Skip to main content

'परतीचा प्रवास' - उदास करणारे संदिग्ध आत्मचरित्र

'वनमाला' हे नाव घेतले की स्वर्गीय देखणेपण समोर तरळते. लगेच 'श्यामची आई' आणि 'आचार्य अत्रे' ही दोन नावे धक्काबुक्की करीत पुढे येतात. 'पायाची दासी', 'वसंतसेना', 'लग्नाची बेडी' आदि मंडळी जरा मागच्या रांगेत थांबतात.

वनमालाबाईंना दीर्घायुष्य लाभले. त्यांची नव्वदी उलटल्यावर ऍड. सुनील पाटणकर यांनी शब्दबद्ध केलेले 'परतीचा प्रवास' हे त्यांचे आत्मचरित्र.

पुस्तक परीक्षणांत सुसूत्रता

पुस्तक परीक्षण / आस्वाद / समीक्षा याबाबतीत काही सुसूत्रता असावी अशी सूचना करावीशी वाटते. परीक्षण कुणी लिहावे यावर अर्थातच बंधन नाही. पण एखादे परीक्षण लिहिल्यावर ते पुस्तक वाचलेल्या मंडळींनी त्या परीक्षणावर आपले मत (मान्य / थोडेसे मान्य / अमान्य) असे व्यक्त करावे, आणि काही एक विशिष्ट संख्येने वाचकांनी असे केल्यावर त्या मतांचा एक छोटा अहवाल (तिन्ही प्रकारांत किती किती लोकांनी आपले मत घातले आहे) त्या परीक्षणासोबत ठेवावा. तसेच त्या परीक्षणावर परीक्षण कुणी लिहिल्यास तेही त्यासोबत जोडावे. याने त्या परीक्षणाला जास्त वस्तुनिष्ठता येईल असे वाटते.
हे सुचवण्यामागे दोन उद्देश आहेत.

आजचा सुधारक – मेंदूविज्ञान विशेषांक (जून-जुलै २०१२)

‘आजचा सुधारक’चा जून-जुलै जोडअंक मेंदूविज्ञान आणि तत्वज्ञान यांना जोडणारे काही विषय आपल्यासमोर आणतो. सुबोध जावडेकर आणि डॉ. आनंद जोशी यांनी अंकाचं अतिथी संपादन केलं आहे. अलीकडच्या काळात मेंदूविषयीच्या मानवाच्या आकलनात पुष्कळ वाढ झाली आहे (तरीही पुष्कळ गोष्टी अजून अज्ञात आहेत).  मानवी जाणीव, भावना किंवा नीतिमूल्यं अशा गोष्टींविषयीच्या आकलनावर अशाच काही ज्ञात गोष्टींचा काय प्रभाव पडतो आहे, आणि परंपरेनं तत्त्वज्ञानाच्या कक्षेत असणाऱ्या काही प्रश्नांकडे पाहण्याची वेगळी दृष्टी त्यामुळे कशी लाभते आहे याचा एक आढावा या अंकात आहे.

मुरलीधर मल्हार अत्रे यांच्याबाबत कोणास माहिती आहे काय?

श्री मुरलीधर मल्हार अत्रे (कवठेकर) यांनी एकोणिसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धात "सुभेदार थोरले मल्हारराव होळकर" हे चरित्र लिहिले होते व ते १८९३ मद्धे नवा किताबखाना या प्रकाशन संस्थेने प्रकाशित केले होते. प्रस्तुत लेखकाचे हे पहिलेच लेखन होते...त्यानंतर त्यांनी अधिक काही लेखन केल्याची माहिती नाही. लेखकाबद्दलही माहिती मिळत नाही. चरित्रकोशातही नाही.

या उपरोक्त चरित्रग्रंथाचे पुनर्मुद्रण करावयाचे असून सदर लेखकाबद्दल कोणाहीकडे माहिती असल्यास वा त्यांचे अल्प का होइना चरित्र माहित असल्यास आणि त्यांचा कोणी वंशज माहितीत असल्यास कृपया सांगावे ही विनंती.

कोर्टाची पायरी (भाग-२)

भाग १ वरुन पुढे..

जेवण आवरून मी न्यायदेवतेच्या प. प्रां. पुन्हा प्रवेश केला. दहा एक मिनिटांनी कोर्ट चेंबरमधून बाहेर येऊन खुर्चीत स्थानापन्न झाले. चष्मा पुसून त्यांनी समोरच्या कागदावरचा मजकूर वाचला अन नुकत्याच येऊन खुर्चीत शिरत असलेल्या सहायिकेशी पुन्हा मसलत केली.
मग दाराकडे तोंड करून ते बोलले, ‘कुलकर्णी वकील...’
त्यासरशी आतापर्यंत गायब असणारा एक पांढऱ्या कपड्यातला ‘पट्टेवाला’ दाराशी दिसू लागला. त्याने ‘आलेपाक वालेय...’ च्या सुरात आरोळी दिली, ‘कुलकर्णी वकी SS ल...’.

