच बोलतात. मुलीच्या घरी पाणी पण प्यायचे नाही हा नियम फक्त तिच्या आईला नाही, बापालापण आहे. आता हेच सुनेवर अन्याय स्त्री आणि पुरुष त्यांच्या स्वतःच्या मुलीचा तिच्या सासरी छळ व्हावा अशी इच्छा बाळगत नाहीत, उलट ती तिथे सुखी असावी अशी कामना करतात.
--------------
मग हे इंटरजेंडर वॉर आहे का? नाही. यात एका पार्टीचा दुसर्‍या पार्टीवर अन्याय आहे. आणि कोणी कोणावर अन्याय करायचा हे कसे ठरवले जाते? विवाहसंबंधात ज्या पक्षाची स्त्री त्या 'संपूर्ण' पक्षावर अन्याय करायचा.
------------
अर्थातच सुन ही एकमेव व्यक्ति दोन्ही पक्षांकडची असते. सगळ्या अन्यायाचं वहन तिच्यामधून होतं. तिच्यावर त्यामुळे सर्वात जास्त अन्याय होतो. पुढे प्रत्येक स्त्री कधी ना कधी सुन असतेच. म्हणून प्रत्येकच स्त्रीवर असा अन्याय होतो. पण म्हणून 'पुरुषच स्त्रीयांवर लिंगाधारित अन्याय करतात' असे म्हणता येणार नाही. ही सुन पुढे सासू बनून आपल्या सुनेवर अन्याय करते. पुरुष आपल्या स्त्रीयांवर अन्याय करतात नि त्यांच्या बहिणींवर, मुलींवर, इ त्यांच्या सासरी अन्याय होतो. अशा अन्यायाचं सुख पुरुषांना होत नाही, उलट दु:खच होतं.
--------------
पण तरीही पुरुष अन्यायापासून स्वतः नामानिराळे राहतात असा अर्थ निघू शकतो. पण असेही नाही, ते जितका अन्याय स्त्रीवर करतात, तितकाच अन्याय प्रत्यक्ष त्यांचेवर स्त्रीपक्ष म्हणून वागताना होतो.
---------------
म्हणून लेबले जरी लिंगाधारित असली तरी अन्याय लिंगाधारित नव्हता असे म्हणता यावे.
---------------------------------------------------------------------------
आजघडीला सहसा
१. स्त्री व पुरुष विभक्त कुटुंबात राहतात. पुरुषच कमावते वा जास्त कमावतो. स्त्री खासकरून बाळासाठी करीयर काँप्रो करते. मग "कुटुंब जी कमावत आहे ती संपत्ती दोहोंपैकी कोणाची" असा एक वाद चालू होत आहे. स्त्रीने घरात केलेल्या अधिकच्या कामाचे मूल्य काय असा प्रश्न तिला नेहमी पडत असतो. त्यावर कुटूंब व्यक्तिपेक्षा कमी महत्त्वाचे हा विचार फोफावत आहे. मग हा हिशेब क्लिअर असणे बरे हाही विचार दृढ आहे.
२. कोणत्या पालकाने कोणत्या अपत्यास किती संपत्ती दिली नि द्यावयास हवी होती याबद्दल संतोष नाही. मुलगा म्हणतो बहिणीच्या लग्नात एव्हढा खर्च आला, तिला वारसा मागायचा हक्क नाही. चार मुली एक मुलगा असा प्रकार असेल तर हे म्हणणे फार तीव्र असते. मुलगी म्हणते आम्हा सर्वांना समान संपत्ती द्या. खासकरून मुलाला महागडे शिक्षण दिले असले नि तिचा स्वतःचा प्रेमविवाह असला तर हे म्हणणे जास्त तीव्र असते. सुन म्हणते सासू-सासर्‍याची प्रोपर्टी माझ्याही नावावर हवी, फक्त नवर्‍याच्या का? नि मला नाही मिळाला तर त्याच्या बहिणीला का वाटा द्या? जावई म्हणतो (तसा मला कोणाच्या संपत्तीत रस नाही पण) आमच्या सासर्‍याने माझ्या बायकोशी दुजाभाव केला. बहिण म्हणते भावाने मला वास्तविक इतके टक्के द्यायला पाहिजे, कमित कमी आईचं सोनं द्यायला पाहिजे होतं. भाऊ म्हणतो, बहिणीच्या लग्नानंतर संपत्ती मी वाढवली, तिला का अर्धा हिस्सा देऊ? मायबाय म्हणतात आम्ही किती वर्षे जगू ते माहित नाही. त्यासाठी किती खर्च लागेल ते माहित नाही. आजारी पडलो तर किती खर्च होईल ते माहित नाही. कोणावर किती खर्च झाला आहे ते माहित नाही. प्रत्यक्ष संपत्ती मिळायच्या वेळी तिची किंमत किती असेल? आणि प्रत्येकाच्या सांपत्तिक स्थितीनुसार वाटणी करायची कि कशी? मग संपत्ती कोण्या सूत्राने वाटायची? कधी? आमची काळजी कोण घेईल म्हातारपणी?
३. आता असे प्रश्न प्रत्येकाला पडण्यात काही गैर नाही. पण १. हे प्रश्न कसे सोडवावेत याची परंपरा नाही. २. मार्गदर्शन नाही. ३. सरकारी सूत्रे नाहीत.
४. मग इथे आपल्यावर अन्याय झाला आहे अशी भावना झाली कि काय करणार? फोडा लिंगावर खापर!!!

अजो१२३ Fri, 08/08/2014 - 18:00

http://www.business-standard.com/article/news-ani/sc-dismisses-plea-aga…
सहसा अश्या प्रकारच्या गोष्टींचं सुख वाटणं गैरच पण सर्वोच्च न्यायालयाने आज जेव्हा संसदेत काँग्रेसचा विपक्षनेता हवा ही पी आय एल फेटाळली तेव्हा बरं वाटलं. अ‍ॅटोर्नी जनरल यांनी पण तसंच मत सभापती नि सर्वोच्च न्यायालयाला दिलं आहे.
http://en.wikipedia.org/wiki/Leader_of_the_Opposition_(India)
देशाच्या पहिल्या तीन लोकसभांत पूर्ण काळ नि चौथ्या नि पाचव्या लोकसभांत अंशकाळ विपक्षनेता नव्हता.Salary and Allowances of Leaders of Opposition in Parliament Act, 1977 प्रमाणे हे विरोधी पक्ष नेता पद प्रथम अस्तित्वात आलं. त्यानंतर नियमांनुसार 22 August 1979 – 18 December 1989 या काळात राजकीय समीकरणांमुळे विपक्ष नेता नव्हता. म्हणजे तो असावा असे सभापतींना वाटले नव्हते. अर्थातच काँग्रेसने बनू दिला नाही हे वेगळे सांगायची गरज नाही.
---------
नेहरूंवर बोलताना त्यांचे विरोधक कोण म्हणून कोणतेही नाव डोळ्यासमोर येत नसे. ए के गोपालन कोण, त्यांच्याबद्दल एकही वाक्य कधी का ऐकलं नाही असा प्रश्न नेटचा जमाना आल्यावर गुगल करताना पडे. साम दाम दंड भेदानी विपक्ष फोडायचा नि गंमत पाहायची, खानदानाबाहेरचा कोणता नेता मोठा होऊ लागला तर लगेच त्याला कुरघोडी करायची हे नेहमीचेच. स्वातंत्र्योत्तर भारतात १९९० पर्यंत आगे-मागे काँग्रेसी नसलेला माणूस विरोधीपक्ष नेता नव्हताच!!! सत्ता तर जाऊच द्या, विरोध करायला देखिल जागा नाही अशी स्थिती. त्या पार्श्वभूमीवर आज मोतीलाल नेहरूंना १९२३ मधे मिळालेले पद आज त्यांच्या खापरपणतवाला मिळणे कठिण झाले आहे हे रोचक आहे.
--------------
लहानपणी पंजाब, काश्मिरच्या बातम्या वाचून रोज वाईट वाटायचे. पाकिस्तानचा राग यायचा. काही वर्षांखाली पाकिस्तानात आतंकवाद चालू झाला आहे असे वाटले तेव्हा पहिल्यांदा चक्क चांगलेच वाटलेले. कोणाचं वाईट होताना आपल्याला चांगलं वाटावं याचं वैषम्य वाटायचं पण तरीही 'आपोआप' होतंय ते चांगलंच आहे असं वाटायचं. (आज सामाजिक, राजकीय शांती कितीही असली तरी ती कमीच मानावी हा विचार पटतो हे असो.)अगदी तीच भावना आज काँग्रेसला विरोधी पक्ष नेते पदाच्या मागे धावताना पाहून झाली.
---------------
अर्थात असं बरं वाटणं चूक आहे. अशी भावना क्षणिकच बरी. सत्ताधारी पक्षानं चूका करू नयेत म्हणून प्रबल विपक्ष संसदेत असायला हवा. तो सत्ताधारी पक्षाला माजू देत नाही. त्याला नेहमी सतर्क ठेवतो. काँग्रेसचं कल्याणकारी राज्य नि भाजपचं प्रगतीकारी राज्य आलटून पालटून यावं. 'निरर्थक' (अशाच) प्रादेशिक पक्षांची अडगळ कमी व्हावी. देशाची उद्दिष्टे काय आहेत ते ठरवणे नि ती साध्य करणे यातील मेरिटवर निवडून येणारी लोकशाही देशात नांदो.

