स्त्री - काल आणि आज

नोकरीमध्ये पेड रजा असतात की. टाकायची सुट्टी एखाद्या पावसाळी दिवशी अन मुला-नवर्‍याला हाकलून द्यायचं शाळा-हापीसात, लोळत पडायचं, चा प्यायचा, गाणी ऐकायची - हाकानाका.
त्याकरता पाळी यायची वाट पहायची गरजच काय?

कावळ्याभोवती एवढं का फिरताय?

हक्काची चार दिवसाची
सुट्टी हि मिळत नाही.

तसे बरे असतात हो पुरुष. एकदा स्वयंपाक आणि भांडी घासणं शिकवून दिलं की चार दिवस काय, तीस दिवस सुट्टी मिळते. मग इंटरनेटवर उनाडत राहायचं.

कावळा तिला शिवत होता
विटाळ तिला होत होता
देवघरात, स्वैपाकघरात
प्रवेश तिला मिळत नव्हता

कावळा शिवला तरी तिला
बाकी कोणी शिवत नव्हते
हक्काची सुट्टी, आराम कसला
चार दिवस अस्पृश्यतेचे होते

.

मला एक कळत नाही, की या स्त्रिया एवढ्या यडपट कशा असतात? पटाइतकाकांना जे उघड उघड कळतं आहे, ते त्यांना का कळत नाही? च्यायला कावळा शिवायच्या वेळी नोकरी वगैरे जाऊदेत, मॅरेथॉन धावण्याचा अट्टाहास का? आणि पूर्वीच्या स्त्रियांना महिन्यातून सव्वीस दिवस घरात मान मोडून काम करायला लागायचं. ते सोडून दर महिन्यात चार वीकेंडच्या आठ सुट्ट्या घ्यायला सांगितल्यात कोणी? हे सगळं कशासाठी तर पैसे मिळवायचे. ते कशासाठी तर स्वतःच्या पायावर उभं राहायचं म्हणे. आणि ते कशासाठी, तर नवऱ्यावर अवलंबून न राहिल्यामुळे त्याची मनमानी चालवून घेत त्याचे अत्याचार सहन करण्याची पाळी येऊ नये म्हणून. आता ही पाळी महत्त्वाची की ती? ते स्वतःच ठरवायचं? त्यापेक्षा पटाइतकाकांना का नाही विचारत त्या? म्हणूनच म्हटलं ना, यडपटच आहेत त्या.

घासकडवी गुरुजी, हि कविता आजच्या मध्यमवर्गीय स्त्री ची व्यथा आहे. उच्चभ्रू वर्गातील स्त्री (अर्थात जिच्या पाशी अंतर्जालावर मनसोक्त फिरण्यासाठी वेळ आहे). आपले मध्यमवर्गीय status टिकवण्यासाठी ती नवर्या बरोबर घराच्या बाहेर पडली आहे. काहीना आठवड्यातून २ सुट्या हि मिळत असतील. (अधिकांश सहा दिवस काम करतात). दिल्ली मुंबईत बहुतेक कामकाजी स्त्रिया शनिवार- रविवार हि घरातील सर्व कामे कपडे धुणे, घरातील स्वच्छता इत्यादीत निघून जातो. शिवाय मुलांचा अभ्यास हि. त्याना नवर्याची क्वचितच मदत होते. अश्या स्त्रीला काय वाटत असेल- बहुतेक फक्त घरातच काम करणारी त्यांची आई आणि आजी जास्त सुखी असेल. हि व्यथा व्यक्त करण्याचा प्रयत्न केला आहे.

जर स्त्रिया बाहेर काम करतात तर नवरा त्यांची मदत का करत नाही. कुणी हि असे म्हंटले नाही/ आम्ही स्त्रियांना घरातल्या कामात हि मदत करू.

कधी कधी मला वाटते मुद्दा न समजताच मनात एक विशिष्ट ग्रह करून, उपरोधिक स्वरूपात प्रतिक्रिया देणे म्हणजेच .....

पुरुषांना बगळा शिवल्यागणिक पूर्वी हक्काच्या सुट्या मिळत असाव्यात.. वय वर्षे बारा-चौदा ते अठरा-एकोणीस प्रत्येक दिवशी सुटी! त्यानंतरही वारंवार!

पण मग ब्रह्मचर्य हेच जीवन असल्याचा शोध लागला आणि मुले पुन्हा अभ्यासाला लागू लागली, तरुण कामकाजाला. हुश्श.