Skip to main content

हास्याचे व्रतस्थ साधक : वि. आ. बुवा जन्मशताब्दीनिमित्त

मराठी साहित्यात विनोदाला एक खास परंपरा आहे. हा विनोद केवळ हसवणारा नसतो; तो माणसाच्या स्वभावातील विसंगती दाखवतो, समाजातील ढोंगावर हलकेच बोट ठेवतो आणि जगण्यातील ताण हलका करतो. अशा या मराठी विनोदी साहित्यपरंपरेत वि. आ. बुवा हे नाव आदराने घेतले जाते. विनायक आदिनाथ बुवा या पूर्ण नावाने जन्मलेले हे लेखक “वि. आ. बुवा” म्हणून वाचकांच्या मनात कायमचे घर करून राहिले. त्यांच्या जन्मशताब्दीनिमित्त त्यांच्या साहित्याची, विनोददृष्टीची आणि मराठी वाचकांना दिलेल्या आनंदाची आठवण करणे म्हणजे एका निखळ, निर्मळ आणि कल्पक लेखकाला अभिवादन करणे होय.

वेश्याव्यवसाय - पुस्तक परिचय

वेश्याव्यवसाय
मध्यंतरी अमृता फडणवीस यांनी एक सनसनाटी विधान केले. माध्यमांनी त्याला चटपटीत प्रसिद्धी ही दिली होती.

ऐतिहासिक कादंबरीकार कॅ. वासुदेव श्री. बेलवलकर

मराठी साहित्यात ऐतिहासिक कादंबरी हा प्रकार विशेष आदराने पाहिला जातो. कारण अशा कादंबरीत केवळ घटना सांगणे पुरेसे नसते; त्या घटनांच्या मागचे राजकारण, समाजजीवन, माणसांचे स्वभाव, युद्धांची धग, पराभवातील वेदना आणि विजयातील उन्मेष हे सारे जिवंत करावे लागते. या कठीण साहित्यप्रकारात आपली स्वतंत्र मुद्रा उमटवणाऱ्या लेखकांमध्ये कॅ. वासुदेव श्रीपाद बेलवलकर यांचे नाव आदराने घ्यावे लागते. इतिहासाकडे केवळ तारखा, लढाया आणि वंशावळी म्हणून न पाहता, तो रक्तमांसाच्या माणसांनी घडवलेला जिवंत प्रवाह आहे, अशी जाणीव त्यांच्या लेखनातून ठळकपणे जाणवते.

सरसकटीकरणाचे अभंग

अलिप्त, स्वमग्न | ऐसी ज्यांची ख्याती
पडीक असती | ऐ x वर ||१||

कुटुंबवत्सल | मनाने मोकळे
म म व लोटले | मा x वरी ||२||

उर्वरित गुण- | -दोषांनी भरले
तयांनी गाठले | मिx त्वरे ||३||

नेमका पर्याय | पा/सी/बो मधून
घाला निवडून | फुल्ली साठी ||४||

आता तुम्ही सांगा | संस्थळ कोणते
तुम्हा आवडते ? | लाजू नका ! ||५||

लेखन प्रेरणा उपक्रमाची माहिती

सर्व लेखकांना सस्नेह नमस्कार.

मी तुम्हाला आज एका उपक्रमाची माहिती देतो आहे. त्या उपक्रमाचे हे चौथे पथक आहे. तुम्हाला नवी आव्हाने आणि नवे प्रयोग आवडत असतील तर तुम्हाला हा उपक्रम देखील आवडेल.

सुरपाखरू लेखक समुदाय नावाने एक मराठी लेखकांचा समुदाय आहे. त्या समुदायातर्फे ३० दिवसात ३० हा उपक्रम आयोजित केला जातो. तुम्ही उपक्रमासाठी नोंदणी केलीत तर तुम्हाला एका व्हॉटसॅप गटात इतर सर्व नोंदणी करणाऱ्या सहलेखकांसोबत जोडले जाईल. त्या गटात ३० दिवसात ३० उपक्रमाची चर्चा आणि लेखक संवाद होतील.

करायचे काय असते?

अवखळ नदी

दिसणे जसे हसरी मुले
हसणे कसे अवखळ नदी
तुलना कुठे चाफ्या तुझी
दुसरी फुले तर कागदी
.
वावर सुगंधा सारखा
अंतर्मनाला व्यापतो
मर्जी तुझी श्रावण ऋतू
रूसणे रवी जणु तापतो
.
श्रीरंग जो गहुसावळा
मधुपर्क सोज्वळ दाटला
चेहरा निळे आकाश ते
तिळ चंद्र आकाशातला
.
जगणे पतंगासारखे
सुख केवढे मरणातही
येतोच ना तू स्पर्शता
कण कण पुन्हा जन्मासही
.
तुष्की नागपुरी

निवळशंख पाणी

गोवा हा मला अगदीच प्यारा. आणि हा गोवा रेवा दुभाषींच्या दिवाळी अंकांतील ललित लेखांत झुळूमुळू येत राह्यचा त्यामुळे मी त्यांचा फॅन झालेलो. त्यांनी जेव्हा निवळशंखची कॉपी पाठवली तेव्हा छान वाटलं.

नाती आणि प्रेम

नाती आणि प्रेम
========

राजीव उपाध्ये

टीप - हे लिखाण पुष्कळ (पुढचा मागचा) विचार करून मगच इथे टाकले आहे.

प्रसिध्द मानववंशशास्त्रज्ञ डेस्मण्ड मॉरीस असे म्हणतो की निष्ठा तिथे निर्माण होतात जिथे गरजा भागतात आणि संगोपन होते. मी या सिद्धान्ताचा थोडा विस्तार केला आहे - जिथे भावनिक, शारीरिक, आर्थिक, बौद्धिक गरजांची पूर्तता होते तिथे सशक्त नाती निर्माण होतात. लग्नासारख्या नात्यात आणखी एका घटकाची आवश्यकता असते - तो म्हणजे एकमेकांविषयी विनाअट आदर.

लोकप्रिय अर्धसत्ये

लोकप्रिय अर्धसत्ये
==========

राजीव उपाध्ये

समाजातील बालबुद्धीच्या, भाबड्या मानसिकतेच्या लोकांनी सत्य म्हणून कवटाळलेल्या असंख्य धारणा प्रत्यक्षात "अर्धसत्ये"च असतात. अशा बोकाळलेल्या अर्धसत्यांचे उच्चाटन हे तसे जिकीरीचे काम असते कारण अनेकांना त्यात जगण्याचा आधार लाभतो.

El Niño

यक्ष विरहार्त झाले
मेघ संपावर गेले
"संप बेमुदत त्यांचा"
El Niño ने म्हटले

"ज्यांचा टँकरचा धंदा
त्यांचे भाग्य उजळले
दुवा देतील ते मला"
El Niño ने म्हटले

पाणी नभीचे आटले
पाणी डोळ्यात दाटले
"पाणी तोंडचे पळेल"
El Niño ने म्हटले

"पावसाळी कवितांचे
बाण तुझ्या भात्यातले
यंदा गंजणार नक्की"
El Niño ने म्हटले