Skip to main content

मॉडर्निटी आणि कचरा

सध्या फ्रान्समध्ये चाललेल्या गडबडीच्या निमित्ताने काहीबाही वाचनात आले. वाचता वाचता सगळ्याच प्रकाराची जरा गंमत वाटू लागली. त्याबद्दल एक टिपण.

‘And the Band Played On’ - एड्स, राजकारण आणि समाजकारण

'अँड द बँड प्लेड ऑन' हे पुस्तक वाचेपर्यंत एड्स साथीच्या इतिहासाबद्दल संकलित आणि सखोल असे काहीही वाचनात आले नव्हते. पुस्तक खूप सखोल आणि व्यापक आहे. एका रोगाची साथ अमेरिकेत कशी पसरत गेली, कशी पसरवू दिली गेली याचा उत्तम आढावा या पुस्तकात दिला गेला आहे.

समीक्षेचा विषय निवडा

अकिरा कुरोसावा दिग्दर्शित चित्रपट ‘राशोमान’

Japan/1950/B&W/88 Min/Dir: Akira Kurosawa

एखादी कलाकृती मानवी जीवनाविषयी, नीती-अनीती, रूढी-परंपरांविषयी भाष्य करते, त्याला कालातीत मोल असते. तेव्हा ती कलाकृती अजरामर होते. ‘राशोमान’ हा चित्रपट, त्यातील कथानक-आशय आणि विषय मांडण्याची शैली इतकी चिरंजीवी आहे, सदा सतेज आहे की त्यामुळेच हा चित्रपट अजूनही ताजा वाटतो.

स्पर्धा का इतर?

मुगाच्या डाळीचे इन्स्टेंट सूप

एकदा एका मित्राच्या घरी मुगाच्या डाळीचे सूप प्यायला मिळाले. पातळ घोटलेली मुगाची डाळ त्यावर तूप आणि जिर्‍याची फोडणी. स्वाद चांगला होता. मुगाच्या डाळीत उत्तम प्रथिने असतात. पचायला ही हलकी असते. पण हॉस्पिटलवाल्या डाळीचा ठपका मुगाच्या डाळीवर लागलेला आहे. घरी कमीच बनते. मनात विचार आला आजकाल इन्स्टेंटचा जमाना आहे. पाच मिनिटांच्या आत आपण मुगाच्या डाळीचे सूप बनवू शकतो का? काल सकाळी सौ. ने उपमा केला होता. त्याच वेळी डोक्यातली ट्यूब लाईट पेटली. भाजलेला रवा उकळत्या पाण्यात टाकल्यानंतर दोन मिनिटात उपमा शिजतो.

ॲलोपथी आणि पर्यायी वैद्यकीय प्रणाली - भाग १३

होमिओपथीची औषधे म्हणजे फक्त प्लासिबो असतो का? होमिओपथीला शास्त्रीय वैद्यक म्हणता येईल का?

आय.आय.टी.तील गणितविभागाचा प्रमुख असताना - भाग १

टि.आय.एफ.आर. किंवा आय.आय.टी. अशा बड्या संस्थांची नावे बऱ्याच जणांच्या ऐकिवात असली तरी त्यांचा कारभार कसा चालतो, तेथे निर्णय कसे घेतले जातात व त्यांची अंमलबजावणी कशी करावी लागते याबद्दल फारसे कोणाला माहीत नसते. प्रा. बालमोहन लिमये यांच्या प्रमुखपदाच्या कालावधीतून त्यातील काही बारकावे.

ललित लेखनाचा प्रकार

पत्र

पत्र तुझे वाचत असताना
नटखट शब्दांपाशी अडतो
गाभुळलेल्या चिंचेचा मग
स्वाद जिभेवर उगा उतरतो

पत्र तुझे वाचत असताना
अडतो अनवट शब्दांपाशी
मग ओळींच्या अधली मधली
लड उलगडते जरा जराशी

तुझे पत्र वाचत असताना
अवघड शब्दांपाशी अडतो
शब्दांच्या घनदाटामध्ये
नको तिथे मग अर्थ भटकतो

Thought Experiment No 2

सकाळची वेळ.
साहेब आणि बाईसाहेब नाष्टा करत होते. रोबोटिक वॅक्युम क्लीनर बेडरूम झाडत होता. रात्रीची उष्टी भांडी डिशवॉशरने रात्रीच स्वच्छ करून ठेवली होती. टोस्टरने ब्रेड भाजून ठेवले होते. कॉफी मेकरने कॉफी तयार केली होती. बाईसाहेबांनी नाश्ता मांडला होता.
पण मला वाटतं दोघांचेही खाण्यात लक्ष नव्हते. एक अनामिक ताण होता दोघांच्या मनावर.
शेवटी साहेबांनी शांततेचा भंग करत म्हटलं, “अनु, आता तू काय करणार?”
“काय करू? तूच सांग. आज पहिलाच दिवस होता. आणि हे असं.”

ललित लेखनाचा प्रकार

स्टीमपंक चॅटबॉक्स

स्टीमपंक चॅटबॉक्स
डॉक्टर ननवरे बंगल्याच्या बागेत काहीतरी अचाट प्रयोग करत होते. त्यांनी जुन्या बाजारातून बरच काही लोखंडी सामान विकत आणले होते. त्यात काय नव्हते? त्यांत निरनिराळ्या गेजचे लोखंडी पत्रे होते, एम-५ पासून एम-३० पर्यंतचे बोल्ट होते, ओपन एंड, रिंग, सॉकेट, बॉक्स,आणि शेवटी अॅड्जस्टीबल असे स्पॅनरचे अनेक प्रकार. स्टील वायर्स. चेन्स, कप्प्या. बेअरीन्ग्स, पिस्टन आणि मॅचिंग सिलींडर, क्रॅंकशाफ्ट, क्रॅंकेस. आता मी कशाकशाची नावे लिहू डॉक्टरांनी मला ह्या सगळ्या स्टोरचा इन्चार्ज केलं. आणि हुद्दा दिला: भांडारगृह प्रमुख!

ललित लेखनाचा प्रकार