कॉकटेल लाउंज : वॉटर्मेलन मोहितो

'कॉकटेल लाउंज' मालिकेतील आजचे कॉकटेल आहे "वॉटर्मेलन मोहितो”

पार्श्वभूमी:

मला मनापासून आवडणारे एक रसाळ फळ म्हणजे कलिंगड. भरपूर पाणी असलेले हे रसरशीत फळ त्याच्या लाल रंगामुळे आणी हिरव्या आवरणामुळे कापल्यावर खुपच आकर्षक दिसते. कलिंगडाचे काप, त्यातल्या बिया अलगद तोंडातल्या तोंडात वेगळ्या करून खाण्यात जी मजा आहे तेवढीच मजा कलिंगडाचा रसही पिण्यात आहे. जर हा रस मजा देऊ शकतो तर मग त्याचे कॉकटेलही बहार आणणारच असा विचार येणे सहाजिकच आहे :)
तर आजचे कॉकटेल आहे 'वॉटर्मेलन मोहितो', क्लासिक मोहितोला दिलेला कलिंगडाचा फ्लेवर.

"ज्यूली "च्या लग्नाचे चौघडे

Taxonomy upgrade extras

साल १९७५. स्वातंत्र्य मिळालं त्या दिवशी जन्मलेली पिढी ऐन तारुण्यावस्थेत आलेली. तरुण स्वातंत्र्यसैनिक म्हणून मिरवलेल्यांच्या डोक्यावर हलकीशी चंदेरी रेषा उमटू लागलेली. म्हणजेच स्वातंत्र्यपूर्व विचार, समाजमन मागे पडत चाललं तरी अजून पुसलं गेलं नव्हतं. शहरातल्या सर्वसाधारण महाविद्यालयात मुलींचा वावर थोडासा वाढू लागला असला तरी कुणीही अनोळखी भिन्नलिंगी व्यक्तीशी बोलणे म्हणजे अजूनही "जगावेगळी" गोष्ट होती. पोरींशी डायरेक बोलणे हे फिल्मी हिरो नि रोडरोमियोलाच शोभते असा मध्यमवर्गाचा(आणि निम्नमध्यमवर्गाचा) समज. सर्वाधिक संख्येने ह्यांचीच मुले कॉलेजात जात्.श्रीमंतांची संख्या देशातच कमी.

पिंकी प्रामाणिक

Taxonomy upgrade extras

पिंकी प्रामाणिक या नावाच्या खेळाडूने सध्या धुमाकुळ घातला आहे. खरे तर तीने धुमाकुळ घातला आहे म्हणण्यापेक्षा मिडीयाने घटनांना धुमाकुळाचे रूप दिले आहे. पिंकी ही भारताला राष्ट्रकुल स्पर्धेत पदक मिळवून देणार्‍या चमुतील एक खेळाडू. एक भारतीय नागरीक आणि सर्वात मुख्य म्हणजे एक 'माणूस'! तिच्यावर एका महिलेने बलात्काराचा (लग्नाचे वचन देऊन फसवल्याचा) आरोप केला आहे व पिंकी ही स्त्री नसून पुरूष आहे असाही दावा केला आहे. या दाव्याची सत्यता पडताळणे हे कोर्टाचे कामच आहे आणि ते झालेच पाहिजे.

आरसा

"तुला माझ्या प्रेमाची पर्वाच नाही!" - लटक्या रागाने , आपले गोबरे गाल फुगवत या महीन्यात पाचव्यांदा तरी नंदिनी हे उद्गारली.
यावेळेस मात्र मी जय्यत तयारीतच होतो.
मी उठलो. मेजावरचा तिचा सुबक आरसा घेऊन तिच्याजवळ गेलो आणि आरसा तिला देत मिष्किलपणे म्हणालो - "बाईसाहेब, हा प्रश्न तुम्ही योग्य व्यक्तीला का बरे नाही विचारत?
तुझ्या सर्व तक्रारी उपकचेरींना धाडण्याऐवजी, मुख्य कचेरीलाच धाड ना.
तुझे सर्व भावनाप्रधान, संवेदनशील मुद्दे हाताळण्यास मला तरी बघ बुवा हीच व्यक्ती योग्य आणि जबाबदार वाटते. तुझे काय मत आहे" ; )