तुम तो ठहरे स्वदेशी , अर्थात ‘साले आमची संपत्ती भारताबाहेर नेतात !

आदूबाळ

स्वदेशीच्या मुद्द्यावर चळवळी सुरु झाल्याला शंभरावर वर्षं झाली. तेव्हाचं एक ठीक होतं : कंपन्याही परदेशी होत्या, आणि त्यांना झुकतं माप घालणारं सरकारही त्यांचंच होतं. पण आजही “अरे स्वदेशी वापरा, स्वदेशी ! आपल्या देशाची संपत्ती ‘बाहेर’ जाऊ देऊ नका रे, बाबांनो !” अशा स्वरूपाचे, देशाभिमानाला आर्थिक फुंकर घालणारे नारे अधूनमधून ऐकू येतात. थोडा काळ चलनी नाण्याप्रमाणे खणखणतात; फेसबुक, वत्सापी फिरतात, आणि विरून जातात.

धाग्याचा प्रकार निवडा:

माहितीमधल्या टर्म्स

आत्मनिर्भर

कुमार जावडेकर

मार्ग खडतर, लक्ष्य दुर्धर होत गेले
आणि अंतर आत्मनिर्भर होत गेले

शब्द जितके आत्मनिर्भर होत गेले...
अर्थ सारे अस्थिपंजर होत गेले

सुख जगू शकलेच नाही त्या ठिकाणी...
दुःखसुद्धा फक्त जर्जर होत गेले

बांधण्यासाठी नवे सेतू फुकटचे
माणसांचे स्वस्त पत्थर होत गेले

चालणे नशिबात होते का म्हणू मी...
राहण्यासाठी कुठे घर होत गेले?

प्रश्न पुसणे बंद केले मी कधीचे
मौनही माझे निरुत्तर होत गेले

- कुमार जावडेकर

थेरप्युटिक नेचर वॉक

देवदत्त

आम्ही कॉलेजात होतो तेव्हाची गोष्ट. रविवारची सकाळ होती. मी पोहे खात न्यूझीलंडची कोणतीतरी वनडे मॅच बघत होतो एवढ्यात मह्या घरी आला.

"गॅव्हिन लार्सन सोड भेंजो, हे बघ काय," असं म्हणत तो बाजूला बसला आणि क्लासच्या बॅगेतनं बरीच चकाचक पॅम्प्लेट्स काढून त्यानी टीपॉयवर ठेवली. "माझ्या क्लासमधला समीर सुट्टीत इंग्लंडला गेला होता. तिकडे हॉटेलात रिसेप्शनला टुरिस्ट पॅम्प्लेट ठेवली होती ती सगळी उचलून आणली साल्यानी. मी म्हटलं मला दे. झेरॉक्स काढून उद्या परत द्यायच्या बोलीवर दिली."

"आता तू काय लोणचं घालणार त्यांचं?" मी पोह्यांचा बकाणा भरत बोललो.

ललित लेखनाचा प्रकार

घे भरारी..

मन्या ऽ

घे भरारी..

स्वप्नसुखांचे लेवुन पंख
घे भरारी गगनात
आभाळ आहे तुझेच परि
तु तुझिया मायेला विसरु नको

श्वासात घे भरुन तु
ती अविरत ऊर्जा त्या भानुची
घे भरारी गरुडापरि तु
असुदेत एक नजर भूवरी

नंदादीप तो जळत राहो
तुझ्या इच्छा-आकांक्षाचा
निसर्गाचे ते अनमोल देणे
तु परतवत रहा त्याला..

- Dipti Bhagat

वाट..

मन्या ऽ

वाट..

