रविकर

निरपेक्ष कशी? सापेक्ष आहे.

आणि मुख्य म्हणजे लिंगनिरपेक्ष!

हे राम.

कोणाला कशाचं आणि कोणाला लिंगाचं..!! ;)

गंमत म्हणून रचनेच्या वेळचा तपशील सांगतो.

लिंगनिरपेक्ष रचना असावी हे बंधन मी हेतुपुरस्सर स्वतःवर घेतले होते. आकृतीच्या पाठमोरी असल्याची बाब पुष्कळांच्या लक्षात येईल. परंतु ती पूर्ण बाब नव्हे :

सूर्यकिरण बघणे होते आहे, ती व्यक्ती पुरुष/स्त्री आहे असा सांगणारा व्याकरणातला शब्द नाही; आणि सूर्यकिरण अंगावर झेलत आहे ती व्यक्ती पुरुष/स्त्री आहे असा सांगणारा व्याकरणातला शब्द नाही. अर्थात मराठीत अशी रचना करायची म्हणजे प्रत्येक क्रियापदाबद्दल दक्ष असावे लागते : परंतु ओढाताण करून असा आटापिटा होतो आहे, असे वाचकाला जाणवता कामा नये. कारण वर्णन एखाद्या विवक्षित आकृतीचे नाही, केवळ सैद्धांतिक आकृतीचे आहे, असे वाचकाला भासले, तर ही "घटना" राहात नाही. वाचताना "हे असे झाले, या कोणीतरी ठराविक व्यक्ती होत्या" असेच भासले पाहिजे. माझ्या मते मला हे या ठिकाणी जमले आहे.

अर्थात ललित* रचनांकरिता लिंगनिरपेक्षता असावी, असे माझे कुठले तत्त्व नाही! परंतु कधीकधी आपण स्वतःपुढे मुद्दामूनच आव्हानाकरिता आव्हान ठेवतो, आणि ते पेलण्याची मजा वाटते, तशी ही रचना आहे.

(*बिगरललित/माहितीपूर्ण/कायदेविषयक लेखनात जर व्यक्तीचे लिंग नि:संदर्भ असेल, तर वाक्याची रचनाही लिंगनिरपेक्ष करावी. थोडा प्रयत्न करून हे जमवावे, असे माझे मत आहे खरे. परंतु तशा लेखनात भाषा प्रवाही नसली तरी चालते. "मुद्दाम लिंगनिरपेक्ष भाषा योजली आहे" असे वाचकाला जाणवले, तर मोठे काही नुकसान होत नाही.)