एक fantasy होती यार…

भांबड

पुर्वलक्षीप्रभावानं (prejudice) जे लेखन येतं त्यावर लिहीणार्‍याला बर्‍यापैकी ऊत्तरे देणं भाग पडतं. पण लिहीता वेळेसची तिव्रता अशी काही असते की, मी तर म्हणतो की भाड मे गयी दुनिया...पण कधीकधी तिव्रता ओसरल्यावर थोडी mystake झाल्याची जाणिव होते, अन् one stroke मध्ये आठवलेलं आणि लिहीलेलं edit करायला मात्र जिवावर येतं. तसंच ह्याचंही आहे. पुर्वप्रकाशित आहे माझ्या blog वर.

एक fantasy होती यार…

ललित लेखनाचा प्रकार

नव‌व्याच्या शोध‌क‌ळा

पीटी

गेल्या काही दशकांमध्ये दुर्बिणींच्या तंत्रज्ञानातील प्रगतीमुळे आकाशगंगेतील सूर्याव्यतिरिक्त इतर अनेक ताऱ्यांभोवती ग्रहांचा शोध लागला आहे. १९९२ मध्ये पहिल्या परग्रहाचा शोध लागल्यानंतर आत्तापर्यंत असे हजारो परग्रह सापडले आहेत. त्याच वेळी २००६ साली प्लूटोला बटुग्रहाचा (ड्वार्फ प्लॅनेट) दर्जा देण्यात आला आणि आपल्या सूर्यमालेने एक ग्रह गमावला. त्यामुळे सध्या आपल्या सूर्यमालेत आठ ग्रह आहेत. पण २०१६ मध्ये अमेरिकेतील कॅलटेक या नामांकित संस्थेतील खगोलशास्त्रज्ञांनी नेपच्यून आणि प्लूटोच्याही पलीकडे सुदूर क्षेत्रात नववा ग्रह असण्याची शक्यता वर्तवली आणि खगोलशास्त्रज्ञांच्या समुदायात खळबळ उडाली.

धाग्याचा प्रकार निवडा:

माहितीमधल्या टर्म्स

अलीकडे काय पाहिलंत? - २९

आदूबाळ

Taxonomy upgrade extras

आपण पाहिलेली नाटकं, चित्रपट, चित्र वा दृश्यकलाप्रदर्शनं, नृत्याविष्कार इत्यादी कलाकृतींबद्दल लिहिण्यासाठी या धाग्यांचा वापर करावा. आधीच्या धाग्यात १००+ प्रतिसाद झाल्यामुळे नवा धागा सुरू केला आहे.
---

मी ....अब्जशीर्ष

anant_yaatree

मी ....अब्जशीर्ष मानवता

मीच फुलविते विझू पाहणारी पहिली ठिणगी
जिला क्रान्तीच्या सहस्र धगधगत्या जिभा फुटतात

मीच गुणगुणते आमूलाग्र बदलांची बीजाक्षरे
जी दुमदुमतात प्र‌ग‌तीचा मंत्र होऊन आसमंतात

ती मीच, जिच्या पायाशी चिरेबंद चिलखते
भुगा होण्याआधी लोळण घेतात

मीच मळते विश्व वेढून दशांगुळे उरणाऱ्या
अदम्य ज्ञानलालसेच्या पायवाटा

कैकदा मरून
प्रतिकूलांना पुरून
मीच उरते पुनःपुन्हा

अब्जशीर्ष.
अजिंक्य.

रंग,वंश,लिंग,ध‌र्म‌ या चौक‌टीत‌ मला चिणू नकोस
दिव्यत्वाच्या शोधात व्य‌र्थ शिणू नकोस.

तरुण शेतकरी काय म्हणतो?

ऐसीअक्षरे

Taxonomy upgrade extras

शेतकरी संपामुळे सध्या पुन्हा एकदा शेतकऱ्यांचे प्रश्न ऐरणीवर आले आहेत. शेतकऱ्यांविषयी अनेक जण मतप्रदर्शन करत आहेत. शेतकरी म्हणजे नक्की कोण आणि तो नक्की काय करतो इथपासून अनेक गोष्टींबाबत एकट्या महाराष्ट्रात खूप वैविध्य आहे. मुंब‌ई-पुण्याचं पाणी चाख‌लेल्या एका तरुण, सुविद्य, प्र‌योग‌शील‌ आणि आधुनिक‌ शेतकऱ्याला ‘ऐसी अक्षरे’नं गाठलं आणि सध्याच्या संपाच्या अनुषंगानं त्याचं मनोगत जाणून घेण्याचा प्रयत्न केला.

शेक्सपिअरचे “यक्ष”गान"

anant_yaatree

"द टेम्पेस्ट –(झंझावात)".
=================

भाषाप्रभू शेक्सपिअरच्या साहित्यिक कारकिर्दीतले त्याचं (बहुधा) हे शेवटचं नाटक.

त्याच्या इतर प्रत्येक कलाकृती सारखंच - मानवी जीवनाची व्यामिश्रता अन सद्-असद भाव-भावनांचे कंगोरे अलगद उलगडून दाखवणारं.

त्याची प्रत्येक कलाकृती त्रिपुरीच्या दीपमाळेसारखी उजळलेली,भुरळ घालणारी.

त्या दीपमाळेतला मला भुरळ घालणारा एक छोटासा दीप म्हणजे हे “यक्ष”गान.

ललित लेखनाचा प्रकार

पा.कृ.: ब्रह्माण्डाचे ऑम्लेट

anant_yaatree

नका डोळयांसी वटारू | नका काना॑सी टवकारू
शीर्षक योग्यची "पा.कृ."| वाटे जरी अस्थानी

प्रथम ब्रह्माण्ड फेटावे | स्थल-काल कुपीत ठेवावे
चांदण-चुऱ्याचे लवण घालावे |चवी पुरतेच फेटणी

अणु-गर्भाचे सोलीव कांदे | (बारीक चिरायचे वांदे)
फोडुनी तयांची पुष्ट दोंदे |ढकलावे फेटणी

आदि-स्फोटाचा अग्नी पेटवा |आकाश-गंगेचा चढवा तवा
तेजोमेघांचे तेल उडवा |दोन थेंबुटे त्यावरी

फेटण त्यावरी हळू ओता | गुरुत्व-कालथ्याने अरता-परता
ऑम्लेट होईल बोलता बोलता |कल्पांता पर्यंत

तरीही मुरारी देईल का?

आदूबाळ

एका भाषेतल्या पुस्तकावर दुसऱ्या भाषेत लिहिताना शीर्षकापासून ठेचकाळणं काही खरं नाही. “The Great Derangement” या अमिताव घोषच्या नव्या पुस्तकाच्या शीर्षकातल्या “derangement” चं चपखल भाषांतर काय असावं? "वेडाचा झटका" हा तसा शब्दशः अर्थ, पण अमितावने ज्या अर्थी वापरला आहे तो "त्रुटी"कडे जास्त झुकणारा. शीर्षकापासूनच कोड्यात टाकणाऱ्या या पुस्तकाने अनेक कोडी उभी केली. काही सोडवली, काहींची उत्तरं पटली नाहीत, काही कोडी आहेत हेच नवीन ज्ञान झालं.

समीक्षेचा विषय निवडा

Subscribe to