ऋषिकेश Fri, 08/08/2014 - 18:18

In reply to by अजो१२३

सर्वप्रथम न्यायालयाचे मत सद्य कायद्यानुसार मलाही योग्यच वाटते.

---

यावर जे दोन महत्त्वाचे आक्षेप उठवले जातात त्यावर माझी मते
१. काही कायद्यांमध्ये महत्वाच्या घटनात्मक नियुक्तीसाठी लोकसभेतील विरोधीपक्षनेत्याचा सहभाग आवश्यक आहे (जसे CVC, लोकपाल वगैरे). विरोधीपक्षनेता नसल्यास या नियुक्त्यांमध्ये विरोधीपक्षाला कसे सहभागी करावे? का करूच नये? घटनात्मक पेच संभवतो.
उपायः माझ्यामते या कायद्यांमध्ये तातडीच्या कायदा बदलाची गरज आहे. ते कायदे बदलून विरोधीपक्षनेता किंवा लोकसभेतील सर्वात मोठ्या पक्षाचा नेता अशी दुरुस्ती केली पाहिजे.

२. हल्ली पक्षांनी निवडणूकपूर्व युती करून निवडणूक लढवली आहे, तेव्हा ज्या पक्षांनी असा समझौता केला आहे त्यांचा लोकसभेत एक गट धरावा का? जर तसा धरला तर यावेळी काँग्रेसला विरोधीपक्षनेतेपद मिळू शकेल. मात्र त्यात गंमत अशी आहे की एक गट बनवला तर गटनेत्याने व्हिप काढल्यावर तो सगळ्या पक्षांना बंधनकारक ठरेल जे प्रत्येकवेळी सर्व युपीए सभासदांना मंजूर असेलच असे नाही. त्यामुळे तसा गट होणे शक्य नाही (ऑलमोस्ट इतर पक्षांनी काँग्रेसमध्ये मर्ज केल्यासारखे झाले).

त्यामुळे काँग्रेसला हे पद न देणे (वरील कायदा दुरूस्ती मात्र आवश्यक) योग्य वाटते.

अनुप ढेरे Fri, 08/08/2014 - 18:22

In reply to by ऋषिकेश

हल्ली पक्षांनी निवडणूकपूर्व युती करून निवडणूक लढवली आहे,

याची काही नोंदणी होते का निवडणूक आयोगाकडे? की आम्ही अमुक अमुक पक्ष निवडणूकपूर्व युती करत आहोत. तसं नसेल तर निवडणूकपूर्व युती कशी ठरवणार?

ऋषिकेश Fri, 08/08/2014 - 18:25

In reply to by अनुप ढेरे

तशी नोंदणी नाही होत. त्यामुळे तो गट अधिकृत नसतो.
मात्र संसदेत एक गट स्थापन करण्याची प्रोविजन आहे. अर्थात अजून त्याचा वापर कधी फारसा झालेला नाही.

अजो१२३ Mon, 11/08/2014 - 12:38

समजा कि अवकाशातल्या कोण्या एका तार्‍यापासून एक प्रकाशकिरण निघाला आहे. तो, शास्त्रज्ञांचे मते, एकतर प्रकाशकणांचा बनला आहे वा विद्युतचुंबकीय प्रारणांचा (वा एकदाच दोहोंचा वा आलटून पालटून दोहोंचा, जे काय ते) बनला आहे. पण त्यात वस्तुमान नक्कीच नाही यात कोणाचा वाद नसावा. आपण या किरणाचा आज सकाळी सहा वाजता एका विशिष्ट स्थानी असलेला (वा प्रोपागेट झालेला म्हणा) एक मिटर लांबीचा तुकडा विचारात घेऊ. समजा कि हा तुकडा त्याच्या आयुष्यात कधीही कोणत्याही जागी जाऊन आपटणार नाही. म्हणजे त्याचा नि कोणत्या वस्तुमानाचा कधीही काहीही संबंध येणार नाही. तर त्या तुकड्याकडे पाहून त्याची उर्जा किती आहे ते कसे सांगायचे? कारण उर्जेच्या असण्यासाठी/मोजण्यासाठी/दिसण्यासाठी तर वस्तुमान लागतेच जे इथे नाही. हा तुकडा कोणत्याही वस्तुमानाच्या संपर्कात न येता पुढे जात असताना त्यात उर्जा आहे हे कसे सांगायचे? (उंचावरचे पाणी, व्होल्टेज, इ वेगळे कंसेप्ट आहेत. त्यांत (उर्जा नि )उर्जाक्षमता आहे. पण या तुकड्यात थेट उर्जादेखिल आहे.)
-----------------------
http://physics.info/em-waves/ इथे या समीकरणाचे विवेचन आहे, पण त्यात त्यांनी "मास" कुठून आणलंय ते कळलं नाही. उर्जेचं एकक kgm^2/s^2. या तुकड्यात कोणतेही वस्तुमान नसताना, आणि बाकी जगाचा काही संबंध नसताना, त्यात उर्जा कशी?

अजो१२३ Mon, 11/08/2014 - 13:31

ऑफिसातून जी-मेल अक्सेस होत नाहीय. म्हणून जी-मेलचे फॉरवार्डींगचे ऑप्शन वापरून त्यात ऑफिसचा इ-मेल टाकला. त्याची व्हेरिफिकेशन लिंक क्लिक करून झाली नि तिचे कंफर्मेशन झाले. पण अजूनही आउटलूकमधे हे मेल्स फॉरवर्ड होत नाहीयेत. काय करावे लागेल?

मी Mon, 11/08/2014 - 14:09

In reply to by अजो१२३

तुमचं मशिन नेटवर्कमधे असेल किंवा नसेल,आउटलूक/मेल सर्व्हर कन्ट्रोल्ड एन्व्हायरमेंट मधेच असतो.

मी Mon, 11/08/2014 - 14:56

In reply to by अजो१२३

जिमेल वरुन एक मेल तुमच्या आउटलूक आयडीला पाठवून पहा, ती आली तर बाकीच्या ब्लॉक होत आहेत हे नक्की, तीही आली नाही तर ती ब्लॉक होत असणार किंवा तात्परती समस्या असावी.

मन Mon, 11/08/2014 - 14:38

In reply to by आदूबाळ

त्यापेक्षा पूर्वी एकदा ऐकलेला एक मंत्र देतो.
तो एका पायावर उभं राहून, झपाटल्यासारखं होत म्हणावा.
नक्की इफेक्ट होइल :-
भाउजी भाउजी संध्या करा |
अर्धा उंदीर तोंडी धरा ||

अजो१२३ Mon, 11/08/2014 - 16:52

काही काही पुस्तकांत This page is intensionally left blank असे मोठ्या ठळक अक्षरात लिहून रिकामे का ठेवतात? ते इंटेंशन काय? आणि लोकांनी नोंदी लिहाव्या व त्यांना पानावर छपाई झाली नाही असे वाटू नये असे असले तर लहान अक्षरात कोपर्‍यात नको का लिहायला?

