शेकहँड

©मंगेश पंचाक्षरी, नासिक.
(कृपया पूर्वपरवानगी शिवाय हा लेख मुद्रित किंवा प्रकाशित करू नये)

शेक हँड करणे ही आता एक प्रचलित पद्धत झाली आहे... कोणी ओळखीची व्यक्ती भेटली किंवा कोणाशी औपचारिक ओळख करून दिली की पूर्वी हात जोडून 'नमस्कार', किंवा 'राम राम' असं अभिवादन केले जायचे... पूर्वेकडील देशात खरं तर हात जोडण्याचीच पद्धत आहे... आपण थायलंड मध्ये गेलो तर सुहास्य मुद्रेने ते लोक हात जोडून 'सवाडीका' असे म्हणतात... जपान मध्ये वाकून अभिवादन करतात.. भारत हा उष्ण कटिबंधातील देश आहे... लोकांच्या हाताला स्वाभाविकपणे घाम आलेला असतो... त्यावर धूळ आणि जंतूही असू शकतात.. त्यामुळं स्पर्श न करता दुरून हात जोडून अभिवादन करणे जास्त योग्य वाटते... पण आम्ही परदेशाचे अनुकरण करतो... यूरोप मध्ये हवा थंड असते... घाम येत नाही.. हातात हात घेतल्याने उबदार स्पर्शातून आपले पणा वाटतो म्हणून तेथे शेक हँड म्हणजेच warm welcome केले जाते..
आपल्याकडे सर्रास शेक हँड केला जातो, अगदी स्रियाही पुरुषांना शेक हँड करतात, तसे करणे प्रतिष्ठेचे समजले जाते... पूर्वी अंग चोरून बसणाऱ्या स्त्रिया आता शेक हँड करणे, टाळ्या देणे, पाठीवर हात ठेवणे, आलिंगन देणे हे आधुनिकतेचे लक्षण मानू लागले आहेत... मोठया शहरातील महिला तर त्यास अभिमानास्पद मानतात, आणि तसे न करणाऱ्यास बुरसटलेले मानू लागले आहेत... शेक हँड करण्याचे काही नियम आहेत हे ही त्यांना माहीत नसते ही गोष्ट वेगळी! पुरुष दोन पायांवर, कुत्रा तीन पायांवर तर महिला चार पायांवर (म्हणजे खुर्चीत बसून) शेक हँड करू शकतात,असे संकेत आहेत... आपण मात्र खुर्चीवर बसून हस्तांदोलन करणारे पुरुष(?) बघत असतो... शिवाय सर्वच पुरुष निरागसपणे स्त्रियांना शेक हँड करत असतात, हा देखील गैरसमज आहे... त्यात काही विकृतही असतात... मुली ही काही कमी नाहीत... माझी एक मैत्रीण फक्त पुरुषनाच शेक हँड करते, शेजारी त्याची बायको उभी असेल तर तिला मात्र ती 'शेकहँड' करत नाही.... एकूणच हा इंग्रजी प्रकार आपण फार पोरकटपणे स्वीकारला आहे... इंग्रज घालतात म्हणून आपला नवरदेवही भर एप्रिल- मे महिन्यात दुपारी (सासरच्या खर्चाने घेतलेला) रेमंडचा कोट घालून घाम पुसत घोड्यावर बसलेला आपण सर्वांनी पाहिला आहे.... इंग्रजांना भारतातील उन्हाळा सहन होत नसे म्हणून ते एप्रिल व मे महिन्यात इंग्लंड ला जात, त्यापूर्वी मार्च मध्ये सर्व महसूल ते गोळा करून नेत... आता इंग्रज गेले पण आपण अजूनही 'मार्च एन्ड' साजरा करतोय... देश स्वतंत्र झाला, पण आपण मात्र अजूनही गुलाम च आहोत !

-© मंगेश पंचाक्षरी, नासिक.