Skip to main content

मिठीत कळी उमलली

मिठीत कळी उमलली
राया तुम्ही प्रेमाची फुलबाग केली
तुमच्या मिठीत कळी उमलली

वाट कितीक पाहीली थकलं डोळं
आज उशीरा का येनं केलं?
रुजूवात कराया मोहोर उठवा गाली
तुमच्या मिठीत कळी उमलली

सजवून माझी काया नखरा केला
जवळ घेता तुम्ही गोड गुन्हा झाला
नजरेचा तिर मारता अंगी वीज चमकली
तुमच्या मिठीत कळी उमलली

कमरपट्टा उगा मला का रुतू लागला?
शालू अवजड झाला आज का अंगाला?
चोळी ऐन्याची नको तिथं उसवली
तुमच्या मिठीत कळी उमलली

- पाषाणभेद
१६/११/२०११

नव्या राज्यांची निर्मिती: राजकीय की देशाच्या हिताची!

Taxonomy upgrade extras

राहूलबाबा काँग्रेसचं उत्तरप्रदेशमध्ये आणि आपलं काँग्रेसमध्ये बस्तान बसविण्यासाठी जिवाचा आटापिटा करीत असताना उत्तर प्रदेशच्या मुख्यमंत्री मायावती यांनी प्रदेशचं विभाजन करण्याचा निर्णय जाहीर करून केंद्र सरकारकडे गुगली टाकली आहे. शिवाय ही गुगली मुथ्थय्या मुरलीधरन किंवा आपला हरभजनसिंग यांच्या गुगलीसारखी साधीसुधी नाही. तर एका चेंडूत दोघांच्या दांड्या उडवणारी आहे. भाजपासारखा सत्तेला आसुसलेल्या पक्षाचीही दांडी गुल करण्याची किमया त्या चेंडूत आहे. एका दगडात दोन नव्हे एका चेंडूत दोन फलंदाजांना घरचा रस्ता दाखवणारा चेंडू तुम्ही पाहिला नसाल.

बारसे

खवचटखानांच्या सदस्यभरती योजना धाग्यावरील पहिल्याच प्रतिसादावरून हा धागा काढायची कल्पना आली आहे.

इथे वावरणार्‍यांनी स्वतःस काय म्हणवावे?
हा चर्चेचा प्रस्ताव आहे.

तिथे गविंनी अय्याकर सुचविले आहे.
मी 'अक्षराईट्स' सुचवितो आहे.

तुमच्या सूचना काय?

(नेत्रपटलावरील चित्रांवेगळे)

Taxonomy upgrade extras

शब्द म्हणजे चिह्न - जगाचं ज्ञान करून घेण्यासाठी वापरलं जाणारं. ते कधी पांढऱ्यावर काळ्या रेषा म्हणून येतं, तर हवेत उमटणाऱ्या ध्वनिलहरींतून जाणवतं. पण जग जाणण्यासाठी आपण केवळ शब्दच वापरत नाही. चित्रंही वापरतो. कोणीतरी म्हटलं आहे की एक चित्र हजारो शब्दांइतकं महत्त्वाचं असतं. आपण प्रत्येकच अशी चित्रं वापरतो. ती वारंवार आपल्या नेत्रपटलावर उमटत असतात. म्हणून मी यशवंत कुलकर्णी यांच्या लेखात 'शब्द' या शब्दाच्या जागी 'नेत्रपटलावरील चित्र' वापरून हा लेख लिहिलेला आहे. खरं तर त्यांचाच सल्ला वापरून मी त्यांचा लेख अधिक व्यापक केला आहे असं म्हणता येईल.

एक हे विश्व, शून्य हे विश्व

Taxonomy upgrade extras

विश्व आहे कांद्यासारखे. त्याचा अर्थ आणि गाभा शोधता-शोधता मोठेच आश्चर्य होते.

