Skip to main content

कुमार गंधर्व : एक सृजनात्मक तत्त्व - मुकुल शिवपुत्र

गुरु शिष्य कुमार गंधर्व मुकुल शिवपुत्र

कुमार गंधर्व : एक सृजनात्मक तत्त्व

लेखक - मुकुल शिवपुत्र

विशेषांक प्रकार

मैफिल

संगीताची शक्कलं होऊन
त्यावर उगवलेल्या मैफिली,
ओठांना न सावरल्याने
भिजत गेल्या,पसरत गेल्या
कानात येणाऱ्या आवाजासारख्या,
ज्यांना कधीही कोंडलं आत,
थोपटली त्याची पाठ
हजार पिढ्यांसारखी,
बुडवून हात गायकाच्या स्वरात.
तसंच होत गेलं हे नगर या मैफिलीसारखं
ह्यात उगवलेली झाडं
निघून गेलीत पक्षी शोधायला
बाकांवरती फुटपाथ बसलंय,
वाट पावलांना पुरत नाही
वाट सुरांना उरत नाही
वाट जाते सोडून
वाट नेलिये ओढून.
मैफिलीचे प्रेक्षक होते उभे
दाखवत मार्ग रस्त्या रस्त्यांना,
बेजार आवाज घरातून येतात
गायकाकडून घेऊन व्याज.
बर्फाच्या लादीवर ठेवलाय हार्मोनियम
संगीत वाढलं जातय ताटात मैफिलीनंतर,

रुईकर म्हणतात म्हणून.....

दिवाळी हा अाजकाल सण नसून निव्वळ तारीख पाहून झालेलं सेलिब्रेशनच निमित्त आहे त्यावर काहीसं

रुईकर म्हणतात म्हणून

अाज पुन्हा एक नवी दिवाळी अाली,
प्रत्येकाने ज्याची त्याची अानंदाची प्रात्यक्षिके
अादल्या दिवशीच बाजारातून विकत घेतली.
कोणी कपडे घालून सजले तर कोणी दिवे,माळा अाणि खोटं हासुन माजले.
बोनस मिळालेले ताठ उभे होते, न मिळालेले उगाच सणावारी निषेध कशाला म्हणून उभ्यातले बघे होते.
प्रत्येकाने स्वतःचं घर अातुन नाही तर बाहेरून सजवायला घेतलं होतं.

रोज उपाशी फिरणारे कार्यकर्ते आज अष्टगंध आणि एकाच रंगाच्या गणवेशात गल्लीभर अक्षरशः नांदत होते.

चंद्रावरची ती..अन्..जमिनीवरचा तो.

ती चंद्रावरची..
अन् तो जमिनीवरचा..
तरीही.. नजर भिडावी..
काळोखाची रात्र चंद्रकिरणांनी संपवावी..

दोघांमधल्या घनांनाही मग इर्षा व्हावी...
भरपावसात दोघांच्या ह्रदयघरी ही वीज पडावी..

अंतर पाहुन चंद्रालाही मग जमिन दुर व्हावी ..
जमिनीवर मात्र एकतर्फी ही प्रीत बहरावी..
जमिनीवरच्याने चंद्रावरती मग नजर धरावी..
पण चंद्राची कक्षा चंद्रानेच ठरवावी..

अंदाज करा - फोटोत किती माणसं आहेत?

बऱ्याच वेळा आपल्याला मोठ्या आकड्यांमुळे गोंधळून जायला होतं. वर्तमानपत्रांत सर्रास अमुक मोर्चाला वीस लाख लोक आले होते वगैरे बातम्या दडपून येतात. ते आकडे प्रचंड फुगवलेले असतात असा माझा अनुभव आहे. पण प्रचंड संख्येने दिसणारा जमाव दिसला की आपल्याला पन्नास हजार की पाच लाख हे कळायला मार्ग नसतो. वृत्तपत्रांनी ते स्वतंत्रपणे करावं अशी अपेक्षा असली तरीही ते तसं करताना दिसत नाहीत. पण काही गणितं करून, मोजमापं करून आपलं आपल्याला ठरवता येतं. म्हणून यावेळी खाली दिलेल्या फोटोत किती माणसं आहेत याचा अंदाज करायचा आहे.

प्रेमाचे आर्जव - एक हुकणे

किंवा असेही होत असेल
की माझे शीळ घालणे
गाण्याची ओळ गुणगुणणे
वाटत असावे तिला
प्रमाणीकृत, पाकिटबंद!
(तिच्या भावनांचा नसेल असा
आकृतिबंध.)

इतिहासाने शिकविलीय
एव्हढीच तंत्रे, असलीच भाषा !
सोडली तर काहीच नाही उरत
(परिस्थितीत या बसावे झुरत!)

"मी एक चालती-बोलती जखम"
पाकिटबंद कॅडबरी मुद्दा ठरतो !
डार्क चॉकलेट, काजू घातले
तरी काय फरक पडतो ?

किंवा नुस्तेच तिच्यासमोर ठाकणे
मूकनाटकातील शोकनायकाप्रमाणे
अटळ आहे अयशस्वी ठरणे!

मिथुन-धनु - "लिव्ह इन रिलेशनशिप" - II

या पूर्वी अशाच प्रकारचे स्फुट लिहिलेले आहे ते - मिथुन-धनु - "लिव्ह इन रिलेशनशिप" या धाग्यावरती सापडेल.
.
खरे तर दोघाचे हॅन्ग आऊटस वेगळेच होते. ती मित्रपरिवारात जास्त रमे. वीकेण्ड आला की मैत्रिणींबरोबर लेडीज नाईट आऊट करणे, सिनेमाशी जाणे अथवा कॉफी शॉपमध्ये बसून गप्पा मारणे हे तिचे छंद होते. अगदी कोणीच कंपनी मिळाली नाही जे की क्वचित होई, तर तिला ग्रंथालयात वेळ घालवायला आवडे. मग पुस्तक अगदी कोणत्याही विषयाचे चाले. पुस्तक वाचन हा तिचा विलक्षण आवडीचा छंद होता.
.