Skip to main content

कॅडबरी पर्क्स (किंमत रुपये पाच) - न आवडलेली जाहिरात

Taxonomy upgrade extras

कॅडबरी पर्क्स (किंमत रुपये पाच) ची एक जाहिरात बघण्यात येत आहे.
अतिशय घाणेरडी व घाणेरडे/त्याज्य संस्कार करु पहाणारि ही जाहिरात आहे असे माझे मत बनलेले आहे.
दोन मुली, पर्क्स खात असतात, एक कारवाला येऊन कार पार्क करतो. मुलिंना "काहितरी सुचते", त्या समोरच्या पाणीपुरीवाल्या भैय्याला त्या कारकडे लक्ष ठेवायला सांगतात, व बाजुला होतात. थोड्यावेळाने तो कारवाला येतो आत बसतो, भैय्याला ते दिसताच त्यास तो कारवाला चोर वाटतो व भैय्या त्याला धरतो, तेव्हा मुली येऊन भैयाला म्हणतात, भैय्या हे असे ठीक नाही, आम्ही फक्त कार कडे बघ असे सांगितले होते.

गाव, शहर आणि बरंच काही

नशीब फक्त माणसांनाच असतं असं नाही. ते जमिनीच्या तुकड्यालासुद्धा असतं . कुणाच्या नशिबी समुद्राची साथ असते तर कुणाच्या नशिबी पर्वतांची रांग. नुसतं नशीबच नाही, स्वभाव असतो प्रत्येक जमिनीच्या तुकड्याला. चेहरा असतो, भूतकाळ असतो आणि वर्तमानसुद्धा. तो तुकडाही तसाच होता. त्याला आठवतं तेव्हापासून समुद्राची सोबत होती. परदेशी पाहुणे आणि परदेशी माल ह्यांची नवलाई त्याला कधीच नव्हती. त्याच्या किनाऱ्याला गलबत लागायची आणि मालाच्या किंमतीची खलबतं व्हायची. आजूबाजूच्या प्रदेशात सत्ता कुणाचीही असेना ह्याच्यावर राज्य व्यापारी लोकांचंच असायचं.

वाकून नमस्कार करणे "जाचक" का वाटू लागले असावे?

Taxonomy upgrade extras

शीर्षकावरुन असे वाटू शकेल कुणालाही की एकतर मी वाकून नमस्कार करण्याचे समर्थन करतोय वा वाकुन नमस्कारास जाच समजणार्‍यान्ची खिल्ली उडविणारे किन्वा जाचक प्रथान्ना विरोध करणारे!
पण यातले मला काहीच करायचे नाहीये.
माझ्या नजरेसमोर वेगळीच बाब येत्ये. ज्यान्ना वाकून नमस्कार करणे हा जाच वाटतो, तर तो का वाटत असावा, याची माझ्या नजरेतून (अन अर्थातच एकान्गी) कारणमिमान्सा सुरवातीस करतो. मग त्यानन्तर विषयानुरुप ज्यान्नीत्यान्नी त्यान्चि मते मान्डली तरी चालतील! असो

एक आठवण - उन्हाळ्याच्या तो दिवस

गेल्या १०-१२ वर्षांपासून दिल्लीत ही नागपूर सारखा उन्हाळा पडू लागला आहे. मे महिन्यातच तापमान ४५ अंशापर्यंत जाते. सोफ्यावर बसून विजय वर्तमान पत्र वाचत होता, लू लागून मरणार्यांच्या आंकड्यांवर त्याची नजर गेली. वाचता-वाचता, अतुलचा चेहरा त्याच्या डोळ्यांसमोर तरळला. पाच वर्षांपूर्वीचीच मे महिन्यात असाच उन्हाळा होता. आकाशात सर्वत्र पसरलेली राजस्थान मधून येणारी लाल धूळ आणि प्रचंड गरम वारे, दिवसाकाठी घर बाहेर निघणे दुष्कर होते.

