Skip to main content

धूम्राक्ष : अग्नये स्वाहा. इदं अग्नये इदं न मम

मानव ऋषीने मोठ्या प्रयत्नाने दगडांना घासून अग्नी प्रज्वलित केली. अग्नीला प्रसन्न करण्यासाठी प्रार्थना सुरु केली. हे अग्नी, सर्व संसारिक सुख आम्हाला प्रदान कर, गाई- म्हशी, दूध-तूप, धन-धान्य प्रदान कर. आम्हाला त्रास देणाऱ्या शत्रूंवर विजय मिळवून दे. "अग्नये स्वाहा. इदं अग्नये इदं न मम:". 'तथास्तु' एक आवाज ऐकू आला. मानव ऋषीने पाहिले, हवन कुंडातून एक धुम्र्वर्णी अशरीरी आकृती, हात जोडून उभी होती. मानव ऋषीने प्रश्नार्थक नजरेने बघितले. मी धूम्राक्ष, अग्निपुत्र. धूर हेच माझे भोजन आणि मानवाच्या इच्छा पूर्ण करणे, हाच माझा धर्म. आज्ञा करा, ऋषिवर. मानव ऋषीने सांशक होऊन विचारले, खरंच!

ललित लेखनाचा प्रकार

सध्या काय वाचताय? - भाग २५

बऱ्याचदा एखादे पुस्तक आवडते, वाचता वाचता त्याबद्दल थोडेफार सांगावेसे वाटते, पण सविस्तर समीक्षक लेख लिहायचा उत्साह किंवा वेळ नसतो. तरीही, अशा चर्चेने नवीन पुस्तकांची ओळख होते, दुसऱ्यांना ती शोधून काढावीशी वाटतात, आणि कोणी वाचून त्याबद्दल सविस्तर मत मांडल्यास नवीन चर्चेचा धागाही निघू शकतो. धागा जिवंत राहिला की प्रत्येक दोन-तीन दिवसांनी डोकावून नवीन प्रतिसाद वाचायला मजा येते. स्थळाच्या नियमांप्रमाणे चर्चेत भाग घेणाऱ्यांनी फक्त शीर्षक एवढेच न देता, पुस्तक-लेखाबद्दल एक-दोन का होईना ओळी लिहाव्यात अशी अपेक्षा आहे.

=========

बुकगंगाचा एक सुखद अनुभव

ताई

कित्येक लिहितात आईवर, कित्येक लिहितात प्रेमावर,
कित्येक लिहितात मैत्रीवर, कदाचितच लिहिलं जातं ताईवर.

आई म्हणजे श्वास, प्रेम म्हणजे ध्यास,
मैत्री म्हणजे खास, ताई म्हणजे.......?
इथं लिहिताना का अडखळले ते कळलंच नाही,
ताईची एका शब्दात व्याख्या करणं मला जमलंच नाही.

आईनं शिकवलं जगणं, प्रेमानं फुलणं,
मैत्रीनं जोडणं, आणि ताईनं.......?
परत एकदा काय लिहावं हे अडखळलं.

ताईचीच खेळणी हवी म्हणून केलेला मी हट्ट,
कधी नाराजीने, बरेचदा मोठेपणाने तिने पुरविला
तो आजही आहे मनात घट्ट.

पुढील पाच मिनिटात,

पुढील पाच मिनिटात,
"अ" अतिरेकी बधीर करतील आपला मेंदू
"ब" बलात्कारी झुकवतील आपली मान शरमेने खाली
"क" कोवळी बालपणं विकली जातील छुप्या बाजारात
"ड" डोकी फुटतील धर्म/सत्तामार्तंडांच्या एका भृकुटीभंगाने आपल्या डोळ्यादेखत
ई-पेपर्स रिफ्रेश करून थकतील "अ" "ब" "क" "ड" च्या मिनिटागणिक वाढत जाणाऱ्या किंमती

