Skip to main content

वाघ्या मी मुरळी देवाची ग तू

वाघ्या मी मुरळी देवाची ग तू

सर्वप्रथम '२७ फेब्रुवरी अर्थात मराठी भाषा दिवसाच्या' सर्व मराठी भाषीकांना हार्दीक शुभेच्छा!

यळकोट यळकोट जय मल्हार...
यळकोट यळकोट जय मल्हार...

वाघ्या मी मुरळी देवाची ग तू
मिळून जागरण करू... रात देवाची जाववू ||धृ||

देव खंडोबा मार्तंड मल्हारी
मणी मल्ल दैत्य संहारी
चढलो नवलाख पायरी
देव आहे जेजुरी गडावरी
जवळ बसली म्हाळसा सुंदरी
नवस देवाचा आता पुरा ग करू
वाघ्या मी मुरळी देवाची ग तू ||१||

तळी उचलून करू चौक भरणी
परसन्न करू देवाची करणी
माथा झुकवूनी त्याच्या चरणी
बेल भंडार उधळू गगनी

(हातसफाई - एक समृद्ध प्रयत्न)

(हातसफाई - एक समृद्ध प्रयत्न)

सहज थोडा चवीत बदल म्हणून ही पाककृती करून पाहिली आहे. चाखून चव कशी आहे ते जरूर सांगा.

लोकलमधली गर्दी सटकतांना उडालेली झुंबड, (मला) (चक्क!) नकोनकोशी
वाटणारी खिडकीची सीट, गुदमरवून
टाकत फुप्फुसाकाश, कोंडला
अनंत प्राचीन श्वास, ढकलत कासावीस प्राण.

धनशक्तीचे सकसान्न घेवून
उधळणारी कनकपिढी, विखुरते
लोकलफलाटातून.
होवूदे तुझी बोहणी
वाजताच शीटी ८:५३ सीएसटी फास्टची.

हे वेड्या खिसापाकीटस्तेना,

तारकांचा चंदेरी झगमगाट


तारकांचा चंदेरी झगमगाट
मोहवत असला कितीही
तरी सूर्य झाकोळता येत नाही त्यांना
हे सत्य कधीच बदलत नसतं.

आपलं आपण ठरवावं प्रत्येकानं
आकाशातल्या चांदण्या मोजत
बसून राहावं रात्रभर गच्चीवर .
कि तळपणारा सूर्य
डोक्यावर घेवून
दिवसभर चालत जावी
आपापली वाट ….

दिवस ओसरेपर्यंत….!
आयुष्य सरेपर्यंत….!!

- गजानन मुळे

साफसफाई एक समृद्ध प्रयत्न

घरातील अडगळ झटकताना उडालेली सुवर्णधूळ, झगमगून
टाकत खिडकीपुढला आसमंत, गुदमरवून
टाकत फुप्फुसाकाश, कोंडला
अनंत प्राचीन श्वास, ढकलत कासावीस प्राण.

सूर्यशक्तीचे तेजान्न घेऊन
उधळणारी हिरण्यधूळ, विखुरते
घनमेघांकृतीतून
होऊदे तुझा तेजोभंग येताच
कल्लोळ्हुंकार व्हॅक्यूम क्लीनरचा.

हे वेड्या व्हॅक्यूमक्लीनरा,
सुवर्णधूळरूपी अन्न घराच्या कानाकोपर्‍यामध्ये विखुरले आहे,
ते तुला खाता येत नाही, कारण
आता वीज गेली आहे.

--लिखाळचंद्र

प्राण

दुरस्थ कंदिलप्रकाशात

चालतोय आपण.

अंधार काजळीचं विश्वरुप

विद्ध करणारया,

प्रकाशकिरणाचं बोट पकडून.

दुतर्फा उभ्या पसरलेल्या,

आरशांच्या भिंतींतुन,

थरारताहेत आपल्या

भयाण, निश्चल

सावल्यांची प्रतिबिंबं.

त्या मानवीय नाहीत.

त्यांना पाय नाहीत.

त्या नीरव शोकावर्तात

कालबद्ध आहेत.

त्यांची काजळी

लावून घेऊ

आपल्या व्रणांना.

त्याने आपण एक होऊ?

निदान आपली प्रारब्धं?

आपण एकमेकांचे कोण?

ते माहित नाही.

तरी इथे नजरेत दिसतोय

तुझ्या अभावांना माझा चेहरा

नी माझ्या अभावांना तुझा.

