माया नावाची संकल्पना

आवडलं लेखन.

असा विचार आला की एखाद्या बेटावर किंवा रानात किंवा वाळवंटात कुणी एकच आहे तर कोणते ग्रह प्रभावी ठरतील? चंद्र? इतर प्राणीमात्रांशी संपर्क ठेवून राहण्यासाठी? माया?
(अधिकार,सत्ता,संपत्ती,सुख देणारे ग्रह काहीच कामाचे नसणार तिथे.)

धन्यवाद शरद्जी.

घरच्या एका झाडाचं नाव मी माया ठेवलं आहे. त्याची गोष्ट अशी.

गेल्या हिवाळ्यात, २०१९च्या डिसेंबरात बाहेर हवा फार छान होती. मला बागकाम येत होतं, शिंकेसारखं. पण करण्यासारखं काहीही नव्हतं. जानेवारी-फेब्रुवारीच्या थंडीत ते सगळं फुकट गेलं असतं. तेव्हाच हाफिसातला एक त्याच्या फिडल लीफ फिगसाठी गिऱ्हाईक शोधत असल्याचं गॉसिप कानांवर आलं. त्याच्याशी बोलल्यावर समजलं की ते घरात ठेवायचं झाड आहे; इथली थंडी त्याला अजिबातच सहन होणार नाही. आणि त्याला थेट नाही पण व्यवस्थित उजेड लागतो. मुख्य म्हणजे हे झाड १० फूट उंच आहे. त्याच्या अपार्टमेंटमध्ये तेवढी उंच जागाच नाही. शिवाय तो बदली करवून घेऊन शिकागोला जात होता.

मग मी लगेच ते झाड घेण्याची तयारी दाखवली. आमच्या घरात एका खोलीत (करोनाआधी) मोजकं फर्निचर होतं आणि माझा बेत होताच तिथे झाडझाडाट(!) करून टाकायचा. कधी नव्हे ते मला अमेरिकी आकाराचं घर असल्याचा आनंद झाला. त्यानं मुळात ज्या किंमतीला ते घेतलं होतं, तेवढे पैसे मी त्याला दिले. त्यानंच ते झाड घरी आणून दिलं. तो आणि त्याचा बॉयफ्रेंड, दोघं हट्टेकट्टे तरुण असल्यामुळे ते झाड सहज घरात आलं. माझ्यासाठी सहज; ते दोघं डिसेंबरातल्या गुलाबी उन्हात घामाघूम झाले होते.

ते दोघं झाडाचा उल्लेख बोलताना 'ती' असा करत होते. म्हणून सहज विचारलं, तिचं काही नाव आहे का? नव्हतं. म्हणून मी नाव ठेवलं माया. त्यांनाही सहज उच्चारता येईल.

लोकांनी बरीच भीती दाखवून झाली. अनेकांचं म्हणणं, एकेक करत पानं गळायला लागतात आणि अचानक झाड जातं. ह्या झाडाची वरची काही पानं मुडपलेली होती; अपार्टमेंटमध्ये उंच वाढायला पुरेशी जागा नसल्यामुळे पानं मुडपली होती. घरी आणल्यावर ती सरळ होईनात. मग मी वाट बघायचं ठरवलं. तिला फक्त पाणी घालते, खत नाही काही नाही. आणल्यावर नव्या कुंडीत ठेवताना थोडी वाढीव माती घालावी लागली, त्यात जे काही असेल ते.

आता माया आणखी चार फूट वाढून १४ फुटाचा आसपास झाल्ये. अधूनमधून त्या दोघांना फोटो पाठवते. पण काही फांद्यांची लवकरच छाटणी करेन. त्या वेड्यावाकड्या वाढल्या आहेत. त्यांतून नवीन झाडं करून तीही मित्र-मैत्रिणींत वाटून टाकेन.

या गाण्यांत, 'साच तेरा प्यार बाकी माया है' असं म्हणत किशोरकुमारने बाकीच्या गोष्टी त्यागण्याचा जो थयथयाटी अभिनय केला आहे तो पाहिल्यावरच माया या संकल्पनेची जाणीव झाली होती.

ही जी युनिफाईड मेमरी आहे ते म्हणजे ब्रह्म.

युनिफाईड मेमरी हीसुद्धा मायाच आहे. ब्रह्म निर्गुण निराकार असते!

आपले म्हणजे वैयक्तिक आणि समस्त लोकांचे, युनिफाईड विचार आणि त्या विचारांचे प्रोजेक्शन ह्यांनी साकार होणारे भौतिक जग (सगुण साकार) ही माया.

- (मायाजालात अडकलेला) सोकाजी

कोणाबद्दल काही वाटणे म्हणजे माया.
भीमाने हिडिंब राक्षसास मारल्यावर जी उत्पन्न झाली ती माया?

ब्रह्म, माया, पटल, पुनर्जन्म काहीतरी वेगवेगळ्या संज्ञा घेऊन त्यांचे अर्थ वेगवेगळे आहेत असं समजायचं. हे सत्य, ते आभासी अथवा मिथ्य वगैरे असं पृथक्करण करायचं.