जुन्याच एका वाटेवर
वाट चुकले होते मी
आज पुन्हा मी
त्याच वळणावर
नवी वाट शोधते आहे

भांबावलेली आहे मी
गोंधळले ही आहे मी
पुन्हा पुन्हा वाट
शोधुन दमले आहे मी

अशी कशी मी ही वेडी
इतकी कशी मी
बावरलेली;
वाट स्पष्ट समोर असुन ही
वाट शोधत भटकणारी मी

वाट हरवली आहे
म्हणून जीवनात माझ्या
निराशेचा हा काळोख
देईल का मज
करुन कोणी
माझ्या नव्या वाटेची ओळख

अखेरीस कोणीतरी
हाक मजला दिली
हीच आहे ती वाट तुझी
अशी खात्री मजला दिली

सिंधुआज्जींचे प्रवास-सुनीत

देवदत्त

सिंधुआज्जींचे प्रवास-सुनीत
(वृत्त: "भुजंगप्रयात म्हंत्यात मला")

मनाला सुचावे प्रवासास जावे
जगाचे निराळे नजारे पहावे
विमाने न जाती अशा दूर जागा
पहाव्या कशा हा फुकाचाच त्रागा
असे प्रश्न येता तयां मारू लाफा
समुद्रात सोडू स्वतःचा तराफा
पहा ओंडके बालसा लाकडाचे
कुकाणूसवे नाहिकायंत्र साचे
सहा पाणघोडे अशी अश्वशक्ती
पहाताच इंजीन घेते विरक्ती
ध्वजाच्या पताका विसर्णे अशक्य
"ज्लखिण्न्ठं" व "प्थाॅभ्री" - पहा ब्रीदवाक्य
प्रवासात आनंद, बाकी तु* मिथ्या
महासागराचे हिरो सिंधु-स्लॉथ्या

* "च वै तु हि" प्रभृतींचे सादर आभार.

वणवे (ग़ज़ल)

कुमार जावडेकर

अता क्रुद्ध वणवे शमू लागले
थवे पाखरांचे जमू लागले

कधीच्याच सरल्या तुझ्या मैफ़िली
तरी स्वर तुझे आक्रमू लागले

अथक चालुनी पाय लक्ष्याकडे
असे शेवटी का दमू लागले?

जरी जाणतो मी न असणे तुझे
हृदय या ठिकाणी रमू लागले

तुझा भास माझ्यात होऊन का-
मला लोक इतके नमू लागले

न मी ईश्वरी वा न तू मानवी
जुने भेद नवखे गमू लागले

- कुमार जावडेकर

दुपारचे तीन

Abhishek_Ramesh_Raut

दुपारचे तीन
---------------------------
नुसत्याच अंधाऱ्या रात्रींच्या आणि भुताखेतांच्या भयकथा सांगणाऱ्या,
कल्पना कर,

उन्हाचं ऊनपण कवेत घेऊन,
खिडकीभर बिलगलेला खादीचा पडदा.
ज्यातनं सरकते वाऱ्याची झुळूक,
कोमट अशी, मधूनच.
आणि झिरपत राहते स्तब्ध, सोनेरी दुपार अव्याहत.

अशा वेळी, "हं, घे रे यातलं काहीतरी तोंडात टाकायला" म्हणत पाहुणचार करेनच की तुझा,
आणि सोबत ऐकवेन माझ्या आवडीच्या कविता.
जान निसार अख्तरच्या, कमला दासच्या,
अखिल कत्याल आणि Warsan Shireच्या.
नाहीतर मग एखादा शेर, कदाचित
मेहदी हसनच्या गजलेतला?

निर्घृण खून..

मन्या ऽ

निर्घृण खून..

काय अपराध
होता तयांचा
जे त्यांस
असे मरण यावे?
माणसांतल्याच लांडग्यांनी
तयांस जीवे
ऐसे मारीले
ह्या माणसांपरि
ते लांडगे तरी बरे
हेरतात ते सावज
भुक शमविण्यासाठी
संचारबंदी असोनी
ऐसा जथ्था तेथ जमला
अन्
माणसांतल्या माणुसकीचा
निर्घृण खून तेथेची जाहला..

- Dipti Bhagat

(त.टी. : सदर कविता ही पालघर जिल्ह्यातुन सुरतला निघालेल्या तीन प्रवाश्यांवर लोकांच्या जमावाने पोलिसांदेखत हल्ला केला. या दुःखद घटनेवर आधारीत!)

Subscribe to