अतिशहाणा Mon, 11/08/2014 - 16:53

घरच्या घरी चार-सहा दिवे आणि दोन पंखे, टीवी, लॅपटॉप, फ्रीज यांना पुरणारी सोलर एनर्जी तयार करण्याची सगळी व्यवस्था करण्यास किती खर्च येईल. जालावर थोडे शोधले तर १ किलोवॅट वीज तयार करण्याचा सगळा सेटप (सोलर पॅनेल, बॅटरी, इनस्टॉलेशन वगैरे) दोन लाखापर्यंत जातो आहे. त्यावर सत्तर एक हजार सबसिडी मिळते.
बऱ्यापैकी सूर्यप्रकाश येत असणाऱ्या फ्लॅटच्या गॅलरीत हे लावता येऊ शकते का? अशा प्रकारच्या सेटपचा कोणाला अनुभव वगैरे? हे सेटप किती वर्षे चालतात?

अतिशहाणा Mon, 11/08/2014 - 18:35

In reply to by अजो१२३

घरातील चार दिवे आणि फॅन, फ्रिज, टीवी, ल्यापटॉप, मोबाईल चार्जर यासाठी ६ किवॅ लागणार नाही असे वाटते. मासिक वीजवापर १०० युनिटच्या आसपास आहे. (३ युनिट प्रतिदिवस) यापैकी वॉशिंग मशीन, हीटर वगैरे वजा केल्यास दररोज १ किवॅपेक्षाही कमी वीज पुरेल असे वाटते.

येथे एक कॅल्क्युलेटर दिसले. http://indiasolarhomes.com/calculator/
त्यानुसार
System cost :
INR 0.49 Lacs

असा अंदाज आला आहे. मात्र यात बॅटरीचा समावेश नसावा असे वाटते. इनस्टॉलेशन सेटप वगैरेसाठी आणखी वेगळा खर्च असावा.

अजो१२३ Mon, 11/08/2014 - 18:52

In reply to by अतिशहाणा

You may need an equipment with 6kW design capacity to meet your peak demand. However, on an average, throughout the day, the consumption could be at 1/8kW*24 hrs = 3 units.

मन Mon, 11/08/2014 - 18:55

In reply to by अतिशहाणा

खुद्द msedcl(पूर्वीचे mseb)च्या वेब सायटीवरही असेच कॅल्क्युलेटर उपलब्ध आहे.

मन Tue, 12/08/2014 - 18:36

क्लायंटला सतत चोवीस तास सेवा मिळत रहावी म्हणून जगभरतातील विविध ठिकाणांवर आमचे डेव्हलपमेंटसेंटर आहेत.
उत्तर अमेरिका, दक्षिण अमेरिका, फ्रान्स, इथपासून ते पार ऑस्ट्रेलिया, हाँगकाँग् -सिंगापूर व अगदि तुर्कस्थानसुद्धा.
तुर्कस्थानमधील "काया " आणि "माया" ही नावे पाहून जरा त्यांच्याशी अधिक थट्टामस्करी करत अधिकच खेटायचा प्रयत्न होता. पण साला हे बाप्ये निघाले.
=))
आमचे नशीब बहुदा विराट कोहली सध्या वापरत असलेल्या ब्याटीने लिहिले गेले असावे.

सविता Tue, 12/08/2014 - 18:57

In reply to by मन

"आमचे नशीब बहुदा विराट कोहली सध्या वापरत असलेल्या ब्याटीने लिहिले गेले असावे."

या पुढे प्रश्नचिन्ह टाकायचे राहिले का? कारण धागा मनातील प्रश्न असा आहे. असो हा जर प्रश्न असेल तर "बहुदा हो" असे उत्तर आहे.

जाता जाता: कसे आहेत "काया" आणि "माया"? तुम्हाला नाही चालले तर आम्हाला चालू शकतील ना! ;)

अनुप ढेरे Tue, 12/08/2014 - 20:32

In reply to by मन

आमचे नशीब बहुदा विराट कोहली सध्या वापरत असलेल्या ब्याटीने लिहिले गेले असावे.

नशीब कशानी लिहिलय याबद्दलचा अंदाज करणारा विचार पाहून ओंकारामधला सैफ अली खानचा एक ड्वायलाक आठवला...

............सा… Tue, 12/08/2014 - 19:37

कसं शिकायचं "होलसम थॉट्स" (मराठी भाषांतर जमत नाही) कोणते अन हिणकस विचार कोणते? मनात तर तरंग उमटतच रहातात, कधी ऋतु बदल, कधी संप्रेरकांची भरती-ओहोटी. पण या सर्वांतून मनाला हंसाचा नीरक्षीर विवेक कसा शिकवायचा? आम्ही भावनाप्रधान, लोक थपडा अन गटांगळ्या खातो. तुम्ही बुद्धीवादी लोक काय करता? खरच कोणी आपले विचार मांडेल काय?
____
अगदी सांगायचच झालं तर आजच नाना आत्मकेंद्रित विचारांचा गलबला मनात झाला होता. मूड खूप डार्क होऊन बसला होता. असं वाटत होतं खोल पाणी आहे अन सगळं डिस्टॉर्टेड (विचित्र) दिसतय.... म्हणजे विचार.
अन अचानक दलाई लामा की तत्सम संताचा विचार/ वाक्य अंतर्मनातून प्रकटलं - इतरांचं भलं करण्यासाठी झट (= स्वतःवरचा फोकस अन्यत्र वळव).
अन त्याक्षणी असं वाटलं पाण्यातून डोकं वर निघालं, ऑक्सिजन मिळाला.
आता या सर्वाला मूड स्विंग वगैरे सायकोसोमॅटिक कारणे आहेत पण माझा प्रश्न हा आहे की - अशा मूडीनेस पासून स्वतःला कसं सांभाळायचं, ट्रेन कसं करायचं?
औषधे आदि ठीक आहे. मला प्रॅक्टीकल कृतीमय उत्तराची अपेक्षा आहे. असो.

रोचना Sat, 16/08/2014 - 23:08

"बकव्हीट" ला मराठीत शब्द आहे का? हे भारतात उगवलं जातं का? म्हणजे इथलं पारंपारिक धान्य आहे का?

अमुक Sun, 17/08/2014 - 01:05

In reply to by रोचना

तरला दलाल यांच्या कुठल्या तरी पाककृतीत 'कुट्टो' किंवा 'कुट्टू' असे वाचल्याचे आठवते. पण मी तरी मराठीत असे कुणी म्हटल्याचे आजवर ऐकलेले नाही.

रोचना Tue, 19/08/2014 - 14:11

In reply to by चिंतातुर जंतू

तो दुवा, आणि कूटू नाव, मी सुद्धा,पाहिलं होतं, पण जालावर मराठीत देखील त्याला कुट्टु म्हणतात, बंगालीत बाजरा म्हणतात अशी माहिती वाचली. मी या आधी कुट्टु कधीच ऐकलं नव्हतं, आणि बाजरा हे बकव्हीट नव्हे..... म्हणून प्रश्न. उत्तराखंड, हिमालयात ठिकठिकाणी हे "कुटू" उगवलं जातं असं एका गुरुजींकडून विश्वसनीय माहिती मिळाली.

अजो१२३ Sun, 17/08/2014 - 17:45

अँड्रॉइड मोबाइलवर ऐसीवर मराठीतून लॉगिन लिहायचा सर्वात सोपा उपाय काय?
-----------------
मधून मधून अल्प स्वल्प मराठी लिहायचे (मोबाइलवर) तर सर्वात इफेक्टीव उपाय काय?

लॉरी टांगटूंगकर Tue, 19/08/2014 - 14:25

In reply to by अजो१२३

पडद्यावर नुसता टच करून ठेवला की सिलेक्ट करण्यासाठी एक ऑप्शन येतो

आणि हा असा कॉपीचा ऑप्शन..
या साईटवरून साभार

गवि Tue, 19/08/2014 - 14:27

In reply to by लॉरी टांगटूंगकर

मिंग्लिश कीबोर्डवर "अ‍ॅ" (गॅलन, कॅनडा इ.) येतो पण "ऑ" (डॉक्टर, कॉल इ.) येत नाही. निदान माहीत नाही.