तुच आहेस माझी पायवाट

म्हणून सांगतो,

INDIA UNBOUND

इतिहास आपण सगळेच शिकतो. इतिहासाची शालेय पुस्तके असो वा कोणा अभ्यासकाने कागदपत्रे मिळवून लिहीलेला राजकीय इतिहास असो, क्वचितच त्यातून सामान्य माणसाच्या आयुष्यावरचा परिणाम दिसतो. त्यामुळे इतिहासावरून एक सामान्य माणूस म्हणून काय शिकायचे असाच प्रश्न पडतो. संपूर्ण शाळेत आणि इतर अवांतर वाचनात भारताचा इतिहास मी वाचला. एक निसर्गसंपन्न, संस्कृतीचे पाळणाघर असलेला आणि तत्त्वज्ञानाचा गाभारा असलेला देश म्हणून भारताच्या उज्ज्वल भूतकाळाचा उदोउदो वाचला, इंग्रजांची तथाकथित जुलमी राजवट आणि त्याविरुद्ध दिलेला तेजस्वी लढा, मोठमोठे तत्त्वनिष्ठ नेते आणि क्रांतिकारक यांचे बलिदान हे सगळं वाचलं.

चक्रात सापडलेले लोक

रस्त्यावर शुकशुकाट होता आणि बहुतेक योग्यच होता कारण रात्रीचे तीन वाजले होते आणि ही काही बाहेर पडण्याची वेळ नव्हती . दिवाकर घाईघाईत रस्ता पार करून घरी म्हणजे लॉजमधल्या पलंगाला पोचण्याच्या प्रयत्नात होता. हा रस्ता रोजचाच होता आणि त्यावरून झपाझप चालत जाणारे पायही तेच होत पण आज काहीतरी वेगळं होत आहे असं वाटत होतं. वेगळं वाटल्याने तो आणखीच झपाझप पुढे जात होता.
त्याला वाटलं हे रस्त्याकाठचे जुनाट लायटांचे खांब पाडून टाकले पाहिजेत म्हणजे त्यांना सुटका मिळेल, मुक्ती म्हणा हवंतर. या जुनाट इमारतींना कुणीतरी पाडून टाकलं पाहिजे एकदा. इथे बहुधा आपल्यासारखे चक्रात सापडलेले लोक राहत असावेत.

मून कंपनी

Taxonomy upgrade extras

एके काळी चंद्र हा केवळ लांबूनच दिसणारा पांढरा, आकार बदलणारा गोळा होता. सुरूवातीला लोकांनी त्याला देव मानलं. नंतर त्याविषयी हळूहळू माहिती कळत गेली. टेक्नॉलॉजी सुधारली, दुसऱ्या महायुद्धाच्या काळात रॉकेट्सचा बराच अभ्यास झाला. त्यानंतर कोल्ड वॉरच्या काळात अमेरिका आणि सोव्हिएट रशिया यांची स्पेस रेस सुरू झाली. सुरूवातीला रशिया आघाडीवर होती. पण नंतर अमेरिकेने त्यांना गाठलं. लवकरच चंद्रावर प्रत्यक्ष लॅंड होणं शक्य झालं.

रात्ररात्रभराची ही जागरणं

रात्ररात्रभराची ही जागरणं

नि प्रत्येक घटकेला येणारी तुझी सय

अस्वस्थ मनाचं उनाड वागणं ...

स्वतःलाच पुन्हा पुन्हा काहीतरी मागणं...

चालता चालता एकटं नसल्याची जाणीव ...

आणि आजूबाजूला भेडसावणारी तुझी उणीव ...

चांदण्यांनी माझ्या नकळत हिरावून घेतलेली माझी झोप ...

आणि माझ्या अंगणातलं तुझ्या कवितेचंरोप ...

घेऊन जा ...

खूप वाढलंय

आणि दिवसेंदिवस अधिकाधिक

वाढतंच चाललय हे ...

रात्ररात्रभराची ही जागरणं ..

नि प्रत्येक घटकेला येणारी तुझी सय .

- गजानन मुळे

ऐसी अक्षरेची यशस्वी वाटचाल

मराठी दिनानिमित्त्य मटाने नेटवरील संकेतस्थळांचा आढावा घेतला आहे. त्यामधे 'ऐसी अक्षरेचा' समावेश नसता तरच नवल वाटले असते.
http://maharashtratimes.indiatimes.com/articleshow/12009945.cms
येथे मूळ बातमी वाचता येईल. या लेखात 'ऐसी 'ची माहिती तसेच संहिता जोशी, राजेश घासकडवी आणि राजेंद्र बापट या ऐसी अक्षरेच्या संस्थापकांचा उल्लेख आहे.
त्यांचे विशेष अभिनंदन.
ऐसी अक्षरेला अनेकोत्तम शुभेच्छा.
सोनाली