हे शून्याला भागत बसण्याचे उद्योग कशासाठी? निरर्थक समाधानाचा शोध कशाला?

त्यापेक्षा आवडीने एकेक झाड आणून लावणारी ३.१४अदिती खूप जास्त छान समजलीय काय करायला हवं ते.

झाड लावणे हे लिटरली घेऊ नका

तुलनात्मक आहे ते. ज्याचा थांग लागणं शक्य नाही अशा गोष्टींची थियरी उगाळण्यापेक्षा काहीतरी व्यवहारातील भौतिक करणे जास्त बरे अशा अर्थाने.

त्याजागी गाणे ऐकणे, क्रिकेट मॅच पाहणे, खेळणे वगैरे काहीही ठेवावं.

ब्रह्म, माया वगैरे काही विभागणी केली तरी ती आपल्या याच हार्ड ड्राईव्हची पार्टीशन्स आहेत. व्हर्चुअल.

अमुक एक निखळ मूळ सत्य, आणि उर्वरित अमुक ही माया, मिथ्य किंवा एकूण काय निखळ अस्तित्वात आहे ते आपल्याला कळण्याची शक्यता आहे असं मानून शाब्दिक खेळ मांडण्याची गरज आहे का? असं म्हणायचं होतं.

वाचतोय.

>>>>>>>तुलनात्मक आहे ते. ज्याचा थांग लागणं शक्य नाही अशा गोष्टींची थियरी उगाळण्यापेक्षा काहीतरी व्यवहारातील भौतिक करणे जास्त बरे अशा अर्थाने.>>>>>>>>>
शंकराचार्यांपासून जी साखळी सुरु होते ती पुढे इतकी विस्तारत जाते, प्रत्येकच जण अध्यात्मिक पुस्तकांत या विषयावर काही टिप्पणि करतोच. अनेक प्रकरणे या विषयावरती येतात. हे असे का? असा प्रश्न पडतो. इतक्या लोकांना हे प्रकरण/संकल्पना कळली असेल का? की एक जण आकाशाकडे पहातो, मग २-४ जण तो काय पहातोय हे पाहू लागतात. हळूहळू एक मोठ्ठा जमाव तयार होतो.
मग माया या संकल्पनेकडे लोण, साथ या दृष्टीकोनातून का पाहू नये? दिवाळी अंकात याविषयी च लेख लिहावा की काय असे वाटू लागले होते. पण तेवढे स्किल नाही. तसेच फक्त आपले नीरीक्षण म्हणुन काहीतरी ठोकून देणे हे ही तत्वात बसत नाही. मायेची संकल्पना ही 'अध्यात्मात आलेली साथ' आहे याबद्दल विदा नाही.
पण कुतूहल आहे. आता आहे कुतूहल त्याला काय करणार. प्रत्येकाचा पिंड.

ती ...

***
विचार प्रक्रिया विस्कळीत .. पण चांगली आहे.
असा विचार करूनच एखादे दिवशी सत्य गवसेल.

अदिती माझी बाजू घेतल्याबद्दल आभार :)
गवि यांनी हिणावलेले नाही. त्यांनी फक्त तुलना केलेली आहे. अर्थात माया-ब्रह्म शब्दच्च्छल करण्यापेक्षा, वाचण्यापेक्षा अनेक व्यवहारोपयुक्त गोष्टी करता येतात हे मान्य आहे. किंबहुना, अध्यात्मात 'नामस्मरण' केल्याने जितक्यांचे भले झाले नसेल तितक्यांचे भले, विद्न्यानाने अनेक लशी शोधून करुन दाखवले. विद्न्यानाचे महत्व, प्रभुत्व आणि महत्ता निर्विवाद आहे. अध्यात्माच्या देखील लाख मर्यादा आहेत. पण आता ज्योतिष व अध्यात्म हा माझ्याकरता छंद झालेला आहे.
.
मध्यंतरी विद्न्यानाची काही पुस्तके आणुन वाचायचा प्रयत्न केला होता. तेव्हा राघांनीही एका धाग्यात, एका प्रतिक्रियेत काही पुस्तके सुचवली होती. पण त्याचा नंतर पाठपुरावा होउ शकला नाही.

हे माया-ब्रह्म हा विरंगुळा आहे. ते समजल्या न समजल्याने अजिबात फरक पडत नाहीये. खरं तर नामस्मरणही साधं जमत नाही तिथे कुठे आम्ही माया-ब्रह्म उकलणार. पण एक सॅम माझा आवडीचा ज्योतिषी आहे आणि त्याने काहीतरी आवाक्यात येणारं सांगीतलं म्हणुन धागा प्रपंच.

पण एक सॅम माझा आवडीचा ज्योतिषी आहे आणि त्याने काहीतरी आवाक्यात येणारं सांगितलं म्हणुन धागा प्रपंच.

पुस्तकांची माहिती मिळाल्याने नवीन वाचकांचे काम सोपे होते. लिहा.

हो. पुस्तक किंवा विडिओ वगैरे.