तुमची सगळ्यात नावडती गाणी कोणती ?

ही गाणी मी ऐकताना फॉरवर्ड करतो :
सिली हवा छू गई, सिला बदन छिल गया. - गुलजार, लता. कंटाळवाणे संथ लयीतले गाणे.
पानी पानी रे, खारे पानी रे - गुलजार, माचिस मधले गाणे. लता. कंटाळवाणे ||ध्रु||

या उलट काही गाणी "इट्स सो बॅड दॅट इट्स गुड" या सदरातली. ती इतकी भयावह आहेत की ऐकत राहून अशी गाणी कशी काय रेकॉर्ड होऊ शकली, असा प्रश्न पडतो.

शब्बीरकुमारची :
"तेरी मेहरबानियाँ तेरी कदरदानियाँ" - यात एकदाही तो सुरात नाही.
"पर्बतोंसे आज मैं टकरा गया" - डिट्टो.

'शीशा हो या दिल हो ...' हे गाणं प्रचंड डोक्यात जातं. एकदा एक रेस्टाँरंटमध्ये ते बदलण्याची विनंती केली होती. प्रीतीचं झुळझूळ पाणी आणि बिंदिया चमकेगी या गाण्यांबद्दल अगदी, अगदी सहमत. 'शर्म आती है मगर' हे गाणं मला न समजणाऱ्या भाषेत असतं तर सहन करू शकले असते.

तसं 'बाग मे कली खिली' आणि 'दिन प्यार के आये है सजनियां' ही गाणी मला आवडतात किंवा नावडत नाहीत, यावर मला अजून विश्वास ठेवायचा नाहीये.

अहाहा! काय भारी धागा आहे...

नाना कारणांनी गाणी आवडत नाहीत. शब्द हे एक महत्त्वाचं कारण असतं अनेकदा. उदाहरणार्थ आनंद बक्षी या कवीची गीतकाराची गाणी ऐकून माझी अनेकदा चिडचिड होते. 'हसाता है कभी, कभी रुलाता है, दिल तो पागल है, दिल दिवाना है'? अरे काय? लोक ऐकतात म्हणून सोपेपणाच्या नावाखाली काहीही जुळवाल का?

असो. धागा अत्यंत आवडण्यात आल्या गेल्या आहे. टप्प्याटप्प्याने भर घालीन.

- 'चिक् मोत्याची माळ' हे एक गाणं पृथ्वीतलावरून नष्ट केलं गेलं पाहिजे. ते केवळ अनंत काळ, अनंत ठिकाणी, भयानक पट्टीतून माथी मारलं जातं हाच त्याचा दोष आहे.

- पण 'जाती हूं मैं, जल्दी है क्या' हे 'करण-अर्जुन'मधलं गाणं वास्तविक ऐकायला वाईट नाही. शब्दही तसे निरुपद्रवी आहेत. पण चित्रीकरण? गलिच्छ प्रकार आहेत. तेवढ्याकरता शाहरुख-काजोलला बडवून काढावं असं वाटतं आणि आपण हे काय बघतो आहोत असं वाटून लाज-लाज होते.

- राजेंद्रकुमार असलेली सगळी गाणी. त्या माणसाला 'आपला पुरुष' असं मानण्याचं नाटक तरी कसं करू शकलं कुणी? कसा आहे तो!

- 'सुन्या सुन्या मैफिलीत माझ्या' हे किंचाळगाणे. ते आर्त वगैरे अजिबात नाही, धन्यवाद. शिवाय त्यात गिरीश कर्नाड इतके भाडोत्री वावरतात की स्मिता पाटील टोटल डोक्यावर पडलेली बाई वाटू लागते. अगं, काय त्या पुरुषाला तुझ्यात रस तरी आहे का? सकाळी जॉगिंग आल्यावर एखादी बाई दिसल्यासारखा तुझ्याशी वागतो आहे तो... असं होतं.

- 'रोज रोज आँखों तले' हे गाणं मला अत्तिशय आवडतं. गुलजार आणि आशा आणि आरडी यांचं अफाट कॉम्बो आहे. पण पडद्यावर ते पाहिलं तेव्हा मी अवाक होऊन मिनिटभर मुकी झाले. संजय दत्त? आणि ती अळणी-व्यक्तिमत्त्वहीन-घोडतोंडी नटी? काय सत्यानाश आहे त्या गाण्याचा, संताप झाला.

प्लीज बूच मारू नये.

