Skip to main content

डंकर्क- युद्धभूमीवर !

सिनेमा म्हणजे फक्त गोष्ट नाही . सिनेमाला तांत्रिक अंगेही असतात . आपल्याकडे प्रेक्षकांना सिनेमाची गोष्ट हीच महत्वाची वाटते. त्यात काही चुकीचे नाही . कारण सिनेमा बघायला जाताना माणूस एक नवीन गोष्ट काय आहे हेच बघायला जातो . पण या तांत्रिक गोष्टींचा आस्वाद घेता आला तर अनेक गोष्टी हाती लागू शकतात. ख्रिस्तोफर नोलनचा 'डंकर्क ' हे त्याचं उत्तम उदाहरण .

समीक्षेचा विषय निवडा

हंटे लंटिहिलेलं तंटुम्ही वंटाचू शंटकता कंटा?

हा! हा!! हा!!! मला माहितेय! वरील शीर्षक वाचून तुम्ही गोंधळून गेला असाल. तुम्हाला वाटलं असेल, काय लिहिलंय हे!!? आफ्रिकेच्या जंगलातील कोण्या आदिवासी लोकांची भाषा दिसतेय ही. वाचताना असं वाटतं की, सर्व आदिवासींनी मिळून एक मोठी शिकार केलीय. मैदानात उघडेबंब, अंगावर चट्टेपट्टे ओढलेले आणि हातात भाले वगैरे घेतलेले लहानथोर सर्व आदिवासी जमलेत. मधोमध मोठ्या शेकोटीवर शिकार भाजायला लावलीय. आणि त्याभोवती सर्व फेर धरून नाचतायत आणि गातायत. "झिंगालाला! होsss!! टुंबक्टू! टुंबक्टू!! टुंबक्टू!!!"

ललित लेखनाचा प्रकार

ही बातमी समजली का? - भाग १५३

अनेक बातम्यांबद्दल आपल्याला चर्चा करावीशी वाटते. खरं तर, ऐसी अक्षरेवर बातम्यांवर चर्चा करण्यासाठी बातमी नावाचा लेखनप्रकारही अस्तित्त्वात आहे. "ताज्या घडामोडी, अर्थकारण, राजकारण इत्यादी प्रकारच्या संस्थळाबाहेरील लिखाणाची चर्चा करण्यासाठी हा विभाग वापरावा. इथे मूळ लेखावरच्या शब्दसंख्येचे बंधन नाही; एखादी बातमी पसरवणे किंवा चर्चा घडवणे यासाठी हा विभाग वापरावा." असं तिथे स्पष्ट म्हटलेलंही आहे. पण, त्याबद्दल विस्तारानं लिहिण्याइतका किंवा एखादा व्यवस्थित चर्चाप्रस्ताव मांडण्याइतका वेळ किंवा माहिती किंवा उत्साह किंवा हे सारंच नसणं वगैरे कारणांमुळे आपण चर्चाप्रस्ताव लिहित नाही.

जीएसटी म्हणजे नेमकं काय?

भारतात १ जुलैपासून जीएसटी किंवा वस्तू आणि सेवा कर लागू झाला आहे. जीएसटी म्हणजे नेमकं काय, त्याचं स्वरूप काय आहे, तो लागू करणं का महत्त्वाचं आहे, त्याचे फायदे-तोटे काय याबद्दल माहिती न करून घेताच अनेक स्वघोषित तज्ज्ञांनी त्याबद्दल आपलं मतप्रदर्शन केलं आहे. सगळ्यात चघळला गेलेला विषय म्हणजे सॅनिटरी नॅपकिनवरचा जीएसटी रद्द करावा हा.

