Skip to main content

तडा

शाळेच्या आवारात दोन मैत्रिणी मजेत खेळत होत्या.
दोघींचेही बाबा आले. थोडाकाळ रेंगाळले.
एक दुस-याशी थोड्याफार गप्पा मारून आपापल्या मुलींना घेऊन निघून गेले.
---
" बाबा आरक्षण म्हणजे नेमकं काय हो? " एकीने तिच्या बाबाना विचरले.
" आरक्षण म्हणजे राखीव जागा! आपल्या देशात काही जातींसाठी जागा राखून ठेवल्या असतात शिक्षण नोकरी सगळीकडे " तिचे बाबा उत्तरले.
" आपल्याला का नाही मिळत ते? " मुलगी म्हणाली.
" पाप केलंय ना बेटा वरच्या जातीत जन्म घेउन! त्यामुळे तू कितीही हुशार असलीस कितीही मेहनत केलीस तरी तुझा नंबर नेहमीच त्यांच्या नंतरच लागणार " बाबा म्हणाले.
" का बरं? " मुलीचा प्रश्न.

गोजिरवाणा चेहरा तेजोहीन झाला...!

कार ड्रायव्हिंग करीत असतांना संघूने सिद्धांतला स्टेअरिगला लागून मांडीवर बसविले होते. त्याला मधून मधून चूप करण्याचा तो प्रयत्न करीत होता. संघशीलला आम्ही लहानपणापासून ‘संघू’ म्हणत होतो. तो आमचा मधला मुलगा.
सिद्धांतचा ’ऊऽऽ ऊऽ” असा रड अजुनही चालूच होता.
‘सिद, अरे ती बघ अनन्या...’ गाडीला जसं जोरात ब्रेक लावल्यावर गाडी जाग्यावर थांबते; तसा सिद्धांतचा रड एकाएकी थांबला.

"स्त्रियांच्या लैंगिकतेविषयी सकारात्मक दृष्टीकोन मांडला" - वंदना खरेंशी संवाद

Taxonomy upgrade extras

वंदना खरे या 'योनीच्या मनीच्या गुजगोष्टी' मराठी रंगभूमीवर आणणाऱ्या भाषांतरकार आणि दिग्दर्शिका म्हणून आपल्याला माहीत आहेत. या वर्षी, महिला दिनाच्या निमित्ताने त्यांच्याशी केलेली ही बातचीत. त्यातून त्यांचं अन्य काम, त्यांची मतं, मराठी रंगभूमीवर झालेला हा नवा प्रयोग याबद्दल आपल्याला काहीतरी नवीन मिळेल अशी आशा वाटते.

'अ‍ॅटलास श्रग्ग्ड'चा मराठी अनुवाद

सध्या गेले काही दिवस मुग्धा कर्णिक यांनी अनुवादित केलेलं आयन रँड या लेखिकेचं 'अ‍ॅटलास श्रग्ग्ड' हे पुस्तक वाचते आहे. मोठ्या आकाराच्या ११७९ पानांचं हे पुस्तक. हे राक्षसी आवाक्याचं काम ही बाई तीन वर्षं करत होती, त्याबद्दल तिच्या चिकाटीला प्रथम दंडवत. कथांमध्ये पाणी घालून फुळकवणी बारक्या कादंबर्‍यांची सवय झालेल्या अनेक प्रकाशकांनी हा अनुवाद नाकारला, पण अखेरीस तो छापला डायमंड प्रकाशनाने... त्याबद्दल डायमंडच्या निलेश पाष्टे यांचे आभार. यानंतर या बाईनं याच लेखिकेचं 'फाउंटनहेड'ही मराठीत आणलंय आणि तेही डायमंडनेच प्रकाशित केलंय. जिगर लागते राव अशा पुस्तकांचं काम करायला...

समीक्षेचा विषय निवडा

उत्क्रांतीच्या नावानं

पृथ्वीवर जीवन अस्तित्वात आले, ते कसे बहरत/बदलत जात आहे, त्यातून अतिशय प्रगत, बुद्धीमान जाती तयार,झाल्या होताहेत, बदलत आहेत अशा मोठ्या पसार्‍याचा हा विषय. आपल्या "सांस्कृतिक" चलनवलनाच्या अतिशय गाभ्याशी असलेला हा विषय इथे चर्चेसाठी ठेवताना असंख्य मर्यादा येणार आहेत हे मान्य.
तरीही :

१) इथे होणार्‍या बहुतांश चर्चांमध्ये उत्क्रांती हमखास असते.

बंडू नि दिगु गुप्तचर बनतात

शेरलॉक होम्स ह्या गुप्तचराच्या कथा वाचून बंडू अतिशय प्रभावित झाला होता. जे होम्स करू शकतो ते आपण का नाही?आपण ही काही कमी हुशार नाही. होम्सकडे वाटसन हा मित्र होता आपल्याकडेही दिगु आहे. आपले कारनामे तो शब्दबद्ध करेन. फक्त आपण योग्य तो तर्क लावायचा, तर्कशास्त्राचा वापर करून आपण हि होम्स प्रमाणे गुन्हे शोधायचे. मूळ हुशारी तर आपल्यात आहेच फक्त आपण निरीक्षणावर लक्ष द्यायचे. असे विचार बंडूच्या मनात चालले होते.

चर्चा वेगळी काढणे, इ.

Taxonomy upgrade extras

आता मराठीला फोरम्स हा प्रकार नवा नसला तरी ७-८ वर्षांपूर्वीपर्यंत होता. तेव्हा मी या संस्थळावर वावरत असे. साधारण एका विषयसमुच्चयात रस असलेल्या लोकांनी एकमेकांशी बोलायची केलेली ही सोय अभिनव होती. तिथे हा धागे वेगळे काढण्याचा प्रकार मी प्रथम पाहिल्याचं आठवतं. मला ती सोय फार आवडली होती. त्यामुळे एखाद्या विषयाचा संदर्भ पुन्हा जाऊन पाहणं वा शोधणं वा आपला रसविषय हुडकणं फारच सोईचं झाल्याचं स्मरतं. ती सोय करणारं ऐसी हे मराठीतलं पहिलंच संस्थळ असावं.

बाळू -

आई म्हणते चिडून रागाने बाळूला,
"बाळू, तुझ्या खोड्या नाकी नऊ आणतात" -
बाळू विचारतो आईकडे पहात,
"तुझ्या नाकावर एकदोन कुठे दिसतात ?"

कामाच्यावेळी आई म्हणते बाळूला,
'कळतच नाही घड्याळ कसे पळते' -
घड्याळाकडे पहात बाळू म्हणतो,
"पळत नाही ते, आहे तिथेच दिसते !"

आई म्हणते बाळूला दुपारी जेवल्यानंतर,
"बाळू, जरा निवांत पडू दे ना मला" -
काळजीने बाळू विचारतो आईला,
'आई, पडताना लागेल ना ग तुला ?'
.