अमेरिका ही एक तरल व्हिस्की असेल असे समजून
येथे आलो होतो, प्रत्यक्षात ती निघाली एक
मोठ्ठी हिरवट बियर पॅक, पगार झालेल्या दिवसाची .
बाहेर पोलिसांच्या गाड्या वेगाने, सायरन वाजवीत
फिरतच आहेत, गुन्हा झालेलाच आहे, कोणाला तरी
त्याची पगाराच्या दिवसाची बियर मिळालेली दिसत
नाही. असे वारंवार का होते हे विचारायचे नसते.
अमेरिकेत ते अंगभूतच असते. पण इतकी तरी बियर
आम्ही गुन्हेगारांनी इतिहासकाळात कधी प्यायली होती,
तिच्यायला? अमेरिकचे हेही उपकार लक्षात ठेवा.
तुमहाला हवी असो वा नसो, अमेरिका बियर पाजतच
रहाते . तुम्हाला नको असलेल्या वस्तूंची रेलचेल!
xxx

अमेरिकेतले मोट्रीने दूरदूर फिरणे सोडून मी पळून
येईन. पुण्यात अर्ध्या टेकडीवरचा जुना बंगला विकत घेईन.
पिवळट सोफ्यावर बसून जुने सिनेमे पाहीन. शेजारची
मुलगी पंजाब्याबरोबर पळून गेल्यास चुकचुक करेन.

मी लांब मराठी वर्तमानपत्रे वाचेन. मी भाजपाला मत
देईन. मी काँग्रेसला मत देईन. दारी आलेल्या
गणेशोत्सव कार्यकर्त्यांना आनंद होईल इतकी
वर्गणी देईन. मी माझे नाव लाऊडस्पीकरवर सांगू
नका असे त्यांना सांगेन.

मी माझा जुना कॉम्प्युटर माझ्या शाळेला
देईन.

ब्रह्मांडाचे प्रचंड पिठले उकळत राही फतफत फतफत
मात्र तयातील मानवतेची परवड आता नाही बघवत
व्हायरस जेंव्हा चालून येई कधी करोना कधी इबोला
कशामुळे तो देवाने हा धरिला आहे असा अबोला?

निसर्गास जो मानव पिडतो , निसर्ग पिडतो मानवतेला
सांग मला तू असा तमाशा कशासाठी तो उगाच केला ?
गतजन्मीची पापे अथवा या जन्मातिल अहंकार तो?
सारे दुर्बल, कोण ठरविते: अमूक जगला , तमूक मेला ?

उत्तरप्रदेशात झालेल्या निर्घृणपणे अत्याचाराबद्दल वाचून बातम्या पाहून मन विषण्ण होते. दोन वर्षापूर्वी मी खालील कविता किंवा मुक्तछंद म्हणा हवं तर. लिहिले होते. तेच पुन्हा इथे प्रकाशित करतोय.
पहिल्या ओळीतील नावे फक्त बदलत राहतील. माणूस म्हणून खरेच कमी पडतोय आपण. हतबल होऊन काहीच करता येत नाही लाज वाटते.

मी तुझ्या रोज भोवती असते
एक अदृश्य सोबती असते

मी कधी रिक्त शाश्वती असते...
वा कधी दिव्य आरती असते!

आसवांचे जुनेच लोलक, पण-
मी नवी रंगसंगती असते

सांजवेळी तुझा विसावा मी
आणि दिवसा तुझी गती असते

तू करू पाहतोस जे त्याची
फक्त मी मूक संमती असते

- कुमार जावडेकर