काही क्लू ?

उपाशी बोका Tue, 19/08/2014 - 19:01

In reply to by आदूबाळ

समजा तुम्हाला "ऑफिस" हा शब्द लिहायचा आहे.
सर्वात आधी "a->अ" हे बटण दाबून देवनागरी निवडा.
मग O सिलेक्ट करा की "ओ" असे दिसेल.
पण त्याच्या खालीच अनेक पर्याय दिसतील: ओ, o, ऑ, ओर, ऑनलाइन.
मग यातला ऑ हा पर्याय निवडलात की स्क्रीनवर ऑ दिसेल आणि पुढे पूर्ण शब्द लिहिता येईल.
प्रत्येक वेळी अचूक पर्याय दिसत नाहीत, पण ९०% वेळा काम भागते.
सजेशनचा हा पर्याय दिसत असूनही ही सोय लक्षात येत नसेल आणि त्यामुळे बरेच जण तो वापरत नसतील.

आदूबाळ Tue, 19/08/2014 - 19:17

In reply to by उपाशी बोका

office असं सरळ लिहून ऑफिस आलं. अर्थात तुमचा मार्ग ऑ लिहिण्यासाठी योग्य आहे.

अ‍ॅ चं काय? a किंवा e लिहून अ‍ॅ येत नाही.

रॉबर्ट कसं लिहायचं? rO लिहिल्यावर रों, रओ, ऱ्ओ, रोमन, रोमानियाई (म्हंजे काय देव जाणे), रोज, रोचक, रोक असे पर्याय आले.

उपाशी बोका Tue, 19/08/2014 - 19:26

In reply to by आदूबाळ

robert असे लिहा म्हणजे रोबेर्ट असे दिसेल.
मग बॅकस्पेसने एक-एक अक्षर उडवत चला जोपर्यंत की रॉब असे दिसेल.
मग १ स्पेस द्या आणि rt टाईप करा की दिसेल "रॉब + space + रत" पण खाली र्ट हा पर्याय दिसेल, तो निवडा.
नंतर ती स्पेस काढून टाका.
१. सुचवलेला पर्याय वापरणे २. स्पेस आणि बॅकस्पेस वापरणे अशी ती पद्धत आहे. अजूनतरी मला ९९% वेळा मराठी लिहिता आले आहे.

Nile Wed, 20/08/2014 - 01:31

In reply to by आदूबाळ

गुगलवर एकदा-दोनदा शब्द लिहला की पुढच्यावेळेस तो शब्द व्यवस्थित लिहतो असा अनुभव आहे (ळ चा प्रॉब्लेम व्हायचा आधी). गेले अनेक महिने मात्र वापरलेलं नाही. (म्हणजे, एकदा दोन रोबर्टचा रॉबर्ट केला की पुढच्यावेळेस रॉबर्ट करावा लागणार नाही.)

३_१४ विक्षिप्त अदिती Tue, 19/08/2014 - 21:51

In reply to by अजो१२३

मी Anysoft Keyboard यांचा हिंदी कीबोर्ड वापरते. त्यावर 'ऱ्या' लिहायला हायफन वापरावा लागतो, बाकी सगळं मराठी शुद्ध लिहीता येतं. (शुद्धलेखन येत असेल तर, माझ्यासारख्यांना अभ्यासापलिकडे पर्याय नाही.)

धर्मराजमुटके Mon, 18/08/2014 - 18:55

परदेशातले बरेच लोक निवृत्त झाल्यावर दुसर्‍या स्वस्त देशात जाऊन रहायचा विचार करतात. भारतीय लोकही असा विचार करतात काय ? भारतीयांना राहण्यासाठी चांगले आणि स्वस्त देश कोणते ? विशेषतः शाकाहारी भोजनपद्धती असणार्‍यांसाठी ?

उपाशी बोका Mon, 18/08/2014 - 19:01

In reply to by धर्मराजमुटके

स्वस्त देशात जायची गरज काय? आवडेल त्या देशात भरभक्कम पैसे कमवले की कुठलाही देश स्वस्तच वाटेल ना. चांगला देश कुठला हे वैयक्तिक आहे त्याबद्दल सांगू शकत नाही.

धर्मराजमुटके Mon, 18/08/2014 - 19:14

In reply to by उपाशी बोका

तशी गरज नाहीच म्हणा. निवृत्त झाल्यावर गावी जाऊन राहण्याच पर्याय बर्‍याच भारतीयांकडे उपलब्ध आहे. किंवा मुंबई सोडून एखाद्या छोट्या शहरातही जाऊन राहता येऊ शकेल. असे पर्याय तर इतर देशाच्या नागरीकांना उपलब्ध असतीलच. तरी असा वेगळा विचार केला जातो हा मुळ मुद्दा आहे. भारतीय असा विचार करतात काय ? आणि करत असतील तर शाकाहारी लोकांसाठी कुठला चॉईस आहे हे जाणून घेणे हा उद्देश आहे.

चांगला म्हणजे जेथे तुम्ही ख्रिश्चन किंवा मुस्लीम नाही म्हणून त्रास होणार नाही, शाकाहाराची पुरेसी उपलब्धता असेल आणि गुंडगीरीचा थेट त्रास सामान्य माणसास सहजासहजी होत नसेल या अर्थी.

अवांतर : मागे लोकसत्तामधे टिकलीएवढे देश अशी एक लेखमाला सादर झाली होती. ते लिखाण जालावर कोठे उपलब्ध आहे काय ?

उपाशी बोका Mon, 18/08/2014 - 19:25

In reply to by धर्मराजमुटके

चांगला म्हणजे जेथे तुम्ही ख्रिश्चन किंवा मुस्लीम नाही म्हणून त्रास होणार नाही, शाकाहाराची पुरेसी उपलब्धता असेल आणि गुंडगीरीचा थेट त्रास सामान्य माणसास सहजासहजी होत नसेल या अर्थी.

नियम पाळायची तयारी असेल तर सिंगापूर हा १ चांगला पर्याय आहे.

आदूबाळ Mon, 18/08/2014 - 20:12

In reply to by धर्मराजमुटके

अवांतरः यावरून प्राध्यापकांनी सांगितलेला एक किस्सा आठवला.

युरोपियन युनियन (ईयू) मधले बरेच लोक उत्तर / पश्चिम युरोपातल्या सधन देशांत (उदा. बेनेलक्स, स्कँडिनेव्ह्यन देश) आपलं क्रयशील आयुष्य काढतात. तिथे पैसे कमावतात, तिथल्या पेन्शन फंडांत गुंतवणूक करतात. हे सधन देश महाग आणि थंडही आहेत.

निवृत्त झाल्यावर सस्त्यात आरामशीर (आणि उबदार हवेत) दिवस काढण्यासाठी दक्षिण युरोपात (द. फ्रान्स, स्पेन, ग्रीस, इटली इ.) स्थलांतर करतात.

ईयू मध्ये freedom of movement of capital आहे. उ/प. युरोपातल्या पेन्शन फंडांना यां स्थलांतरितांना पेन्शन द्यावं लागतं. त्या स्थलांतरितांनी क्रयशील काळात काही प्रॉपर्टी घेतली असेल आणि निवृत्तीकाळात ती विकली, तर कॅपिटल गेन टॅक्स दक्षिण युरोपातल्या देशाला (फुकटच) मिळतो! पश्चिम युरोपातले पैसे 'बाहेर' (आणि त्यातही त्यांना झोंबणारी गोष्ट म्हणजे भिकारड्या देशांकडे) जातात. आपल्या दारच्या बकुळीच्या फुलांचा सडा शेजारच्याच्या अंगणी पडतो.

यावर उपाय म्हणून उ/प. युरोपातल्या देशांनी "एक्झिट टॅक्स" नावाचा कर बसवला आहे. म्हणजे देश सोडताना मालमत्तेची विक्री झाली असं समजण्यात येतं (deemed transfer of assets) आणि कॅपिटल गेन कर वसूल केला जातो.

