"काय गं, डेंटिस्टचा जीव घेऊन झाला का? पैसे तरी दिलेस का त्याचे?" मला सहन करू शकणारे ठराविक दोन चार लोक सोडले तर इतरांचा त्यांना भेटल्यावर जीव घेते अशी समीरची थिअरी आहे.

“आता कॉफी स्ट्रॉने पी. नाहीतर दात पिवळट होतील पुन्हा.” चारुता सुंदर दिसण्यापलिकडे काही जग आहे गं.
"पण तू डेंटिस्टकडे का गेली होतीस? तुला दातांचा काही त्रास होतोय का?" प्रसाद अशी आपुलकीयुक्त चौकशी करायला लागला की मला किळस येते. पण यावेळेस मलाच मनातलं बोलायची गरज होती.

१८१८ साली मराठेशाहीचा अंत झाला आणि टोपीकराचा अंमल दख्खनदेशी सुरू झाला. या भूमीवर राज्य करायचे तर इथले लोक, ही भूमी, इथली समाजव्यवस्था समजून घेतली पाहिजे हे उघड होतं. नव्याने आर्थिक घडी बसवायची तर जमीन मोजणीपासून आणि नव्याने करपद्धती घालून देण्यापासून सुरूवात करणं नवीन राज्यकर्त्यांच्या दृष्टीने आवश्यक होतं. राज्याच्या उत्पन्नाचा एक मोठा हिस्सा हा या शेतसार्‍यापासून आणि जमीनविषयक इतर करांमधून येणार असल्याने साहाजिकच इथली ग्रामीण अर्थव्यवस्था ब्रिटिशांच्या अभ्यासाचा एक प्रमुख विषय बनली. भारतात इतरत्रही हेच होत होतं.

दुसऱ्या दिवशी सकाळी उठून निघायचे होते. रात्री बराच वेळ झोप आली नाही. सकाळी उठून स्वच्छतागृहांसमोर रांग लावण्यात बराच वेळ गेला. 'माकाकु'वर दया दाखवून मी माझा आलेला नंबर त्याला देऊन टाकला. नाहीतर त्याची खाकी हाफपँट पिवळी व्हायची वेळ आली होती. बिचारा आयुष्यात कधीच 'हॉस्टेल', 'ट्रेक' असल्या गोष्टींच्या वाट्याला गेला नव्हता.

गोव्याला जायचे ठरल्यावर आम्ही इतरांना नाक खाजवून दाखवायला मोकळे झालो. जी काही दोनेक आठवड्यांची लेक्चर्स उरली होती ती आम्ही देवामंगेशाला दान करून टाकली आणि राहुल नि अलकामधले मॅटिनी-रेग्युलर असे मिळून चार शो पाहिले. तेवढ्यात शुक्रवार आला नि सगळे चित्रपट बदलले. मग परत चार पाहिले.

मिरवणुकीची सुरुवात मंडईतून होणार होती. प्रशांतच्या वेस्पावरून आम्ही पोचलो नि 'आर्यन' सिनेमासमोर थांबलो. बर्‍याच वेळाने महापौर, पोलिस आयुक्त आदि लवाजमा आला. मानाच्या पहिल्या गणपतीची पूजा झाली आणि मिरवणूक सुरू झाली. मिरवणूक यथातथाच होती. सिटीपोस्ट चौकात पोचेस्तोवरच दीड तास गेला. मला अचानक जाम कंटाळा आला. मी प्रशांतला म्हणालो, "भाड्या, एवढे काय प्रसिद्ध आहे या मिरवणुकीत? वैताग नुसता च्यायला".
"हो ना यार, मलाही कंटाळाच आलाय". प्रशांतचे हे एक बरे होते. त्याला स्वतःचे असे मत नसे. मी जर 'मिरवणूक किती छान आहे' असे म्हणालो असतो तर त्याने तरीही री ओढली असती.
"कंटाळा आलाय तर काय करायचे ते सांग".