गद्य

(नदीम-) श्रवणभक्ती

[हल्लीच मी लिहिलेल्या 'बटाट्याच्या चाळीतला लॉकडाउन' या कथेला 'काहीतरी बऱ्यापैकी वरिजिनल लिहा' असा एक प्रेमळ सल्ला मिळाला होता. त्यामुळे ('वरिजिनल' हा शब्द लेखकाचा ओरिजिनल असल्यामुळे नीट कळला नाही, पण-) माझं हे ओरिजिनल आणि रिजनल असं दोन्ही प्रकारचं लिखाण लिहायचा मोह अनावर झाला. अर्थात हे सगळं गंमत-जंमत या हेतूनंच लिहितो आहे याची कृपया नोंद घ्यावी. 'बऱ्यापैकी' हा शब्द कळला. हे त्यात सामील होतं की नाही हे वाचकांवर सोपवतो....]

आम्ही नदीम-श्रवणच्या संगीताचा बारकाईनं अभ्यास केला आहे.

ललित लेखनाचा प्रकार: 

करोना साक्षात्कार

अडीच महिन्यांपूर्वी लॉकडाउन झाला आणि आमच्याकडे पेपर यायचा बंद झाला. पहिले काही दिवस ज्याप्रमाणे सकाळी चहा पिताना टीव्ही लावून भारत, अमेरिका, ब्रिटन, वगैरे देशांमधली कोरोनाखबर उत्साहाने बघत होतो, त्याचप्रमाणे लोकसत्ता आणि इंडियन एक्सप्रेस यांचे पीडीएफही वाचत होतो. पण दोन्हींचा उत्साह लवकरच संपला. सोडून दिलं. बातम्या नकोत आणि लेख, संपादकीय, वगैरे ग्यानही नको.

ललित लेखनाचा प्रकार: 

करोनाकाळातली मोहरीच्या दाण्याएवढया सद्गुणाची गोष्ट

या कोरोनाकाळात गेल्या दोन महिन्यांत संध्याकाळी एका विशिष्ट वेळी मी माझ्या खिडकीत उभा राहून बाहेर रस्त्याकडे बघत असे. त्याच वेळी आमच्या शेजारच्या बिल्डिंगमधल्या दोन तिशीतल्या स्त्रिया नित्यनेमाने आमच्या बिल्डिंगसमोरच्या रस्त्यावर दोन मोठ्या पिशव्या घेऊन यायच्या आणि त्यात खुप सारे 'डॉग फूड' आणि 'कॅट फूड' घेऊन यायच्या व ते रस्त्यावरच्या बेवारशी कुत्र्या-मांजरांना खाऊ घालायच्या.

ललित लेखनाचा प्रकार: 

दूर गेल्यामुळे जवळून दिसलेले जग (भाग ३) - झाले मोकळे आकाश...

ते ४० तास...
बऱ्याच ठिकाणी चेकिंग खूप स्ट्रिक्ट होते, टेम्परेचर बघणे, ट्रान्झिट पास चेक करणे, फोटो काढणे हे सगळं स्वीकारूनच पुढे जावे लागत होते. खिडकीतून उन्हाच्या झळा जाणवायला लागल्या, त्यामुळे चेकिंगच्या वेळी शरीराचे तापमानही वाढलेले येत होते. पण घरी जायचा आनंद त्याहून जास्त जाणवत होता. जास्त वेळ कुठे थांबू ही शकत नव्हतो. आता पाणीही संपत आलेले. तिथल्याच एका देवळाजवळच्या पिण्याच्या पाण्याच्या टाकीतील पाणी भरून घेतले. बिसलेरीची किंमतही त्यामुळे कळली...

ललित लेखनाचा प्रकार: 

दूर गेल्यामुळे जवळून दिसलेले जग (भाग २) - पुणेकरांना केले उणे...

आम्हांला विलगीकरणात ठेवणार होते. पुढे काय हे काहीच कळत नव्हते. आमचे पासपोर्ट आधीच काढून घेतल्यामुळे शांत बसणे गरजेचे होते. सगळ्यांनी घरी तशी कल्पना दिल्यामुळे आता घरचे फोन यायला लागले, त्रास करून घेऊन काहीही साध्य झाले नसते, National policy होती ती. पुढचे पुण्याचे विमान मार्गस्थ झाले होते अनेक पुणेकरांना उणे करून!!!