आपल्या जीर्ण-शीर्ण त्वचेच॑ रोम-रोम जळताना
हे उत्सवी फिड्ल आता मीच वाजवायला घेईन म्हणतो

ही बातमी समजली का - भाग १५६

अनेक बातम्यांबद्दल आपल्याला चर्चा करावीशी वाटते. खरं तर, ऐसी अक्षरेवर बातम्यांवर चर्चा करण्यासाठी बातमी नावाचा लेखनप्रकारही अस्तित्त्वात आहे. "ताज्या घडामोडी, अर्थकारण, राजकारण इत्यादी प्रकारच्या संस्थळाबाहेरील लिखाणाची चर्चा करण्यासाठी हा विभाग वापरावा. इथे मूळ लेखावरच्या शब्दसंख्येचे बंधन नाही; एखादी बातमी पसरवणे किंवा चर्चा घडवणे यासाठी हा विभाग वापरावा." असं तिथे स्पष्ट म्हटलेलंही आहे. पण, त्याबद्दल विस्तारानं लिहिण्याइतका किंवा एखादा व्यवस्थित चर्चाप्रस्ताव मांडण्याइतका वेळ किंवा माहिती किंवा उत्साह किंवा हे सारंच नसणं वगैरे कारणांमुळे आपण चर्चाप्रस्ताव लिहित नाही.

ती एक रात्र ...

ती एक रात्र ... गडद, गहिरी आणि नि:शब्द ...
शांत आणि गर्द कभिन्न
फिरत होती एकटीच... रात्रभर
पहाटवाऱ्याची वाट पहात.. मंद झुरत ..
आणि तिच्या सोबतीला होते ते अगणित तारे
बरंच काही देऊन गेली ती...
सांगून गेली त्या निरंव शांततेत ..
एकट्या फिरस्त्यासारखी
बोलायचं होतं तिला माझ्याशी ..
पाण्यावर उठतात तरंगलहरी ..
तश्या असंख्य संख्येने येतच होत्या त्या लहरी ..
प्रत्येक वाट निराळी आणि वेगळी ..सगळंच काही लहरी ..
फक्त तिचा स्वभाव समजायची वेळ मी शोधत होतो..
खोल मनातला अर्थ लावू पहात होतो ...
तो पण त्या एका रात्रीत ..
ओंजळभर रातराणीचा दरवळ

उदरभरण नोहे : हल्ली कुठे आणि काय खाल्ले? - १७ - आग‌ळे , वैचित्र्य‌पूर्ण प‌दार्थ‌

Taxonomy upgrade extras

आपण रोजचे जेवण जेवतोच, पण त्याच बरोबर वेगवेगळ्या हॉटेलांमध्ये नवनवीन पदार्थ चाखत असतो. हॉटेलांतच नाही तर सणासुदीच्या निमित्ताने किंवा कधी सहज लहर आली म्हणून किंवा कधी एखादा जिन्नस स्वस्तात मिळाला म्हणून घरीच काहीतरी नवा, सुग्रास पदार्थ बनतो. हा धागा अशाच तुम्हाला आवडलेल्या/नावडलेल्या पदार्थांवर चर्चा करण्यासाठी आहे. इथे हल्ली तुम्ही कुठे आणि काय खाल्ले? ते तुम्हाला आवडले का? असल्यास का? नसल्यास का? जर हा पदार्थ घरी स्वतः बनवला असेल / त्याची पाकृ माहित असेल तर तो कसा बनवला? जर हा हॉटेलात खाल्ला असेल तर ते हॉटेल कुठे आहे? पदार्थाची किंमत काय होती?

मिस कॉल

© मंगेश पंचाक्षरी, नासिक.
( रविवारी दि 13 ऑगस्ट 2017 रोजी दै सकाळ मध्ये पान क्र 6 वर छापून आलेला लेख)

ललित लेखनाचा प्रकार