'जिथ्थे सागरा, धरणी मिळते, तिथ्थे, तुझी मी, वाट पाहाते, वाट पाहाते' हे गाणं मला त्यातल्या सर्व स्वल्पविरामांसकट डोक्यात जातं. त्यात अशी जागा या पृथ्वीतलावर हजारो मैल पसरलेली आहे, दर भरती ओहोटीनुसार बदलते वगैरे तक्रारी नाहीतच. नुसतं गाणंच पुरेसं आहे.

'गरीबोंकी सुनो, वो तुम्हारी सुनेगा, तुम एक पैसा दोगे, वो दस लाख देगा' हे गाणं मी मूळ आवाजात एखाददोन वेळाच ऐकलेलं असेल. पण एरवी ऐकलेलं आहे हे भिकाऱ्यांनी काढलेल्या आर्त स्वरात. त्यामुळे तेही अत्यंत नावडतं आहे.

धमाल धागा. माझे टॉप ५ खाली देतोय. पण इथे दोन प्रकारची गाणी दिसत आहेत - एक म्हणजे मुळात आवडलेली पण अनेकदा ऐकून वीट/कंटाळा आलेली, व दुसरी मुळातच न आवडणारी. ही माझी दुसर्‍या प्रकारची:

१. थोडा रूक जायेगी तो तेरा क्या जायेगा. रफी आवडतो, पण ते विविध आवाजात म्हंटलेले "हो कामनी" डोक्यात जाते.
२. नजर ना लग जाये किसीकी राहोंमे - ओ माय लव्ह. तोच प्रकार
३. अ‍ॅन एव्हिनिंग इन पॅरिस टायटल वाले (किंबहुना त्यातली कोणतीही)
४. शब्बीर ची बेताब सोडून कोणतीही
५. तू मेरा रब, मौला, इबादत, सजदे, दुवाँए - छाप शब्द असलेली कोणतीही.

या धाग्याला उगाच कॉप्लेक्स करण्याचा धोका पत्करून (आणि गब्बर व घासूगुर्जी येथे असताना मी हे करू शकतो असे समजण्याची जुर्रत करण्याचाही धोका पत्करून) - अजून एक डायमेन्शन आहे. काही गाणी ऐकायला अतिशय सुंदर पण चित्रीकरण भिकार अशीही असतात.

"अर्धे" आवडणारे गाणे असा काही प्रकार असेल तर "तेरा होने लगा हूँ" हे त्यात. आलिशा चिनॉय च्या सुंदर आवाजानंतर हे गाण्यात पुलं म्हणत तसे कोणाबद्दलतरी काहीतरी आनंददायक सांगितले आहे अशी शंका येइपर्यंत तो अत्यंत रड्या आवाजात 'तेरा...." चालू करतो.

'मुझे हक है' हे विवाह नामक बडजात्यापटात असलेलं गाणं मला भीषण नावडतं. भिकारोत्तम गाणं असं बिरुद त्याला द्यायला हरकत नाही. 'इट्स सो बॅड...' हे सुद्धा म्हणता येणार नाही. शब्द फॉग, संगीत फॉग, चित्रीकरण फॉग, चित्रपटातली गाण्याची सिच्युएशन फॉग, उदित नारायण आणि श्रेया घोषालचे आवाजही फॉग. त्यातून हे गाणं एकीच्या फोनमधली अलार्म ट्यून आणि रिंगटोन होती; हे बघून त्या गाण्याला फाशी देण्याची इच्छा झाली होती. दुर्दैवाने गाण्यांना फाशी देता येत नाही, हे रागाचा भर ओसरल्यावर लक्षात आलं.

आणखी मला नावडणारं म्हणजे 'निंदीया से जागी बहार'.... त्यात कूऽऽऽके म्हणायला लागल्यावर तिथेच पीन अडकावी आणि कूऽऽऽच्या पुढे काही ऐकू येऊ नये अशा आसुरी इच्छा निर्माण होतात. संगीतामुळे मनोवस्था बदलू शकते याबद्दल आधी विश्वास नव्हता. पण हे गाणं माझ्या आयुष्यात नवं ज्ञान घेऊन आलं.

रंगीला रे हे गाणं मला का कोण जाणे अजिबात आवडत नाही.
दारू प्यायल्याची अ‍ॅक्टिंग वहिदा रेहमानला मुळीच जमलेली नाही. आणि गाणंही फारसं आवडलं नाही.