त्या दिवशी शनिवार होता, विजय काही कामानिमित्त, आर के पुरम येथे स्थित भिकाजीकामा पेलेस येथे गेला होता. काम संपवून, दीड एक वाजेच्या सुमारास बस घेण्यासाठी तो बस स्थानकावर आला. बाहेर प्रचंड तापलेले होते, जोराचे गरम वारे ही चालत होते. तेवढ्यात विजयला अतुल पायी-पायी येताना दिसला. अतुल, विजयचा लंगोटी यार होता. दोघांचे बालपण जुन्या दिल्लीत गेले होते. दोघांचे शिक्षण ही एकाच शाळेत झालेले. पुढे विजय सरकारी नौकरीत लागला आणि अतुल एका कंपनीत सेल्समन. त्याला कामानिम्मित बाहेर हिंडावे-फिरावे लागायचे. तरी महिन्याकाठी ते एक दोनदा तरी ते भेटायचेच. कुठले ही काम एका दुसर्याचा सल्ला घेतल्याशिवाय ते करायचे नहीं. सात-आठ महिन्यापूर्वी अतुलचे लग्न झाले होते. बायको मुंबईकर होती. लग्नानंतर घरी पटले नाही, म्हणून बायको सोबत जनकपुरी येथे भाड्याच्या फ्लेट घेऊन वेगळा राहू लागला होता. त्याला पाहताच विजयने विचारले, कुठून येतो आहे. अतुल म्हणाला, सेक्टर १२ पासून येतो आहे, इथे भिकाजी कामात काही काम आहे. विजय ने विचारले, अतुल, बस का नाही घेतली. अतुल, एक-दीड किलोमीटर अंतर साठी बस काय घ्यायची. जेवढा वेळ बसची वाट पहावी लागणार, तेवढ्या वेळात तर आपण पायी पोहोचतो सुद्धा. विजय, अरे ते ठीक आहे, पण उघड्या डोक्स्यानी का फिरतो आहे, डोक्स्यावर काहीतरी घालायला पाहिजे होते, उगाच लू लागेल. अतुल हसत म्हणाला, यार, माझ्या कामात उन्हातान्हात फिरावेच लागते. आता उन्हाची सवय झाली आहे. लू काय बिगाडेल आपल्या सारख्यांचे. विजयला त्याच्या बोलण्याचा रागच आला, दिवसाचे दीड वाजले आहे, बाहेर भयंकर तापलेले आहे, प्रचंड गरम वारे चालत आहे आणि या गाढवाला त्याची काही फिक्र नाही, कमीत-कमी रुमाल तरी त्याने डोक्यावर बांधायचा होता. तो रागातच म्हणाला, लेका गाढवा तुझ्या लग्नाला वर्ष ही झाले नाही आहे, कशाला वर जाण्याचा खटाटोप करतो आहे. वहिनीचा तरी जरा विचार कर. असाच नंग्या डोक्स्याने उन्हातान्हात फिरेल तर, गाढवा तू लू लागून वर जाशील, तिथे वर गेल्या वर विचार यमराजाला, लू क्या बिगाडेगी. अतुल जोरात हसत म्हणाला, जिसके लंगोटिया यार मरने की दुआ देते हों, उसे दुश्मनों की क्या जरुरत. काळजी करू नको, तुझी इच्छा पूर्ण होणार नाही. तेवढ्यात उत्तम नगरची बस येताना दिसली, दोघांचे बोलणे तुटले, अतुलला टाटा करून विजय घरी परतला.

दुसर्या दिवशी अर्थात रविवारी सकाळचे सातचा वाजले असेल, फोनची घंटी वाजली. सकाळी-सकाळी कुणाचा फोन आला, हा विचार करत विजयने फोन उचलला. फोनवर दिनेश होता, तो म्हणाला, विजय, एक वाईट बातमी, काल रात्री अतुल गेला. विजय सुन्न झाला रिसीवर त्याच्या हातून खाली पडले, काही क्षण काय करावे त्याला सुचेनासे झाले, सर्वांग घामाने डबडबले. कालची भेट आठवली, अतुलला आपण म्हटलेल डायलॉग गाढवा तू लू लागून वर जाशील ही आठवला.