EU fundamental freedoms प्रमाणे ईयूमध्ये आपपरभाव (discrimination) करता येत नाही. [म्हणजे उदा: बेल्जियममध्ये दोघं रिटायर झाले. एक जण तिथेच राहिला, दुसरा स्पेनमध्ये स्थायिक झाला. तर स्पेनवाल्याला तो केवळ स्पेनमध्ये स्थायिक झाला म्हणून त्याच्याकडून जास्त कर उकळता येत नाही.]

युरोपियन कोर्ट ऑफ जस्टिसमध्ये यावर धुमश्चक्री चालू आहे. निव्वळ कायदा बघायला गेलं, तर एक दमडा एक्झिट टॅक्स घ्यायची बात नाही. पण विषय राजकीयदृष्ट्या नाजूक असल्याने कोर्टही बिचकत बिचकत निर्णय देतंय.

............सा… Mon, 18/08/2014 - 19:08

पॅरलल व्हर्चुअल युनिव्हर्स हे काय असतं? ४ वर्षापूर्वी एका संकेतस्थळावर एका आय डी ने मला अ‍ॅप्रोच केले होते - व्हर्चुअल जगात मी तुझा नवरा अन तू माझी बायको.
मला या विषयाची माहीती हवी आहे. विशेषतः धोके, मन दुभंगणे आदि, कंट्रोल केले जाणे आदि.

उपाशी बोका Mon, 18/08/2014 - 19:30

In reply to by ............सा…

धोके, मन दुभंगणे आदि, कंट्रोल केले जाणे वगैरे वगैरे.. मनाशी रिलेटेड इतके प्रश्न तुम्हाला(च) नेहमीच कसे काय पडतात, याचे मला नेहमीच कौतुक वाटत आले आहे. तुमच्या प्रश्नाचे उत्तर मात्र मला माहीत नाही.

............सा… Mon, 18/08/2014 - 19:33

In reply to by उपाशी बोका

मला वाटलच होतं आपण त्वरीत उत्तर देण्यासाठी अन कौतुक करण्यासाठी येणार. कौतुकाबद्दल धन्यवाद.
अवांतर - माझ्या खवत प्लीज उगाच फालतू सुविचार टाकत जाऊ नका.

३_१४ विक्षिप्त अदिती Mon, 18/08/2014 - 19:53

In reply to by ............सा…

मला इंटरनेट स्पाऊज हे प्रकरण माहित आहे. ही व्याख्या Chick-tionary मधून

Internet Spouse, noun,

A nickname for the person you spend the most time connecting with on the Internet, either directly through e-mail, or via social media such as Facebook and Twitter. More than just a casual web friend, your Internet spouse is someone with whom you have robust daily contact that is second only to your daily communication with your IRL (in real life) partner or spouse. Whether or not it carries romantic overtones, this category of relationship offers a number of advantages, including a minimal personal hygiene requirement, never having to pretned to fight for the check, and the ability to claim ISP difficulties if you don't feel like talking with him.

............सा… Mon, 18/08/2014 - 19:56

In reply to by ३_१४ विक्षिप्त अदिती

ग्रेट!!! मला ही माहीती नव्हती. ४ वर्षापूर्वी "वडिल" नामक आय डी ने मिपावर मला अ‍ॅप्रोच केला होता. छोटा डॉन आदि संपादकांनी त्याला त्वरीत चपला दाखवल्या.
टॉक अबाउट लर्कींग डेंजर्स.
_________
ऐसीवर असा अनुभव आलेला नाही. इथे अतिशय चांगले लोकच भेटले आहेत. पण माझ्या मनात आज हा प्रश्न आला म्हणून ही पोस्ट.

आदूबाळ Mon, 18/08/2014 - 20:43

In reply to by ............सा…

"वडिल" नामक आय डी ने

हॅत्तेरेकी... तुम्ही 'सारीकाआई' (अपर्णाआईंच्या चालीवर) व्हायचा चान्स दवडलात.

(ह घ्या ... हा अत्यंत वैतागवाणा अनुभव आहे याची कल्पना आहे.)

---------
वरच्या व्याख्येतले "including a minimal personal hygiene requirement" वगैरे वाचून ड्वाळे पाणावले.

............सा… Mon, 18/08/2014 - 20:50

In reply to by आदूबाळ

कोणता अनुभव वैतागवाणा आहे म्हणालात आदूबाळ?

अशी लाईफस्टाइल कोणी निवडली असल्यास, त्यांच्याबद्दल मला मनात काहीही वैताग आदि नाही. मी उदासीन आहे. इच ऑन हिज ओन. अ‍ॅज सिंपल अ‍ॅज दॅट.
आयुष्य हे अनेक अंगांनी उपभोगता येतं. आपली पदद्ध्त तेवढी चांगली अन्य लोक चूकीचे असे मला वाटत नाही. माझ्या हक्कांची, स्वातंत्र्याची पायमल्ली करु नका बस - एवढीच अपेक्षा आहे.

३_१४ विक्षिप्त अदिती Mon, 18/08/2014 - 21:45

In reply to by आदूबाळ

वरच्या व्याख्येतले "including a minimal personal hygiene requirement" वगैरे वाचून ड्वाळे पाणावले.

होय, माझे आणि माझ्या इंटरनेट स्पावजांचेही ड्वाले यामुळेच पानावले होते. अगदी तारा जुळल्याच की!

मी हे पुस्तक चाळलं तेव्हा ही, पुढची व्याख्या डोळ्यासमोर आली, लगेच पुस्तक विकत घेतलं -

Food Porn, noun

Any of the current popular television shows devoted to the preparation, celebration, and consumption of food. Often presented in eye-popping, mouth-wateringm high definition, food porn presents the entire food-preparation ritual in highly eroticised form, from the gentle washing of camera-ready vegetables to the vigorous whisking of a naughty hollandaise sauce to the tremulous shimmy of a gelatin mould when freed from the confines of its aluminium form. Whether your taste runs toward gentle titillation (down-home recipes in sweet country cottages) or you like it rough (international teams of chefs battling it out in sleek studio kitchens), you can be certain that, somewhere on the channel listings, there is a show for you. Just promise we won't walk in and find you basting.

अजो१२३ Tue, 19/08/2014 - 19:24

पोर्णिमेला थोडी जास्त भरती येते का? येत असेल तर का? मंजे अमावस्या असली किंवा चंद्राचा इतर काही आकार दिसत असला तरी भरती ही अंतरावर अवलंबून आहे. किती भाग प्रकाशित आहे त्याने का फरक पडावा?

नितिन थत्ते Tue, 19/08/2014 - 22:17

In reply to by अजो१२३

चंद्र आणि सूर्याच्या रिलेटिव्ह पोझिशनवर अवलंबून असते. अष्टमीला दोघे काटकोनात असतात. पौर्णिमेला अमावास्येला रेषेत असतात.

अजो१२३ Wed, 20/08/2014 - 11:13

In reply to by नितिन थत्ते

पोर्णिमेला सूर्य चंद्राच्या एक्झॅक्टली विरुद्ध दिशेला असतो. तेव्हा त्यादिवशी एकमेकांची बले थोडीफार कॅन्सल झाल्याने "विशेष कमी" भरती यायला हवी.
-------------
शिवाय तो अँटीपोडवरच्या भरतीचा लोचा सुटलाय का?

नितिन थत्ते Wed, 20/08/2014 - 15:38

In reply to by अजो१२३

पूर्वी केव्हातरी वाचलेल्या स्पष्टीकरणानुसार चंद्र आणि पृथ्वी यांच्या सिस्टिमचा सेंटर ऑफ मास पृथ्वीच्या केंद्रात नाही. त्यामुळे अ‍ॅण्टीपोडचा लिनिअर स्पीड जास्त असतो म्हणून सेण्ट्रीफ्यूगल फोर्समुळे तिथे भरती येते.

http://en.wikipedia.org/wiki/File:Orbit3.gif

३_१४ विक्षिप्त अदिती Wed, 20/08/2014 - 18:35

In reply to by नितिन थत्ते

सोप्या भाषेत सांगायचं तर -

भरती मुख्यतः चंद्रामुळे येते; अर्ध्या वेळेला चंद्र खेचतो म्हणून येते, बाकी अर्ध्या वेळेला चंद्र खेचत नाही म्हणून येते.