गाता रहे मेरा दिल हे अतिमारामुळे आवडत नाही की सिनेमात बाकी रफीची सुंदर गाणी असताना हे किशोरकुमारचे गाणे मिसफिट वाटते हे कळत नाही.

कोलावरी..

तिसऱ्या वेळेस ऐकताना डोक्यात जातं!

प्यार हुआ इकरार हुआ..

या धाग्यात नव्वदीच्या दशकातील सुनील शेट्टी-संजय दत्त-सैफ अलि खान-अक्षय कुमार आदि मंडळींच्या बहुतेक सर्व चित्रपटांतील बहुतांश गाणी बसतील. पण ती 'सो ब्याड...' प्रकारातील आहेत.

मी एक आशा भोसलें-कुमार सानू जोडीनी गायलेलं गाणं ऐकलं होतं. त्यात 'दिल ही तो है, दिल का क्या है, जिस पे आया, उस पे आया' असे वगैरे शब्द होते. मी ऐकलेलं बहुतेक ते सर्वात भिकार गाणं.

शेकडो गाणी आहेत...चला सुरूवात करूया..
१. ओ सायबा...ओ सायबा (सोनू निगम- चित्रपट माहीत नाही.फक्त विभावरच ऐकलंय)
२.आजकाल पांव जमींपर नही पडते मेरे (कर्कश लता स्पेशल)
३.दिल ने फिर याद किया बर्कसी लहरायी है..(टायटल ट्रॅक,संगीतकार सोनिक-ओमी)
४.मेर्रे नसीबमें तू है के नही..तेर्रे नसीबमें...(कर्कश लता स्पेशल)
५.आपकी कसम(टायटल ट्रॅक)
६.निसर्गराजा.....
७.जिंदगीकी ना टूटे लडीइइइइइ...(सिनेमा-तोच फारएण्ड स्पेशल.हेमा मालिनीने रंगोलीचं अ‍ॅंकरिंग करताना दर रविवारी हे गाणं लावून वीट आणला होता.)

तसंच चांगली गायलेली टुकार गाणी असा पण एक धागा काढायला हवा..उदा
०१. राजू..चल राजू..अपनी मस्तीमे तू..(किशोर..सिनेमा आझाद..बहुधा घोड्याला उद्देशून हे एकमेव गाणे असावे)
०२. साला मै तो साब बन गया..(याच्यातही घोडाच आहे..दोन पायांचा)

महंमद रफीचं 'ए गुलबदन' का कोण जाणे डोक्यात जातं. अजिबात आवडत नाही.

राहुलदेव बर्मन ( १९७५ वगैरे च्या नंतर ) आणि राकेश रोशन ( ज्युली वगैरे अपवाद सोडुन ) ह्या लोकांची जाम डोक्यात जातात.
डोक्यात जातात ह्याचे कारण म्हणजे त्यांच्या चाली तुमच्या लक्षात रहातात, पण एकुण गाणे फॉर सम रीजन डोक्यात जाते.

काही अती हीट झालेली गाणी अजिबात आवडत नाहीत.

धडकन आणि मन सिनेमाची गाणी अशक्य डोक्यात जातात.
धडकनची विशेषतः
दिल ने य कहा हे दिलसे
तुम दिल की धडकन मे
ना ना करते प्यार हाय मै कर गई (तुझ्या 'ना ना' ची टांग)

मन
मेरा मन क्यू तुम्हे चाहे
नशा ये प्यार का नशा है
काली नागिन के जैसे ब्लाब्लाब्ला...

रिक्षा वापरणं तर बंदच केलं होत मी त्या़ काळात कारण रीक्षावाल्यांनी उत आणला होता हे गाणे वाजवून. हे सिनेमे आले तेव्हा मी कॉलेजात होतो. कॉलेजची प्रेमी युगलं (चोट खाई हूयी) रडायची वगैरे ती धडकन ची गाणी ऐकून. मला मात्र ती गाणी ऐकली की मी रिक्षावाला झालोय अशीच स्वप्नं पडायची आणि मजबुरी म्हणून रिक्षा चालवतोय ह्यापेक्षा मजबुरी म्हणून मलाही रिक्षेत ही गाणी वाजवावी लागताहेत ह्याचं जास्त वाईट वाटायचं, नशिब स्वप्नच होतं ते.

काही वर्षांखाली एक पंजाबीटाईप गाणं आलं होतं. त्यात बराच वेळ 'पेंडी प्वॉ प्वॉ प्वॉ' असंच काहीतरी होतं. हॉरिबल.

