इतिहासाची पुनरावृत्ती
===========

काही वर्षापूर्वी अमेरीकेने भारताला सुपर कंप्युटर नाकारला. मग भारतीयांच्या आत्मसन्मानास ठेच पोचली.

त्यातून एक महाविनोद निर्माण झाला, ज्याला जग हसले.

आता अमेरीकेने ए०आय० तंत्रज्ञान नाकारले आहे...

आता परत भारतीयांच्या आत्मसन्मानास ठेच लागेल.

मग एखादा पुरस्कारलंपट ही जबाबदारी स्वीकारेल.

कृत्रीम ए०आय० जन्माला येण्य़ा अगोदरच मरण पावला. सर्वमचे भवितव्य फार वेगळे असेल वाटत नाही.

अमेरीका, चीन आणि इतर देश पुढे निघून जातील.

मग परत एक विनोद जन्माला येईल, ज्याची मुळे वेदांमध्ये सापडतील.

सोन्याचे वेड आणि ए०आय०चा दुस्वास
=====================

राजीव उपाध्ये

भारतीयांकडे असलेल्या अंदाजे २५,००० टन सोन्याची पर्यावरणीय किंमत आणि एआयची पर्यावरणीय किंमत यांची तुलना केली, तर एक महत्त्वाचा फरक लक्षात येतो: *सोन्याचा बहुतांश पर्यावरणीय खर्च हा उत्पादनाच्या वेळी होतो, तर ए०आय०चा खर्च सतत चालू असतो.* पण नव्या संशोधनाला मिळणार्‍या वेगामुळे या खर्चाचे समर्थन करता येते.

जर १ ग्रॅम सोनेसाठी ~१ टन खनिज (ore) काढावे लागत असेल, तर:

२५,000 टन सोने = २५,000,000 किलोग्रॅम
= २५,000,000,000 ग्रॅम

म्हणून:

श्री० नरेन्द्र मोदी
पंतप्रधान
भारतीय संघराज्य

स०न०वि०वि०

देशात सध्या अनेक मुद्द्यांवरून देशवासीयांचा उद्रेक बघायला मिळत आहे. त्यातल्या स्मार्ट मिटर वरून होणार्‍या उद्रेकामुळे मी एक सामान्य नागरिक म्हणून मी चिंतित आहे.

स्मार्ट मिटरच्या संस्थापनाचा (इन्स्टॉलेशन) कार्यक्रम जर स्मार्टपणे राबवला गेला असता तर आज असा उद्रेक बघायला मिळाला नसता.

पण आज देशात राजकारण्यांना कल्पक लोकांना नामोहरम आणि नाउमेद करण्यात धन्यता वाटत असल्याने देशापुढचे प्रश्न हाताबाहेर गेले आहेत.

भ्रम, भरकटणे आणि मेंदूची लवचिकता
=========================

-राजीव उपाध्ये

बरेच दिवस माझ्या टेबलवर ब्यू लोट्टो या चेताशास्त्रज्ञाचे "डेव्हिएट" (Deviate- भरकटणे) हे पुस्तक पडले आहे. चेताविज्ञान, त्यातही सर्जनशीलतेचे चेताविज्ञान, मेंदूची लवचिकता हे माझ्या जिव्हाळ्याचे विषय असल्याने, तसेच आज सकाळचा चहा पिताना काहीतरी विचारांच्या नादात हे पुस्तक अत्यंत ॲबरप्टली उघडले तेव्हा पृ० १३३ वर पुढील मजकूर दिसला -

समाजाप्रती कर्तव्य, वैयक्तिक क्षमता आणि भारतीय राज्यघटना : एक चिंतन

=================================================

-राजीव उपाध्ये

टीप : सदर निबंध कमीत कमी ३ वेगवेगळ्या ए०आय० च्या मदतीने केलेल्या सखोल चिंतनाचे हाय एफर्ट संकलन आहे. हा केवळ प्रॉम्प्ट देऊन लिहून घेतलेला लेख नाही. त्यामुळे त्याचा लेखक/कर्ता म्हणून माझे नाव लावत आहे. त्यावर मुद्देसुद आक्षेप/उत्तरांची दखल नक्कीच घेतली जाईल. असंबद्ध आणि विस्कळीत भाषेतील प्रतिसादांचा अर्थ लावणे कष्टदायक असल्याने विचारता घेता येणार नाहीत.

सत्त्वपरीक्षा
========

-राजीव उपाध्ये (June 10, 2023)

(टीप - हे ३ वर्षांपूर्वीचे लिखाण आज फेसबुकने वर काढले. )

आयुष्यात सहनशीलतेची परीक्षा घेणारे प्रसंग तुम्ही कसे हाताळता? अशा प्रसंगात आपले कोण आणि परके कोण हे मात्र नक्की समजतात.