मनातले छोटेमोठे प्रश्न किंवा विचार - भाग ७४

आता मला काही गोष्टींचा खुलासा हवाय, म्हणून हे थोडं जाहीर विचार करणं. प्रतिसादातल्या विस्कळीतपणाबद्दल माफ करा.

तैमूरलंगानं हल्ला केला त्या दिल्लीवर तुघलकांची सत्ता होती. सध्याचे तुघलक - मोदी - असा विचार केला तर भारत आणि इस्रायलची तुलना, अवकाश आणि काल या दोन्ही मिती एकत्र करता रास्त वाटते. म्हणजे काहीशे वर्षांपूर्वी दिल्लीत तैमूरलंगानं थैमान घातलं, त्याच दिल्लीत आता मोदी राज्य करतात. एडॉल्फनी ज्यांना त्रास दिला त्यांचे वंशज आता काही प्रमाणात इस्रायलात आहेत (रशियन, भारतीय, इत्यादी ज्यू इस्रायलमध्ये आहेतच आणि काही वंशज अमेरिका आणि अन्य जगात राहतात). पण तैमूरशी भारतीयांचं वैर असलंच तर ते काळ या मितीमध्ये बऱ्याच वेगळ्या ठिकाणी घडलं आणि एडॉल्फशी ज्यू लोकांचं वैर निराळ्या अवकाशात - निराळ्या देशातच, ठिकाणी घडलं.

Behind the Name: Meaning, origin and history of the name Adolf. From the Germanic name Adalwolf, which meant "noble wolf" from the Germanic elements adal "noble" and wulf. It was borne by several Swedish kings as a first or second name, most notably by Gustav II Adolf in the 17th century. (संदर्भ)

तर इस्रायली लोकांनी जर्मन भाषा आणि तिथल्या ख्रिश्चन राज्यकर्त्यांचा इतिहास कधीच आपलासा मानलेला नाही. भारताचं मात्र असं नाही. अगदी पंतप्रधानांची तुलनाही परदेशी वंशाच्या राजांशी होते; अकबराच्या कलासक्ततेबद्दल भारतीय प्रेमानं बोलतात. तुर्की, अफगाणी वंशांपर्यंत मुळं शोधता येतील असे लोक भारतात गुण्यागोविंदानं राहतात. तर ये बात हजम नहीं हुई!

शिवाय मोदी तुघलक नसतील तर मग तुलना कशाच्या आधारावर होत्ये, हे समजून घेणं आणखी कठीण जातंय. मदत कराल का?

बोले तो, हिटलरचे एक सोडा, परंतु हिटलरपूर्व किंवा हिटलरच्या बापाच्या समकालीन युरोपीय/अश्कनाझी ज्यूंमध्ये आपल्या मुलाचे नाव सामान्यत: 'अडॉल्फ' असे ठेवण्याची प्रथा कितपत होती? (सेफार्दी ज्यू तसेच भारत/इथियोपिया/येमेन/इराण आदि राष्ट्रांतून इस्राएलला स्थलांतरित झालेले ज्यू किंवा ओटोमन काळापासून प्यालेष्टाइनमध्येच वास्तव्यास असलेले 'भूमिपुत्र' ज्यू यांचा तूर्तास विचार केलेला नाही, परंतु त्यांच्यातही मुलास 'अडॉल्फ' असे नाव ठेवण्याची प्रथा असण्याबद्दल, आपण ऐकले असल्यास कल्पना नाही, परंतु निदान मी तरी ऐकलेले नाही. आणि, हि.पू. काळातसुद्धा अश्कनाझी ज्यूंमध्ये 'अडॉल्फ' हे मुलास देण्याचे नाव म्हणून रूढ असल्याबद्दल ऐकण्यात आलेले नाही. म्हणजे, तो विकल्प अर्थात असावाच, परंतु त्या विकल्पाचा फायदा बहुधा कोणी घेत नसावे. असो.)

तर सांगण्याचा मुद्दा, मुळात आडातच नाही, तिथे पोहऱ्यात कुठून येणार?

(उलटपक्षी, इस्राएलमध्ये 'अडॉल्फ' हे नाव प्रचलित व्हावयास पाहिजे, असे आमचे म्हणणे आहे. कारण, 'अगर शिवाजी^१ ना होते तो सुनति होती सब की'च्या चालीवर, 'अगर हिटलर ना होते तो ना होता इस्राइल'. बोले तो, प्यालेष्टाइनमध्ये ज्यूराष्ट्र स्थापन करण्याची (युरोपीय) ज्यूंची मागणी तशी बरीच जुनी, हिटलरच्या बऱ्याच आधीची आणि हिटलरच्या कृत्यांशी काहीही संबंध नसलेली आहे. परंतु तिला आंतरराष्ट्रीय बाजारात कोणीही भीक घालत नव्हते. पण हिटलरनंतर तिचा भाव वधारून मग इस्राएलची स्थापना होण्यास पाठिंबा मिळणे शक्य झाले. यास्तव वस्तुत: इस्राएली राष्ट्राने हिटलरास कृतज्ञतापूर्वक राष्ट्रपिता म्हणून घोषित केले पाहिजे, नि प्रत्येक राष्ट्राभिमानी इस्राएलीने आपल्या एका तरी मुलाचे नाव 'अडॉल्फ' असे अभिमानपूर्वक ठेवले पाहिजे. पण लक्षात कोण घेतो?)
..........

^१ यांचे नाव उत्तर हिंदुस्थानात किती जणांना दिले जात असावे हा एक संशोधनाचा विषय ठरावा. (नाही म्हणायला मिंटो ब्रिजचे नाव बदलून शिवाजी ब्रिज केले खरे.) असो.

यावरून वाचलेला एक विनोदः
(In German)

A man goes to the municipal building and speaks to a clerk. He says that he's been living with a shameful name for too long, and he's finally had too much so he wants his name legally changed immediately.

The clerk looks at him in shock and asks, "What on earth could your name be to cause you to act this way?" To which the man answers, "My name is Adolf Fuckhead."

The clerk draws back and says, "Ah, I see what you mean, Herr Fuckhead. What shall your new first name be?"

ढेरेशास्त्री एका वाक्यात तुम्ही निरर्थक युक्तीवादातला फोलपणा दाखवून दिलात. सॉलिड.