गणित विषयक शिलालेख-मथळ्याच्या दोन ओळींचे लेखन माहित करून हवे आहे
एका (बहुधा अभारतीय आंतरजालीय) अभ्यासकाने खजुराहोच्या पार्श्वनाथ जैन मंदिरातील आदर्श जादुई वर्ग (Most-perfect_magic_square) चा उल्लेख असलेल्या शिलालेखाचे खालील छायाचित्र दिले आहे आणि मथळ्यातील वरच्या दोन ओळीतील अक्षरे (लेखन) माहित करून देण्याची विनंती मराठी विकिपीडियावर केली आहे.
खालील शिलालेख चित्रातील आकड्यांचा टेबल त्याला वाचता आलेला आहे तो बहुधा
७ १२ १ १४
२ १३ ८ ११
१६ ३ १० ५
९ ६ १५ ४
असा आहे.
त्यास खालील गणित विषयक शिलालेख-मथळ्याच्या दोन ओळींचे लेखन माहित करून हवे आहे.
.
.
.
.
(छायाचित्र मोठे करुन पाहण्यासाठी विकिमिडीया कॉमन्सवरील या दुव्यावर उपलब्ध आहे.)
.
* इंग्रजी विकिपीडियावर Jain temples of Khajuraho आणि खजूराहोतील मंदीरे बनवून घेणारे Chandela राजघराणे विषयक लेख उपलब्ध आहेत.
.
.
* विकिप्रकल्पातून उपयोग होत असल्यामुळे आपले प्रतिसाद प्रताधिकारमुक्त समजले जातील.
* अनुषंगिका व्यतरीक्त इतर आवांतर टाळण्यासाठी आणि प्रतिसादांसाठी आभार
पहील अक्षर आणि शेवटून दुसर
पहील अक्षर आणि शेवटून दुसर म्हणजे स सारख दिसणार अक्षरातील साम्य तुम्ही म्हटल्यामुळे लक्षात आल.
प्राचीन जैन साहीत्य अर्ध मागधितप्राकृतात असे आणि प्राकृतात आता श असा उच्चार करतो त्याचा उच्चार स राहीला असू शकतो म्हणून ते र्म्म्च्या आधीचे अक्षर स आहे असे गृहीत धरले.
तत्कालीन चंडेल राजघराण्यातील पहिल्या नावात 'देव' शब्द दिसतो आहे पण दुसर्या नावात सहसा 'वर्मा' शब्द दिसतो आहे. शिलालेखात व हे अक्षर वेगळे आणिस सुस्पष्ट आहे.
श-ष-स
यद्यपि बहु नाधीषे, तथापि पठ पुत्र व्याकरणम् |
स्वजनो श्वजनो मा भूत् सकलं शकलं सकृत् शकृत् ||
"पोरा, लै शिकला नाहीस तरी व्याक्रण तरी शीकच. नैतर स्वजन हा श्वजन (कुत्रा), सकल (पूर्ण) म्हणजे शकल (भाग), सकृत् (एकदा) म्हणजे शकृत् (सोनखत) असा अनवस्थाप्रसंग ओढवेल."
च्यामारी...
स्वजनो श्वजनो मा भूत् सकलं शकलं सकृत् शकृत् ||
असलं इंट्रेष्टींग संस्कृत (खालचा रफार जमला एकदाचा..) आमच्यावेळी कुठं गेलतं कुनाला ठाऊक!
"पोरा, लै शिकला नाहीस तरी व्याक्रण तरी शीकच.
व्याकरणानीच घात केला हो..!पाणिनीय सूत्रांनी (ऐऊण..र्रृलृक..जबगडदश... खफछठत.. असलं कांही तरी..खरं काय ते वाघूळबाबाच जाणोत!) सुरुवातीलाच तोंडाला जो फेस आला- त्याच्यामुळे ही गंमत राहूनच गेली!
पाणिनीय सूत्रांनी
पाणिनीय सूत्रांनी (ऐऊण..र्रृलृक..जबगडदश... खफछठत.. असलं कांही तरी..खरं काय ते वाघूळबाबाच जाणोत!) सुरुवातीलाच तोंडाला जो फेस आला- त्याच्यामुळे ही गंमत राहूनच गेली!
आठवीनौवीत तर पाणिनीचे नाव सोडून झाट काही माहिती नव्हते. पुस्तकात अन शाळेतही फक्त नियम शिकवायचे. पाणिनीची सूत्रेबित्रे कुठेच नव्हती. सुभाषिते होती काही बरी, पण वट्टात पाठांतरच जास्त.
पहिल्या ओळीतील पहिली दोन अक्षरे कोणती ?
'… … पुत्र श्री देवसर्म्म' हे वाचन करता येत आहे पहिली दोन अक्षरे कोणती ?