Skip to main content

नासदीय सूक्त : मुळारंभाचे आख्यान

प्रस्तावना

“भारत, एक खोज” ही मालिका दूरदर्शनवर आली, त्यावेळेस मी अठरा वर्षांचा होतो. तिचे शीर्षकगीत ऋग्वेदातील नासदीय सूक्त (१०:१२९) आहे. सूक्तातील पहिल्या ऋचेचे मूळ संस्कृतात पठण आणि नंतर पहिल्या आणि शेवटच्या ऋचांचा प्रा. वसंत देव यांनी केलेला हिंदी भावानुवाद. संगीतकार वनराज भाटिया. निवड, दिग्दर्शक श्याम बेनेगल यांची.

ऐकून मी केवळ थरारून उठलो!

समीक्षेचा विषय निवडा

दानिश सिद्दिकी

दानिश सिद्दिकी हा पुलित्झर मिळालेला पहिला भारतीय फोटोग्राफर होता. तो जे काम करत होता ते अतिशय आव्हानात्मक होतं. छायाचित्रकार इंद्रजित खांबे यांची आदरांजली.

टीनेज क्रश सॉन्ग्स

आज काही गोड आणि ग्लॅमरस गाण्यांबद्दल बोलू यात म्हणजे टिनेज क्रश विषयावरती बेतलेली अगदी शुगरस्वीट गाणी. म्हणजे भर उन्हाळी दुपारी, रवाळ कलिंगडाच्या थंडगार फोडीसारखी रिफ्रेशिंग, बासुंदीतील सायीच्या लपक्यासारखी जीभेवर विरघळणारी गाणी.

ललित लेखनाचा प्रकार

प्राचीन ज्ञानाचे पुनरुत्थान (डिजिटलीकरण) आणि प्रकाशन - पतंजलिचे महत्वपूर्ण योगदान

भारताची संस्कृती हजारो वर्ष जुनी आहे. हजारो वर्षांत इथे निर्मित झालेले ज्ञान मौखिक आणि लिखित परंपरेत सुरक्षित ठेवण्याचे प्रयत्न विद्वानांनी सतत केले. अधिकांश लिखित ज्ञान ताडपत्र इत्यादीवर पुस्तक स्वरुपात सुरक्षित ठेवले. विदेशी आक्रांतानी आपले ज्ञान नष्ट करण्याचा पुरजोर प्रयत्न केला. लाखो पुस्तके जाळून नष्ट केली. तरीही कालप्रवाहात लाखो ताडपत्री पाण्डूलिपी निश्चित जिवंत राहल्या असतील. देशाला स्वतंत्रता मिळाली. पण आपले दुर्भाग्य गुलामी मानसिकता असलेल्या काळ्या साहेबांचे राज्य भारतात आले. आपल्या प्राचीन ज्ञानाविषयी त्यांच्या मनात आदर कमीच.

ललित लेखनाचा प्रकार

बाब्या

सर्वप्रथम काही सूचना. तुम्ही जर पुरुष असाल आणि हा लेख वाचत असाल, तर पुरुषी अहंकार दुखावला जाईल. तुम्ही जर वंशोचो दिवो 'लाभलेली' मम्मी असाल, तर मग राहूच द्या.. म्हणून आधीच सांगते - वाचावे परि डोळे उघडून स्वीकारावे अथवा ‘Read at your own risk.’ कारण माझे हे मत पूर्णपणं वैयक्तिक आहे.

कोरोना विषाणू कोडं उगमाचं!

Taxonomy upgrade extras

कोरोना विषाणूचा उगम कुठून झाला, तो नैसर्गिकरीत्या तयार झाला, प्रयोगशाळेतून त्याची गळती झाली की तो मुद्दाम बनवला गेला यावर जगात पुन्हा एकदा चर्चा सुरू झाली आहे. या दोन्ही बाजूंच्या सिद्धांतांचे आधार काय आहेत आणि ही चर्चा सध्या कुठवर येऊन ठेपली आहे याचा वेध.

नातं निसर्गाशी - तळे राखी तो पाणी चाखी

अशा एखाद्या तळ्याच्या काठी बसून राहावे मला वाटते
जिथे शांतता स्वतःच निवारा शोधीत थकून आली असते - कवी अनिल

आजच्या भागात आपण केतकीशी पाणथळ प्रदेश या परिसंस्थेविषयी बोलणार आहोत. ही नदीनंतर गोड्या पाण्याची सर्वत्र आढळणारी परिसंस्था आहे. मात्र आपल्याला नदीविषयी जितकी माहिती असते तितकी या परिसंस्थेबद्दल सहसा नसते. पण इकॉलॉजीच्या दृष्टीने आणि विशेषतः कार्बन सिंकचा विचार केला तर एक अत्यंत महत्त्वाची अशी ही परिसंस्था आहे. कार्बन सिंक म्हणजे अशा जागा ज्या कार्बन डाय ऑक्साईड शोषून घेतात.

शेजारच्या काकूंनी डेल्टा कोव्हिडचे आभार मानले.

आपल्या दोस्मन काकूंना लागण करण्याबद्दल शेजारच्या काकूंनी करोनाच्या अधिक पसरणाऱ्या डेल्टा व्हेरियंटचे आभार मानले. त्या आपल्या मैत्रिणीशी बोलत होत्या; तिथून जाणाऱ्या वरच्या मजल्यावरच्या डॉक्टरच्या मैत्रिणीला थांबवून त्यांनी आणखी माहिती दिली.

"माझी ही दोस्मन बरेच दिवस फेसबुकवर दिसली नव्हती. त्यामुळे माझ्या कॉमेंट्सची सतत री ओढायला कुणी राहिलं नाही. मी काहीही मीम शेअर केला की बाकी सगळे हसले की ही बाई फक्त लाईक हाणायची. आमच्या भिशी मंडळापैकी कुणीही काहीही विषय काढला की ती त्याबद्दल स्वतःचं काही तरी नेहमी म्हणायची.

मालफंक्शन (पूर्वप्रसिद्धी: लोकसत्ता १८ मार्च २०१७ )

'पूजा की थाली' सिरियलच्या हजाराव्या एपिसोडची पार्टी...

डिसेंबर महिन्यातला सुखद गारवा...
'मॅरियट-जुहू' च्या बाहेर एकामागोमाग एक गाड्या सुळ्ळकन लागत होत्या आणि तारे तारका आत शिरत होते.
सगळा पोर्च 'डिओर', 'शनेल', 'हर्मिस' ...आणि व्हॉट नॉट परफ्युम्सच्या वासानी प्रमत्त यौवनेसारखा घमघमत होता.

सगळ्यात आधी आली पी. के. टी. (पूजा की थाली) चा हिरो रचित सिन्हाची 'बीमर'.
आपल्या दोन्ही गालांवरच्या खळ्या फोटोग्राफर्सनी पुरेशा टिपल्यायत याची खात्री करून तो दोन्ही हातांनी विजयी बट्ट्या दाखवत आत घुसला.

ललित लेखनाचा प्रकार