"मार्टिनी"- अमेरिकन पेय

युरोपियन वाईन ग्लासांची स्त्रीच्या शरीराच्या मोहक गोलाईची थीम सोडून, एखाद्या गगनचुंबी बिल्डिंगसारख्या सरळसोट लाईन्सवाला मार्टिनी ग्लास तुम्हाला आधुनिक काळात पोचवितो. तुमच्या हाताची उष्णता पोचून मार्टिनीचा अती-थंडपणा बिघडू नये म्हणून त्याची बारीक दांडी ग्लासाच्या "पात्रापासून" पूर्ण वेगळी ठेवलेली असते. उत्तम प्रतीचे अल्कोहोल अतिशय थंड तपमानाला प्यायल्यास घशात अजिबात जळजळ होत नाही; चांगल्या मार्टिनीचे हे खरे लक्षण!

अमेरिकन भांडवलशाही युरोपियन भांडवलाच्या वर्चस्वातून सुटून आपले सार्वभौमत्व स्थापित करत असल्याची एक खूण म्हणजे मार्टिनी; गगनचुंबी इमारती, जाझ संगीत, बिझनेस सूट याप्रमाणेच.

मार्टिनी : अमेरिकेने जागतिक संस्कृतीला दिलेली सर्वोत्तम भेट, आणि 'सुनीत' या वृत्ताइतकी काव्यात्म.

एकोणीसशे तीस सालापासून अमेरिकेचा उदय होत होता, फ्रॉइडचे मानसशास्त्र फॅशनेबल झाले होते , "व्हिक्टोरियन" आणि "शुचितावादी" या शिव्या बनल्या होत्या. त्याच काळात डोरोथी पार्कर ही प्रसिद्ध कवियत्री लिहीत होती :

१९४३ साली जेव्हा दोस्त राष्ट्रांचे नेते नाझी जर्मनीच्या पराभवाची मोहीम आखण्यासाठी तेहरानमध्ये जमले होते, तेव्हा प्रेसिडेंट रूझव्हेल्ट यांनी जोसेफ स्टालिनना टोस्ट प्रपोझ करण्यासाठी पेय दिले, ते होते 'मार्टिनी'. स्टालिन यांनी जरा कुरकुर केली, ते पोटाला फार गार लागते वगैरे, पण शेवटी ते सामील झाले. त्या मोहिमेला मग 'चार मार्टिनींचा समझोता' असे नाव पडले. हे घडण्याच्या काळात 'मार्टिनीची करिअर' शिगेला पोचली होती. मार्टिनीने अत्युत्तम घाट, एक गूढ आकर्षण आणि लेखनाचा आवडता विषय असे टप्पे पार केले होते. 'गुंडांच्या पेया'पासून मार्टिनीने आंतरराष्ट्रीय उच्चच्भ्रू वर्तुळांपर्यंत मजल मारली होती. दोन दशकांनंतर मार्टिनी जेव्हा ख्रुश्चेव यांना दिली गेली तेव्हा त्यांनी तिचे वर्णन 'अमेरिकेचे गुप्त, महाघातक अस्त्र' असे केले.

'कसिनो रोयाल' या बॉण्डपटातली बॉन्डची मार्टिनी (हिला व्हेस्पर मार्टिनी असेही नाव आहे) :

बर्फाचे तुकडेवाल्या मिक्सरमध्ये ही तिन्ही पेये खळाखळा हलवून गाळून मार्टिनी-ग्लासमध्ये भरली जाते.
शेवटी ग्लासाच्या काठाला लिंबाचा पातळ काप खोचून ठेवला जातो .

मार्टिनीत उत्तम दर्जाची जिन/व्होडका सोडल्यास बाकीचा फापटपसारा फारच कमी असतो. फ्लेव्हरसाठी व्हरमूथ ही वाईन किती वापरायची यावर तज्ज्ञांत अर्थातच कडोविकडीचे मतभेद आहेत. ती जितकी कमी, तितकी तुमची मार्टिनी अधिक प्रौढ, अधिक 'नागर'. त्यामुळे मिक्सरमध्ये जिन आणि बर्फ घालून झाकण लावा, आणि त्यावर हलकेच "व्हरमूथ" असे म्हणा (फार जोरात म्हटल्यास मार्टिनी बिघडेल!!!) अशा सूचना सापडतात. अशीच जिन भरून, मिक्सर हातात घेऊन, फ्रान्सच्या दिशेने अदबीने झुकून एक 'बो' घेतला की पुरे, असे चर्चिल यांचे म्हणणे होते.

व्हिस्की वापरून बनविल्या मार्टिनीला 'मॅनहॅटन' म्हणतात. स्कॉच वापरल्यास त्या पेयाला 'रॉब रॉय' म्हणतात. व्होडका आणि सफरचंदाची आंबट लिकर वापरून 'ऍपलटीनी' बनविली जाते.

मार्टिनीच्या बारमध्ये पोचल्यावर, तिथल्या बाटल्यांच्या दर्शनानेच तुमची मनःशांती वाढू लागेल.
आता घाई कशाचीच उरली नसेल. एखादे बारीकसे गाणे गुणगुणले तरी चालेल, पण कशाला?
शीळ मात्र घालू नका, कारण तुमचे सहप्रवासीही निघाले आहेत तंद्रीकडे.
दोन मार्टिनीनंतर आपोआपच गाणे सुरू होईल तुमच्या मनात!
----