अमावस्येच्या दिवसाचा विचार करू. अमावस्येला चंद्र आणि सूर्य एकाच रेषेत असतात. त्या बाजूला मोठी भरती येते. त्याच्या विरुद्ध बाजूला कोणी खेचणारं नाही म्हणून पाण्याला मोकळीक मिळते आणि भरती येते. अष्टमीला चंद्र आणि सूर्य एकमेकांना लंब असतात, ९० अंशाचा कोन. तेव्हाची भरती सगळ्यात कमी तीव्रतेची असते; पण सूर्याचा परिणाम फार कमी होतो. भरतीचा जोर वस्तूमानाच्या समप्रमाणात बदलतो आणि अंतराच्या घनाच्या व्यस्त प्रमाणात. सूर्याचं वस्तूमान जास्त असलं तरीही अंतराच्या घनाचा व्यस्त परिणाम, 1/r3 पद्धतीने बदलल्यामुळे फरक पडत नाही. पौर्णिमेला, अमावस्येसारखीच स्थिती असते, फक्त एका बाजूला चंद्र खेचतो आणि सूर्य खेचत नाही म्हणून जास्त भरती येते, दुसऱ्या बाजूला चंद्र खेचत नाही आणि सूर्य खेचतो म्हणून जास्त भरती येते.

अजो१२३ Tue, 19/08/2014 - 19:26

स्वातंत्र्यदिनाच्या, इ दिवशी लोक जे फुगे उडवतात ते शेवटी कुठे जातात. मंजे एक वर गेले तर ते फुटायचे कारण नाही. मग ते तसेच राहतात का?

नितिन थत्ते Tue, 19/08/2014 - 22:13

In reply to by अजो१२३

गॅस भरलेला एक फुगा मुलीसाठी आणला होता. तो रात्री झोपताना घरात छताला चिकटलेला होता. सकाळपर्यंत त्यातला गॅस लीक झालेला होता आणि फुगा जमिनीवर पडलेला होता (फुटला नव्हता).

अजो१२३ Tue, 19/08/2014 - 19:30

जमिनीत अर्थिंग का होते? जमिन विजेची वाहक आहे का नाही? कितीतरी मोठी वीज पडली, वा हाय वोल्टेज तार तुटली तर जमीनीत विद्युतप्रवाह जातो. पण ती तर धातुची नाही (मंजे किमान वरवरची माती तरी नाही.). हे इन्फायनाइट सिंक बनण्याचा गुणधर्म कशाने येतो?

नितिन थत्ते Wed, 20/08/2014 - 09:25

In reply to by अजो१२३

इथे थोडासा खुलासा मिळू शकेल. एका व्यक्तीने काही प्रश्न विचारले आहेत. त्याची उत्तरे पहा.

३_१४ विक्षिप्त अदिती Tue, 19/08/2014 - 17:29

In reply to by आदूबाळ

भारतात दही असतं. Yogurt याला अमेरिकेत योगर्ट म्हणतात. (सायबाच्या देशात यॉगट.)

सध्या असा निराकट आणि निर्मर्दानी प्रश्न विचारल्यामुळे तुम्ही बहुतांश स्त्रियांच्या रेडारवर आला आहात याची नोंद घेणे.

मिहिर Tue, 19/08/2014 - 17:32

In reply to by ३_१४ विक्षिप्त अदिती

भारतात दही असतं.

ते माहिती आहे.

Yogurt याला अमेरिकेत योगर्ट म्हणतात.

Yogurt ला भारतातही योगर्टच म्हणतील.
.
पण दोन्हींत फरक काय?

'न'वी बाजू Wed, 20/08/2014 - 01:49

In reply to by ॲमी

साधे दह्यासारखे दही असलेले बिनसाखरेचे योगर्टसुद्धा मिळते. (प्लेन / प्लेन लोफ्याट / प्लेन फ्याटफ्री.)

३_१४ विक्षिप्त अदिती Tue, 19/08/2014 - 19:12

In reply to by सोकाजीरावत्रिलोकेकर

हे जे curd म्हटलेलं आहे ते आपलं दही नव्हे. सायबाच्या देशातलं curdling म्हणजे आपलं दूध नासवणं. आपल्याकडचं पनीर, छाना म्हणता येईल.

बॅटमॅन Tue, 19/08/2014 - 19:14

In reply to by ३_१४ विक्षिप्त अदिती

आँ?

मग दही म्हंजे कर्ड किंवा योगर्ट यांपैकी काहीच नाही? कर्डची प्रोसेस दह्यागत वाटत नै का?

३_१४ विक्षिप्त अदिती Tue, 19/08/2014 - 19:19

In reply to by बॅटमॅन

आपण जे दही म्हणतो त्याला सायबाच्या देशात, अमेरिकेत yoghurt म्हणतात. भारतीय इंग्लिशमध्ये curd. ते लोक ज्याला curd म्हणतील त्याला आपण पाणी न काढलेलं पनीर किंवा (बंगाली) छाना म्हणू.

आपण ज्या पद्धतीने दही लावतो त्याच पद्धतीने ग्रीक यॉगट, बल्गेरियन यॉगट इत्यादी लावतात. कदाचित जीवाणू निराळे असतील. आंबटपणा निरनिराळा असतो. बल्गेरियन दही आंबटढाण असतं. आपल्या दह्याचा आंबटपणा खाणाऱ्यांची आवड, हवा यावर अवलंबून असतो, तिथे बाजारातलं दही यंत्रांनी नियंत्रित चवीचं बनवतात. ग्रीक दही गाळून, घट्ट करून घेतात, चक्क्यापेक्षा किंचित पातळ असतं.

'न'वी बाजू Wed, 20/08/2014 - 03:11

In reply to by ३_१४ विक्षिप्त अदिती

ते लोक ज्याला curd म्हणतील त्याला आपण पाणी न काढलेलं पनीर किंवा (बंगाली) छाना म्हणू.

'ते लोक' बोले तो 'तुमच्या माहेरचे' (पक्षी: 'डबक्यापलीकडचे', बोले तो, इंग्रज) काय? कारण, 'कर्ड' ही संज्ञा (अर्थाअर्थी तत्त्वतः कदाचित जरी बरोबर असली, तरी) अमेरिकेत वापरलेली फारशी ऐकलेली नाही. (निदान, प्रत्यक्षपणे.)

- 'पनीर' हा प्रकार, माझी कल्पना चुकीची नसेल तर, 'कॉटेज चीज़' या ब्रॉड क्याटेगरीत मोडू नये काय?

- अर्थात, अमेरिकेत 'कॉटेज चीज़' या नावाखाली सामान्यतः बाजारात जे मिळते, ते पनीरपेक्षा पूर्णतः वेगळे. ते दह्याप्रमाणेच साधारणतः ओलसर असते, मात्र त्यात गुठळ्या असतात. (बोले तो, दह्यात जर गुठळ्या झाल्या तर कसे दिसेल / लागेल, तसे.) त्यापुढे, त्या गुठळ्यांच्या आकारमानाप्रमाणे (साइझप्रमाणे) 'लार्ज कर्ड कॉटेज चीज़' आणि 'स्मॉल कर्ड कॉटेज चीज़' असे दोन विभिन्न प्रकार मिळतात. (बोले तो, 'कर्ड' या संज्ञेचा 'अप्रत्यक्ष' वापर. अन्यथा, 'दही' किंवा 'पनीर' यांपैकी कोणत्याही अर्थाने अमेरिकेत 'कर्ड' या संज्ञेचा प्रत्यक्ष वापर ऐकलेला नाही.)

सारांश, भारतात कडमडलात, आणि इंग्रजीतून दही मागविण्याची खाज - किंवा वेळ - आली, तर खुशाल 'कर्ड्स' मागवा. अमेरिकेत आलात, तर 'योगर्ट' म्हणा. स्थानिक पब्लिकला कळण्याशी मतलब.