ती वाचत असता कविता

ती वाचत असता कविता
डोळ्यात तरळले पाणी
गवसले हरवले शब्द
आठवली विस्मृत गाणी

ती वाचत असता कविता
भळभळल्या बुजल्या जखमा
दु:खाच्या शाश्वत प्रहरी
मज कळला अश्वत्थामा

ती वाचत असता कविता
मी पुन्हा हलाहल प्यालो
अवलाद नवी सर्पांची
मी गळा माळुनी हसलो

ती वाचत असता कविता
शेवटची बेडी तुटली
करुणेची धून अनाहत
झंकारत आतून आली

मी अभंगाची तुक्याच्या एक पंक्ती जाहलो...

मी न दोहा जाहलो वा मी न ओवी जाहलो
मी अभंगाची तुक्याच्या एक पंक्ती जाहलो!

मी जरी आलो न पायी दर्शनालाही तुझ्या
मीच विठ्ठल,मीच रखुमा,मीच वारी जाहलो!

रोज ढळतो अन् उगवतो..मी न झालो सूर्यही
मंदिरा-गाभारची मी,नित्य समई जाहलो!

चंद्रभागा अमृताची वाहते येथे सदा...
मी विठू-नामात न्हाती,टाळ-चिपळी जाहलो!

लाभली आहे दिशाही या प्रवासाला अता
मी जसा या पालखीचा एक भोई जाहलो!

—सत्यजित

तिचे हासणे चांदण्याचा चुरा...

जणू रात्र काळी तिचे केस अन् पुरा चंद्र होता तिचा चेहरा...
तिचे हासणे चांदण्याचा चुरा,तिचे लाजणे अमृताचा झरा!

तिची चाल हंसापरी देखणी,कवीची म्हणू वा तिला लेखणी...
तिच्या पाउली सांज रेंगाळते,तिच्या सोबती चालते ही धरा!

अलिकडं काय घेतलं आणि काय विकलं?

मार्क हॉवर्ड चे हे पत्र वाचले. निराशाजनक आहे.
त्याच प्रमाणे, भारतीय बाजाराचे हे विश्लेषण पाहिले आणि वाचले. यातला Analogize Interest + Inflation Rate with Market Movement (BSE100) हा भाग पाहिला. महागाई + व्याजदर १४% च्या खाली गेले की साधारणत: बाजार उत्तम परतावा देतो. सध्या हा ट्रेंड उतरता आहे. त्यामुळे भारतीय बाजार येत्या वर्षी तेजीत असायला हरकर नसावी.

मराठी भाषेची विस्कळ - जयदीप आणि मिहिरचं संशोधन

ऐसी सदस्य आणि संशोधक जयदीप चिपलकट्टी आणि मिहिर यांनी मराठी भाषेची विस्कळ (entropy) या विषयावर लिहिलेला हा पेपर. त्यात लिहिलेल्या गोष्टी सोप्या करून लिहिण्याची जाहीर विनंती करण्यासाठी आणि त्यावर चर्चा करण्यासाठी हा धागा.

हा पेपर - On the letter frequencies and entropy of written Marathi

(सध्या धागा माझ्या नावावर असला तरीही जयदीप/मिहिरला त्याचं पितृत्व देण्यासाठी मी उत्सुक आहे.)

धाग्याचा प्रकार निवडा:

माहितीमधल्या टर्म्स

माझी एक गोची होते

वृत्तबद्ध लिहिताना
माझी एक गोची होते
यमक बिमक जुळवताना
अलगद काही निसटून जाते

माझी कविता "जुळत" नाही
हवी तशी "वळत" नाही
(जुळली/वळली चुकून तर..)
कमावलेली कृत्रिमता
हट्टीपणे हटत नाही

कवितेचे झटपट वर्ग
कुठे कोणी घेतं का?
अभिजात वगैरे लिहिण्यासाठी
प्रतिभा विकत मिळते का?

(एक कोडं सुटत नाही ...)
शब्द इतके रुक्ष तरी
भावना इतक्या तरल क़शा?
काळजात रुतलेली कविता आठवून
डोळ्यांच्या कडा ओलावतात कशा?