Skip to main content

मांडतो आहे नव्याने...

चाललो शहराकडे मी..गाव सांभाळून घे
मांडतो आहे नव्याने..डाव सांभाळून घे!

सवय झाली एकदा की क्षीण होते वेदना
लागतो जो जो जिव्हारी..घाव सांभाळून घे!

जीव तुटतो त्या क्षणीही याद मी येईल पण
तू उखाणे घेत असता,नाव सांभाळून घे!

वेगळ्या वाटा तुझ्या अन् वेगळ्या माझ्या सही
टाळ तू प्रत्येक काटा..धाव सांभाळून घे!

काजळाची रेघसुद्धा वाटते आहे गझल
तू तुझ्या नजरेत माझे भाव सांभाळून घे!

—सत्यजित

आर्थिक व्यवहारांना बुडवणारे सायकल समर्थक!

कार वापरू नका... सायकल वापरा, असे कंठशोष करणारे पर्यावरणवादी राष्ट्राच्या अर्थशास्त्रालाच सुरुंग लावायला निघाले आहेत असे म्हटल्यास वावगे ठरणार नाही.

    कारण सायकल स्वार
    • वाहन कर्ज घेत नाही.
    • वाहन विमा घेत नाही.
    • इंधन विकत घेत नाही.
    • सर्विस सेंटरमधील वाहनं धुण्याच्या वा वाहनं दुरुस्त करून घेण्याच्या सुविधा वापरत ऩाही.
    • एवढेच नव्हे तर स्वतःच्या आरोग्याची काळजी घेणारी ही मंडळी आर्थिक व्यवहारासाठी निरुपयोगी ठरतील. कारणः

आयडेंटिटीच्या बंधनात...

जन्माला आलेल्या प्रत्येकाला (आवडणारे वा न आवडणारे) नाव/आडनाव असते; व त्या नावाने आपली ओळख करून दिली जात असते. परंतु काही महात्वाकांक्षी व्यक्तींना फक्त नाव/आडनाव यात समाधान मिळत नाही. म्हणून आपल्या नावापुढे/आडनावापुढे काही तरी हवे म्हणून ते आटापिटा करत असतात. उच्च शिक्षितांना तर नावाच्या पुढे लावण्यासाठी इंग्रजीतील सव्वीसपैकी सव्वीस मुळाक्षरही कमी पडतात. काहींना आपल्या घराण्याचा अभिमान असतो म्हणून त्याला अधोरेखित करतात. काहींना आपल्या धर्माबद्दलचा वा (जातीबद्दलचा) अभिमान झाकता येत नाही म्हणून काही चित्रविचित्र पद्धत वापरून आपली आयडेंटिटी व्यक्त करत असतात.

धाग्याचा प्रकार निवडा:

माहितीमधल्या टर्म्स

ही बातमी समजली का - भाग १५५.

अनेक बातम्यांबद्दल आपल्याला चर्चा करावीशी वाटते. खरं तर, ऐसी अक्षरेवर बातम्यांवर चर्चा करण्यासाठी बातमी नावाचा लेखनप्रकारही अस्तित्त्वात आहे. "ताज्या घडामोडी, अर्थकारण, राजकारण इत्यादी प्रकारच्या संस्थळाबाहेरील लिखाणाची चर्चा करण्यासाठी हा विभाग वापरावा. इथे मूळ लेखावरच्या शब्दसंख्येचे बंधन नाही; एखादी बातमी पसरवणे किंवा चर्चा घडवणे यासाठी हा विभाग वापरावा." असं तिथे स्पष्ट म्हटलेलंही आहे. पण, त्याबद्दल विस्तारानं लिहिण्याइतका किंवा एखादा व्यवस्थित चर्चाप्रस्ताव मांडण्याइतका वेळ किंवा माहिती किंवा उत्साह किंवा हे सारंच नसणं वगैरे कारणांमुळे आपण चर्चाप्रस्ताव लिहित नाही.

