तेही नो दिवसा गतः म्हणून उसासे टाकणारे बरेच असतात. भूतकाळ व. इतिहास त्यांना इतका प्रिय असतो की वर्तमानकाळात जिवंत राहणे कठिण होऊन जाते. भविष्य तर आणखी अंधार. खरेतर भूतकाळाची माहिती ऐकून किंवा कुठे तरी पुस्तके वाचूनच झालेली असते. मुद्रित झालेली प्रत्येक ओळ खरी मानायला हवी असे काही नाही. आपल्या येथील राजेमहाराजांच्याबद्दल लिहून ठेवलेले वाचले तर असे वाटेल की प्रत्येक जण कर्ण किंवा हरिश्चंद्राचेच अवतार आहेत. इंग्रजांच्या थडग्यावरील लिहिलेले वाचले तर सगळे इंग्रज म्हणजे जणू काय आकाशातील बापांचेच चेले. थडग्यावर-सुध्दा बहुतेक फार दयाळू असे कोरलेले असेल.

आपल्या जवळपास कुठेही एखादी छोटी-मोठी दुःखद घटना घडलेली कळल्यास आपल्यातील बहुतेक जणांना विषाद वाटतो. अगदीच जवळचे मित्र, नातेवाईक, परिचित असल्यास दुःखही वाटत असेल. अपघातात वा नैसर्गिक आपत्तीत मोठ्या प्रमाणात जीवित हानी झाली असल्यास थोडी फार हळहळ वाटेल. (परंतु शत्रु म्हणून आपण अगोदरच ठरविलेले असल्यास चार शिवी देत उत्सव साजरा करण्यासही आपण मागे पुढे पाहणार नाही.) त्या घटनेत ज्यांच्यावर दुःख कोसळले असेल त्यांच्याबद्दल सहानुभूती, करुणा, दया वाटणे स्वाभाविक असते. परंतु अगदी खोल मनात जाहीरपणे उच्चारता न येणारे कुठेतरी समाधानही वाटत असते, हे नाकारण्यात अर्थ नाही.