ललित लेखनाचा प्रकार: 

रत्नाकर मतकरी

त्यांच्या भयकथा माझ्यावर परिणाम करून गेल्या. ‘कळकीचं बाळ’, ‘खेकडा’, ‘जेवणावळ’, ‘निमाची निमा’ व्यवस्थित आठवतात. ‘आणि माझ्या हातातला सुरा गळून पडला!’ असा कायच्या काय धक्कादायक शेवट असणारी गोष्ट आठवते. असाच शेवट ‘जेवणावळ’ या कथेचा होता. लोकांच्या मृत्यूची स्वप्नं पडणाऱ्या एका लहान मुलाला पेढा खाण्याचं स्वप्न पडतं, तेसुद्धा भयंकरच. शेवटच्या वाक्यापर्यंत सस्पेन्स धरून ठेवणे, हे अचाट आहे! एका कथेच्या शेवटी ‘अब दादाको हाथपाँव काटना नही पडेगा’ असं आहे. तो शेवट येईपर्यंत आपण वेगळी अपेक्षा बाळगतो आणि भलतंच होतं. चुटपुट लागते, म्हणणं बरोबर नाही; लेखकाला जाब विचारावासा वाटतो!

ललित लेखनाचा प्रकार: 

दूर गेल्यामुळे जवळून दिसलेले जग

अमेरिकेत पर्यटनाला गेलेल्या हेमा पुरोहित यांना एकाएकी करोना साथ चालू झाल्यामुळे काही अभूतपूर्व अनुभव मिळाले. त्यांचे हे वर्णन -

अचानक १४ मार्चला एक प्रेक्षणीय स्थळ पहायला गेल्यावर पाटी पाहिली की कोरोनामुळे आता हे बंदच रहाणार आहे. तेथून परत फिरलो आणि परतीच्या प्रवासाची मानसिक तयारी आणि घाई सुरू झाली. लगेच फक्त भारत दर्शन “दूरदर्शनवर” सुरू झालं. टेन्शन आलं आणि नकळत वाढत गेलं. रात्री झोपच आली नाही. एकच विचार 'आता इथेच रहायला लागलं तर?'

ललित लेखनाचा प्रकार: 

शुष्क काष्ठने आण्या पत्र

समीधाने, संध्याकाळचा वरण-भाताचा कुकर लावुन, देवापुढे उदबत्ती लावली. बाल्कनीतील जाईला पाणी घालून, साठीला आलेली, समीधा जरा खुर्चीवरती विसावली. घरात,शिजलेल्या भाताचा सुगंध, घमघमाट सुटला होता. आज मानसी तिच्या मुलीला घेउन म्हणजे समीधाच्या नातीला घेउन, भेटायला येणार होती. मानसी, समीधाला भेटायला वरचेवर येत असे. त्या दोघी यायच्या आत,तेवढी काही स्तोत्रे म्हणावीत म्हणुन, समीधा जरा विसावली होती. दत्तबावनी वाचता वाचता ती एका ओळीपाशी येउन थांबली, -
"शुष्क काष्ठने आण्या पत्र| थयो केम उदासीन अत्र|

ललित लेखनाचा प्रकार: 

आमची मे महिन्याची सुट्टी

लहानपणी म्हणजे किशोर वयात वगैरे मला फार काँप्लेक्स आलेला. कसला, तर आमची आधीची पिढी सतत त्यांनी लहानपणी केलेल्या गमतीजमती, दंगा मस्ती, गलका, अश्या सुरेख आठवणी सांगायचे तसं आमच्याकडं पुढच्या पिढीला सांगायला काय वेगळं असणार असंच वाटायचं. म्हणजे काय तशी बोरींगच तर सुट्टी असते वगैरे वाटायचं. पण आता कळतंय आत्ताच्या मुलांना सांगायला पुष्कळ आहे. ते काही सांगायचं नाहीच पण आता मे महीना लागला, जरा जुनंच सगळं आठवायला लागलं.

ललित लेखनाचा प्रकार: 

निरंजन

निरंजन हा माझ्या अत्यंत आवडत्या शब्दापैकी एक शब्द. लहानपणी ना.सि.फडके यांची निरंजन नावाची कादंबरी वाचली होती. काय होते त्या कादंबरीत आता आठवत सुद्धा नाही. पण या शब्दाने मात्र मनावर गारूड केलं.
निरंजन या शब्दाचा अर्थ आहे अत्यंत पवित्र, निष्कपट आणि कुठलेच किल्मीष नसलेले .पण मला त्याच्या नादाची भूरळ पडली. या शब्दाचा नाद मला देवळाच्या गंभीर घंटानादा सारखा वाटायला लागला. शांत अशी आत्म्याला स्पर्श करणारी जाणीवच जणू ती. हाच शब्द माझे अवघे प्रणव झाला.
माझ्या मनाचा अध्यात्मिक ओढा मला अश्याच जागा, वस्तू, लोक, चित्रे, नैसर्गिक सौंदर्य आणि शांतीमय वातावरणाकडे कायम ओढत असतो.

ललित लेखनाचा प्रकार: 

पाने

Subscribe to RSS - गद्य