शून्य
कांद्याचा बाहेरचा पदर काढला, की काय होते? पदर होतो वेगळा - तो कांदा नाही. असला काय आणि नसला काय. राहातो तो गड्डा म्हणजे कांदा. कांदा ही कल्पना पदराशिवाय शिल्लक राहाते. "कांदा" हा शब्द त्या कल्पनेसाठी उपयोगी राहातो. एक एक पदर काढता-काढता शेवटी असे होते - शेवटचा पदर बाजूला केल्यावर काहीच शिल्लक राहात नाही.

बिगारी

बिगारी
रोज सकाळी बांधून भाकर
कामावर निघतो सायकलीवर
उचलूतो खडी रेती डबर माती
शिमीटाची डोक्यावर पाटी
उघडं डोकं तापून जातं
उन्हातान्हानं सडकून निघतं
रचतो मालात विटेवर विट
भिंतीत चिणतो मलाच निट
बांधले बांबू वासे लाकडी फळ्या
जगतो झालंय लोखंडाच्या सळ्या
कांक्रीट मिक्सर गोल फिरतं
मातीधुळीतच आयुष्य जायचं
बाकीचे एखादंच घर बांधतात
गरीब बिगारी घरं बांधतो
- पाषाणभेद

शब्द

शब्द
शब्द ऐकतो शब्द बोलतो
शब्दांचे वार झेलूनी
शब्दांचेच प्रहार करतो

शब्द कधी गळ्यात पडती
हार होवूनी खोटे सुखवती
स्मॄतीमध्ये राहूनी हॄदयी वसती

नफा नुकसान व्यवहार जेव्हा
नजरेसमोर जाणवतो केव्हा
शब्द गिळतो शब्द फिरवीतो

शब्द जोडतो शब्द पेरतो
रूजवूनी त्यांना कागदावर
शब्दांचीच शेती करतो

शब्दांचा आधार बोलण्याला
शब्दच साह्य करी भावनांना
शब्द नसता बोलतो निशब्दांना

- पाषाणभेद
१४/११/२०११

माझ्यासाठी

माझ्यासाठी एक मन लिही - चांदण्याचा वर्ख माखलेले
आभाळाच्या कुशीत पहुडलेले - अनाघ्रात, कोवळे

माझ्यासाठी एक गाणे लिही - पाचूच्या पोपटी शीतलशा
ज्वाळेने वेढलेले, पेटलेले - दुर्बोध आणि अगम्य

माझ्यासाठी एक क्षण लिही - अनेक अश्वांच्या दमदार
घोडदौडीने निनादलेला - शीतल हेमंतात

माझ्यासाठी एक चव लिही - टपोर्‍या जांभळाची
लुसलुशीत, लाललाल ओठांवर ओथंबलेली - तुरट तुरट

माझ्यासाठी एक स्पर्श लिही - ऊबदार, हात
हातात धरून दिलेला - आश्वासक, प्रेमळ

माझ्यासाठी एक नाद लिही - शारीरीक मीलनात
एकमेकांत विरघळताना - आवेगाचा, तन्मयतेचा

माझ्यासाठी एक रात्र लिही - वार्‍यावरच्या मंजूळ लकेरीची

मन्वंतर: एक दृष्यकथा

मन्वंतर ही ’जोशी की कांबळे’ हा चित्रपट ज्या कथेवरून घेतला आहे, तीची दृष्यकथा. कथानक तसं सरळसोट आहे. जातीव्यवस्थाग्रस्त भारतीय समाजात माणसाची आयडेंटिटी जातीमुळे कशी अधोरेखित केली जाते आणि जेव्हा एखाद्या व्यक्तीस तीच ओळख कशी चुकीची आहे हे लक्षात येतं तेव्हा कोणत्या ताणतणावांना सामोरं जावं लागतं, याचं चित्रण या पुस्तकात केलं आहे. जस्टीस जोशींचा मुलगा लहानपणी पळवला जातो आणि अपघाताने तो एका कांबळे कुटुंबात वाढतो. बारा/चौदा(यात लेखकाने घोळ घातलाय) वर्षांनी जोशींना आपला मुलगा कुठे आहे हे कळते आणि ते मुलाला घरी घेऊन येतात.