(अतिअवांतर: 'प्याटीस' - बोले तो, रविवारी सकाळीसकाळी हिंदुस्थान, ग्रीन अथवा संतोष बेकरीतून डझनाच्या भावाने आणून, फरशीवर वर्तमानपत्र पसरून त्यावर बसून आख्ख्या कुटुंबाने खाण्याची गोष्ट - हा शब्द मराठी वगळता नेमक्या कोठल्या भाषेतला आहे? बोले तो, याचा उगम काय? इंग्रजीतून खासा नसावा. कारण, 'प्याटी'चे अनेकवचन म्हणून 'प्याटीज़' त्याचा मराठी अपभ्रंश म्हणावा, तर इंग्रजीत ज्याला 'प्याटी' म्हणतात त्या चिजेचा आणि मराठीतल्या 'प्याटीस' नामक पापुद्र्यापापुद्याच्या आणि बटाट्याच्या भाजीचे - किंवा क्वचित चिकनचे - सारण भरलेल्या चिजेचा काहीही संबंध नसावा. शिवाय, मराठीत ज्या चिजेला 'प्याटीस' म्हणतात (बोले तो, पापुद्रावाले. 'रगडा प्याटीस' नव्हे.), त्या चिजेस तर इंग्रजीत - किमानपक्षी, अमेरिकनमध्ये - सामान्यतः 'पफ' या नावाने संबोधले जाते. मग हे 'प्याटीस' नाव मराठीत आले कोठून?

कदाचित 'प्याटीस' हा शब्द 'देशी' क्याटेगरीत तर मोडत नसावा ना, अशी शंका येऊ लागते.)

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

'कर्ड'संबंधीच्या वरील विकीदुव्यावरील पुढील वाक्य रोचक आहे:

Milk that has been left to sour (raw milk alone or pasteurized milk with added lactic acid bacteria or yeast) will also naturally produce curds, and sour milk cheese is produced this way.

बोले तो, पनीरप्रमाणेच दह्याससुद्धा 'कर्ड' म्हणणे कदाचित चूक नसावे काय?

मात्र, त्याच दुव्यावर आणखी एक वाक्य असेही आहे:

In the Indian subcontinent, the word "curd" is widely used to refer to what is known as "yogurt", but it appears to be a misnomer in the opinion of many.[1] In India, another word "paneer" is used to denote the dairy product discussed in this article.

(अधोरेखन माझे.)

थोडक्यात, नक्की काय ते कळत नाही. चालायचेच.

'कर्ड'सुद्धा नव्हे. 'कर्ड्स'च. अनेकवचन. भारतात 'कर्ड' आणि ('गणित' या अर्थी, संक्षिप्तरूपात) 'मॅथ' हे शब्द अनेकवचनीच वापरायचे असतात, अन्यथा फाऊल धरतात. (पण कदाचित हा ब्रिटिश विरुद्ध अमेरिकन भेद असावा काय?)

अगदीच नाही म्हणायला, 'रगडा प्याटीस' नामक पूर्णपणे असंबद्ध चिजेतल्या टिक्कीचा इंग्रजीतील 'प्याटी'शी संबंध दूरान्वयाने जोडता येईलही कदाचित. पण आमच्या हिंदुस्थान/ग्रीन/संतोषवाल्या 'प्याटीस'चे काय?

३_१४ विक्षिप्त अदिती Wed, 20/08/2014 - 03:35

In reply to by 'न'वी बाजू

एकदा कधीतरी, १९९४-९६ या दरम्यान, नंदूरबारहून बसने ठाण्याला परत येताना कोणत्याशा धाब्यावर आमची बस थांबली. वयाने माझ्यापेक्षा थोडी मोठी नातेवाईक स्त्री, मुलगी म्हणा हवंतर, तेव्हा धाब्यावरच्या वेटरला विचारत होती, "कर्ड आहे काय?" तो मान हलवून नाही म्हणाला. हा प्रकार माझ्या चुलतभावाने ऐकला नव्हता. स्वतःसाठी ऑर्डर करताना त्याने "दही असेल तर माझ्यासाठी दोन वाट्या आण" असं फर्मावलं. त्याला दही मिळालं, हिला कर्ड मिळालं नाही.

नव्वदोत्तरी काळात (बोले तो, खाऊजा धोरण तृणमूलांपर्यंत पोहोचल्यानंतर) भारतीय भाषांचं इंग्रजीकरण (इंग्लिशकरण नव्हे!) झाल्यानंतर फरक पडला असण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. २००७ च्या पावसाळ्यात (नदीपलिकडच्या) पुण्यात घडलेली गोष्ट. संस्थेच्या एका इमारतीमधून दुसऱ्या इमारतीकडे निघाले होते. सुरक्षारक्षक म्हणाला, "मॅडम, इथून नका जाऊ, त्या बाजूने जा." मला प्रश्न पडला, "का हो, तिथे निसरडं झालंय का पावसामुळे?" लगेच उत्तर आलं, "नाही हो. तिथे स्लिपरी झालंय." (या स्लिपरीला सायबाच्या देशात, उत्तरेकडे, स्लिपी म्हणताना ऐकलं आहे.)

तरीही (स्वयंघोषित) मध्यमवर्गाच्या इंग्रजीमध्ये कर्ड (=यॉगट), स्मॅश (=मॅश), अॅन इयर (=अ यीअर) असे शब्दप्रयोग प्रचलित आहेत याची कल्पना आहे.

ते एक असो. कर्डलिंग ही जी पाकृ आहे ती आपल्या पनीरसारखी आहे. परदेशातल्या (=युरोप) भारतीय धाब्यांमध्ये पनीरचं वर्णन 'भारतीय कॉटेज चीज' असं वाचलेलं आहे. या दोन्ही गोष्टी मी बनवलेल्या नसल्यामुळे त्याबद्दल यापेक्षा अधिक अधिकारवाणीने बोलू शकत नाही. यॉगट आणि दही (बोले तो, भारतीय कर्ड) हे प्रयोग अनेकदा केलेले आहेत. त्यामुळे भारतीय लोक ज्याला कर्ड म्हणतात त्यालाच पाश्चात्य लोक यॉगट म्हणतात याची मला पुरेपूर खात्री आहे. आमच्या अस्मिता गंजक्या असल्यामुळे आम्ही भंजाळल्यागत, कुठे आहोत, हे पाहून काय मागवायचं हे ठरवतो आणि डोक्याचं दही होऊ देत नाही.

मात्र कर्ड हा शब्द अनेकवचनीच असतो हे आजच पहिल्यांदा समजलं.

'न'वी बाजू Wed, 20/08/2014 - 03:41

In reply to by ३_१४ विक्षिप्त अदिती

मात्र कर्ड हा शब्द अनेकवचनीच असतो हे आजच पहिल्यांदा समजलं.

ओन्ली इन इण्डिया!!!

(बाकी चालू द्या.)

नितिन थत्ते Tue, 19/08/2014 - 22:20

In reply to by बॅटमॅन

दहि आणि योगर्ट दोन्ही विरजूनच बनतात. विरजणाचे कल्चर वेगवेगळ्या बॅक्टेरियांचे असते.

'न'वी बाजू Wed, 20/08/2014 - 03:21

In reply to by नितिन थत्ते

'आमच्या'कडे ज्याला योगर्ट म्हणतात त्याला मराठीत 'दही' म्हणतात. (विरजणाचे कल्चर काही का असेना.)

(यावरून, आम्ही जेव्हा अमेरिकेत नवेनवे होतो तेव्हाच्या काळात (सर्का १९९२-९३) आमच्याबरोबरच्या (आमच्यासारख्याच) फ्रेश-ऑफ-द-बोट-देशी-प्रोग्र्यामर-कम्युनिटीतून ऐकलेला अज्ञानमूलक आणि विनाकारण देश-(बोले तो, भारत)-संस्कृति-अभिमानपर, कदाचित बॉर्डरलाइन वर्णवर्चस्ववादी म्हणता येईल असा विनोद ऐकला होता, तो आठवला. (फावि अलर्ट!!!)

प्र.: "व्हॉट इज़ द डिफरन्स बिट्वीन योगर्ट अ‍ॅण्ड कर्ड?"

उ.: "कर्ड ह्याज़ कल्चर."