गंमत

नवकवितेच्या वाटेवरचे वळण द्यायचे हाक,
"गण-मात्रांचे कृत्रिम बंधन सत्वर तोडुनी टाक !"

यतिभंगाचे भूत लेखणीस कायम भिववित होते
त्या भीतीने तरल काहिसे हातून निसटत होते

गोळा करूनी धैर्य, ठरविले, नको अता मळलेली
वाट पुन्हा ती छंद-बद्ध कवितांची कोंदटलेली

वृत्त-छंद-मात्रांचे अवजड ओझे लेवुनी बसली..
..होती माझी कविता, विमुक्त होता निर्मळ हसली

त्या हसण्याचा खळाळ ध्वनि मज सांगुनी गेला काही,
"मुक्तक लिही, पण ध्यानी ठेव..यमकाविण "गंमत" नाही !"

खेळ खेळूया सारे आपण

माझ्या एका (बिहारी) मित्राबरोबर गप्पा मारत असताना विषय निघाला, लहानपणी आम्ही कोणते खेळ खेळत असू. बरेच खेळ कॉमन निघाले. मग आम्ही अजून एका बंगाली मित्राला विचारलं, तर तो म्हणे क्रिकेट, फुटबॉल, बॅडमिंटन, टेटे असे खेळच खेळत असे. शहरी बाबू म्हणून त्याच्याकडे दुर्लक्ष केलं, आणि मी व बिहारी मित्र परत खेळांची यादी करण्यात गुंतलो.

नियतीचा खेळ

***
विसरण्याची तुला
वेळ येते तोवर
का नियती आणते तुला
अचानक माझ्या समोर

***
आपले मिलन शक्य नाही हे जाणून
जेव्हा येते तुला विसरण्याची वेळ
तेव्हा तुला पुन्हा पुन्हा माझ्या समोर आणून
का खेळते नियती असा भावनेशी खेळ

पाऊस आठवणींचा

पूर्वी तू जवळ असतांना
मला ओला चिंब करायचा
पाऊस तुझ्या प्रेमाचा!

आज तू दूर असतांना
मला अश्रूंनी चिंब करतोय
पाऊस तुझ्या आठवणींचा!!

फिलिपाईन्स देशाचा मी आणि माझा बाप.

काही वर्षांपूर्वी मी पु ल देशपांडे यांनी भाषांतरित केलेले ‘काय वाट्टेल ते होईल‘ हे विनोदी पुस्तक वाचले होते. १९४०च्या सुमारास एक रशियन(George and Helen Papashvily) माणूस अमेरिकेत जातो. तो तेथे गेल्यानंतर काय अनुभव आणि गमती जमती होतात याचे बहारदार वर्णन त्यात होते. त्याबद्दल मी येथे लिहिले होते. मीही वीसेक वर्षांपूर्वी अमेरिकेत जाऊन काही वर्षे तेथे राहिलो होतो.

समीक्षेचा विषय निवडा

दोन पुस्तकं.

आम्ही देर आलो असू, पण दुरुस्त आलो आहोत.
मुंबईतल्या मे महिन्याच्या दिवसांत, गरगरत्या पंख्याच्या डायरेक्ट खाली दुपारी नुसतं बसूनही घामाचे ओघळ माझ्या कपाळावरून टपकत असतानाही मी हे पहिलं पुस्तक वाचूनच संपवलं.
म्हणजे मग हे पुस्तक खरंच भारी आहे. त्याच्या विषयी नंतर सविस्तर लिहावं लागेल. पण हे पुस्तक क्र. १ भारी आहे.
================*===============
त्यानंतर मग हे दुसरं पुस्तक हाती आलं, पहिल्या पुस्तकाचा परिणाम म्हणून की काय, मी जरा आधाशीपणेच हातात घेतलं.
तोच गरगरणारा पंखा, तेच घामाचे ओघळ वगैरे. पण शंभर पानांनंतर "च्यायला, कसलं गरम होतंय!" म्हणून मी एक ब्रेक घेतलाच.

समीक्षेचा विषय निवडा