चल संन्यासी मंदिर में आणि तत्सम उगाच किंचाळून म्हटलेली (लताची)गाणी. आ जा आयी बहार, दिल है बेक़्अरार वगैरे
सावन का महीना.
मैं तुलसी तेरे आंगन की. फक्त ही ओळ आवडते. पुढचे गाणे स्टॉप.
मुकेशची बहुतेक सर्व एकसुरी गाणी. कहीं दूर जब दिन ढल जाये सोडून.
सगळ्यात वाईट चित्रीकरण. जिंदगीभर नही भूलेगी वह बरसात की रात. भाभू त्याच्या दुर्दम्य ठोकळेगिरीमुळे अजूनही विसरला जात नाहीय. जिंदगीभर नहीं भूलेंगे.

*'त्या गाठी त्या गोष्टी नारळीच्या खाली' ही ओळ आवडत नसल्यामुळे आमच्या पणजीबाई 'बगळ्यांची माळ फुले' रेडिओवर लागलं, की रेडिओ लगोलग बंद करायच्या. नारळीच्या झाडाचं काय कौतुक! नारळीच्या झाडाखाली कोणी बसतं का?

* 'चिक मोत्याची माळ'शी सहमत. इइइ

* नावडती गाणी: गुरू परमात्मा परेषु आणि सारेगमप मपधनीसा (मध्य मंद्र अन् तार म्हणे). या दोन गाण्यांवर शाळेच्या गॅदरिंगमध्ये नाच बसवायचे लोक. आमचा एक वर्गमित्र ऑफ तासाला ही गाणी गायचासुद्धा :-(

* आदेश बांदेकर भावजी होण्यापूर्वी सह्याद्रीवर तक धिना धिनचं सूत्रसंचालन करायचा. त्यात भेंड्या खेळताना लोक तीच तीच गाणी बेसूरपणे गायचे. ती डोक्यात जायला लागली: ला जून हा सणे अन् हा सून ते पहा णे, लटपट लटपट (हे खरं किती गोड गाणं आहे! शब्दही.), रेशमाच्या रेघांनी वगैरे.

- मी राधिका मी प्रेमिका ... आरती अंटि वेडेवाकडे चेहरे करून गातात ते पारच डोक्यात जातं. चालही पत्त्यातल्या चॅलेंज डावासारखी आहे. म्हणजे "और एक सत्ती" लावावी तसं "मी... (और एक) मी... (और एक) मी... (और एssक) मीsssss.... राधिका!" अरे काय!

- स्वप्नील बांदोडकरची राधा कृष्ण टैप गाणी. डायव्हर्सीफिकेशनची आयुष्यातली गरज पटवून देणारी गाणी.

- गायत्री मंत्र, श्री स्वामी समर्थ वगैरे. माझ्या एका नातेवाईकांकडे "घरातलं वातावरण शुद्ध ठेवण्यासाठी" ही गाणी लूपमध्ये टाकलेलं खास यंत्र आहे. कानाच्या पडद्याखाली हे अव्याहत ऐकू येतं आणि थोड्या वेळाने मानसिक संतुलन ढासळेल की काय असं वाटतं.

- पब म्युजिक. फक्त बीट्सचा धाडधूड आवाज येतो, शब्दच काय, चालही कळत नाही. (याला ब्रिट पब अपवाद आहेत. त्यात गाणी नसतात, 'फिटबाs' असतो.)

–-------
उलटंही होतं - आपल्याला अमुक प्रकारचं संगीत आवडणार नाही असं आपल्याला वाटत असतं, पण प्रत्यक्ष ऐकल्यावर आवडायला लागतं. एका क्याबवाल्याने "नॉनस्टॉप ५१ भीमगीतं" ऐकवली होती, आणि त्यातली बरीचशी आवडली होती.

मराठीतली अनेक भावगीते आजिबात आवडत नाहीत. फॉर सम रीझन अतिशय भटी आणि अळणी वाटतात. जोमच वाटत नाही.

ए बच्चु तु सनले मेरे दिलका ये ऑर्डर हे गाणे डोक्यात जाते.

चर्लीज एंजल्स १ साठी वापरलेले "Independent Women" अजुन एक थर्डक्लास गाणे. हे मात्र कधीच डोक्यात जात नाही कारण याला मी पायाच्या वर कधी येउच देत नाही.