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

'हे "अमरू"१अ म्हणजे ह्यॅ:! "हे" असेतसे, "ह्यांच्या"त अमूकतमूक, वगैरे' ही टिपिकल अ‍ॅटिट्यूड. अरे भो*@च्यो, मग आलात कशाला इथे कडमडायला? 'कसेही करून इथे याच' म्हणून काय क्लिंटनमामा गुडघ्यावर उभे राहून विनवणी करत मागे लागला होता? पण असो.

१अ बोले तो, व्हाइट अमेरिकन्स. टिपिकल फ्रेश-ऑफ-द-बोट देश्याच्या लेखी (सन्माननीय अपवाद नॉटविथष्ट्याण्डिंग) श्वेतेतर अमेरिकन हे बाय डीफॉल्ट 'अमेरिकन' नसतात. (पण फ्रेश-ऑफ-द-बोट देश्यांनाच का सिंगलौट करा? अनेकांना अनेक वर्षे राहूनसुद्धा ती समज येत नाही. अनेक उदाहरणे नि सर्रास दिसतात. येथे 'देशी' ही संज्ञा 'सौदेशियन' या 'आसिंधुसिंधुपर्यंत' व्यापक अर्थी घेता यावी.) पण तेही तूर्तास असोच.

निनाद Wed, 20/08/2014 - 10:52

In reply to by ३_१४ विक्षिप्त अदिती

Rennet ला काय म्हणतात मराठीत? हिंदीत जामन म्हणतात असे कळले. पण मराठीत काय आहे शब्द?
त्याचे गुगल ने दिलेले उत्तर 'दुधाचे दह्यासारख्या पदार्थात रूपांतर करणारा फसफसणारा पदार्थ' असे वर्णनात्मक आहे.
त्यासाठी मराठीत एकही शब्द नसावा?

उपाशी बोका Tue, 19/08/2014 - 19:16

In reply to by सोकाजीरावत्रिलोकेकर

मग वरील व्याख्येनुसार, विरजण लावल्याने बॅक्टेरिआ इकडून तिकडे जातात आणि योगर्ट बनते (दही न्हवे) असं समजायचं का?

आदूबाळ Tue, 19/08/2014 - 19:23

In reply to by सोकाजीरावत्रिलोकेकर

पण दुधात लिंबाचा रस किंवा व्हिनेगर घातल्यास दूध फाटेल. त्यातून पनीरसदृश पदार्थ बनवता येईल.

दह्यात लॅक्टोबॅसिलस की कायसा बॅक्टेरिया असतो असं शाळेत वाचलं होतं.

म्हणजे दह्याला योगर्ट म्हटलं पाहिजे, कर्ड म्हणणं चुकीचं आहे, रैट्ट?

'न'वी बाजू Wed, 20/08/2014 - 03:19

In reply to by मिहिर

@आदूबाळ:

दही आणि योगर्टमध्ये नक्की काय फरक असतो?

@मिहिरः

पण दोन्हींत फरक काय?

काहीही नाही. एक मराठी शब्द आहे, दुसरा इंग्रजी, इतकाच फरक.

लॉरी टांगटूंगकर Tue, 19/08/2014 - 23:24

संदर्भ- वन नाईट स्टँड - तुम्ही घ्याल काय?
हा धागा

अशा बायनरी पोलला कितपत अर्थ आहे?? विचार करतो करतो हे ठीक आहे, परिस्थीती समोर आल्यावर खरंच तसे वागले जाते का? बर्‍याचदा संदर्भ बदलतात, माणसं बदलतात, आपली रेफरन्स फ्रेम बदलते. जज करणारं कोणी आहे/नाही हे माहीती असतं, तरी पण ठरवल्यानुसार/ आधी बोलल्यानुसार वागले जाईल असे होते का?
माझ्या बाबतीत बर्‍याचदा होत नाही.

ऋषिकेश Wed, 20/08/2014 - 08:51

In reply to by लॉरी टांगटूंगकर

थोडा टैमपास वगळता काहि फारसा अर्था नाहि.
तसा एकुणच मराठी आंतरजालावरील वावराला चार घटका टैमपास वगळता किती महत्त्व द्यावं हा प्रश्नही व्हॅलिड आहेच - माझं उत्तर त्याहून अधिक अर्थ नाही :)

अजो१२३ Wed, 20/08/2014 - 11:18

In reply to by लॉरी टांगटूंगकर

या प्रश्नाचं उत्तर जेव्हा तो विचारला गेला आहे तेव्हाचं द्यायचं आहे.
-----------------------
तुमच्या लॉजिकने गेलं तर भारताचे पंतप्रधान कोण या प्रश्नाला देखिल अर्थ नाही. ते नेहमी बदलत असतात. आता उत्तर काय ते मह्त्त्वाचं, आयुष्यभर उत्तर तेच ठेवा हा आग्रह कशाला मधे आणता?

अजो१२३ Thu, 21/08/2014 - 11:55

करताना, केलेले, करत, करु?, इ इ क्रियापदांचा धातू 'कर' आहे असे म्हणतात. प्रत्येक क्रियापदाला धातू असतो/वा.
--------------
पाहिजे क्रियापदाचा धातू काय?
-----------
असे नॉन्-मेटॅलिक क्रियापद शब्द अजून आहेत का?

गवि Thu, 21/08/2014 - 12:09

In reply to by अजो१२३

पाहिजे हे क्रियापद आहे का याबद्दल साशंक.

व्याकरण माहितगार (आयडी किंवा अन्य जाणकार) अधिक माहिती देतील तिची वाट पाहिली पाहिजे.

केले पाहिजे, पाहिले पाहिजे वगैरे असा अन्य क्रियापदांना जोडून हा पाहिजे शब्द येतो. अगदी मला पाणी पाहिजे म्हटले तरी त्यात अध्याहृत "मिळाले" पाहिजे असा अर्थ असतो.

गवि Thu, 21/08/2014 - 12:45

In reply to by अजो१२३

क्रियापदाचे नियम सहाय्यक क्रियापदाला लागू पडतात का हा प्रश्न रास्त असावा. तुम्ही म्हणता तसा धातू असण्याचा नियम हा मूळ साहेबाला (क्रियापदाला) लागू असावा.. त्याच्या असिस्टंटला नसावा.

अजो१२३ Thu, 21/08/2014 - 12:55

In reply to by गवि

समजून घेतले, करून आला, बोलून पाहतो, बसला आहे, गेला होता, इ इ सर्व सहायक क्रियापदांत घेणे, येणे, पाहणे, असणे, होणे, इ इ धातू/मूळ रुपे आहेत. फक्त पाहिजे याच शब्दाला दुसरे रुप नाही.

गवि Thu, 21/08/2014 - 13:16

In reply to by अजो१२३

एका मराठीतज्ञ व्यक्तीने पाह असा मूळ धातू असल्याचे सांगितले (पाहण्याशी संबंध नाही).

काही फारसे पटत नाहीये पण एक मत आले ते इथे नोंदवले.

(कारण मग "पाहतो" चा धातू काय?.. पण अप्रत्यक्ष संभाषण असल्याने आता खात्री करता येत नाही)

चिंतातुर जंतू Thu, 21/08/2014 - 13:42

In reply to by अजो१२३

मोल्सवर्थमध्ये हा रोचक भाग सापडला

पाहिजे or पाहिजेल [ pāhijē or pāhijēla ] (पाहणें To see or look. A passive form, yet in constant occurrence in Prakrit poetry. The popular or modern apprehension and usus, although little knowing or heeding this explication, are grounded upon it.) It is necessary, needful, expedient, incumbent; i. e. it should be looked after or seen about. Ex. हा धोंडा मला पा0; हें काम केलें पा0; गांवास गेला पा0. Used after verbs it throws them into the past tense, or into the form आवयास; as हें तुह्मास लिहिलें or लिहावयास पा0. पाहिजेल was a future form implying It will be necessary; but now it differs from पाहिजे only in being less common and less elegant. The plural form is पाहिजेत; as पन्नास आंबे पाहिजेत. The word admits not the distinction of gender. Used after the second person it assumes स; as तू मला पाहिजेस. It often takes up certain forms of the substantive verb असणें; as पाहिजे होता It was necessary or requisite; पाहिजे असला Should it be necessary. पा0 तेव्हां At any time; whensoever it is deemed necessary.