झाले असे होते, कामावरून अतुल चार वाजेच्या सुमारास घरी पोहचला. थोड्या तापासारखे वाटले म्हणून, चहा सोबत, PCMची गोळी घेतली आणि पलंगावर जाऊन झोपला. नवरा इतक्या उन्हात थकून भागून आला आहे. त्याल शांत झोपू द्या, हा विचार तिने केला. उन्हाळ्यात अचानक ताप येण्याचा अर्थ काय आणि ताप आल्यावर काय केले पाहिजे, त्या बिचार्या मुंबईकर नववधूला कळणे शक्य नव्हते. संध्याकाळी जनकपुरीतल्या शनी बाजारातून भाजी-पाला आणला. स्वैपाक केला. होता-होता रात्रीचे ९ वाजले, तरी ही नवरा का उठत नाही. तिच्या मनात पाल चुकचुकली. नवर्याला उठवायला ती बेडरूम मध्ये आली. अतुल तापाने फणफणत होता. त्याची शुद्ध हरपली होती, ताप डोक्यात पोहचला होता. ती घाबरली, रात्री अतुलला हॉस्पिटलमध्ये भर्ती केले. पण तो वाचला नाही.

उन्हाळ्यात लू ने मरणार्यांच्या बातम्या वाचताना, विजयला नेहमीच अतुलची आठवण येते. अतुलची आठवण येताच, तोंडातून न कळत निघालेले, पण खरे ठरलेले शब्द गाढवा तू लू लागून वर जाशील, सतत कानांत वाजतात. अपराधीपणाची भावना त्याला जाणवते. त्या दिवशी जर त्याने तोंडावर ताबा ठेवला असता तर कदाचित्, अतुल आज ही जिवंत असता.....

रंगू

खरं तर कवितेत शेवटी मिळमिळीत प्रेमापेक्षा रंगूच्या हृदयावरचा savage assault दाखवायचा होता. पण तेवढे सशक्त भाषाप्रभुत्व नसल्याने कविता गोड मानून घ्यावी ;)
.
मोठी झोक्यात चाल तुझी,नखर्‍याची चाल तुझी,
नको अशी तोर्‍यात चालू
.
कोणी अडवल गं वाट, धरल पदराचा शेव
जरा सांभाळ पोरी तुझा शालू
.
वय अजुन कोवळं तुझं, खेळायचं दिस तुझं,
नको अशी ठीणगीशी खेळू
.
कोणी करल धीटाई, जर आला हातघाई,
कशी वाचेल सांग तुझी आबरु?
.
अरं लहान मिर्ची जरी, डोळ्यात पाणी आणी,
नकोस कमी तिला लेखू,
.
जर केली धीटाई, कोणी आला हातघाई,
त्याच्या नाकी मी आणेन नऊ.
.
मोठा असल तालेवार,कोण्या गावचा दरकार,

पुस्तक ओळख - Diffusion of Innovations

एखादे innovation अर्थात नावीन्यपूर्ण कल्पना जनमानसात कशी रुजते. ती स्वीकारली जाते अथवा नाकारली जाते जाते का? असल्यास कारणे व त्या निर्णयामागील विचारप्रक्रियेचे घटक यांचे सखोल मीमांसा करणारे एक अत्यंत अभ्यासपूर्ण पुस्तक माझ्या वाचनात आले. Diffusion of Innovations, 5th Edition: Everett M. Rogers हे पुस्तक फार आवडले. विशेषतः व्यासंगपूर्ण भाषा, कल्पना व अतिशय प्रभावी कल्पना, सोप्या शब्दात मांडण्याची लेखकाची हातोटी वाखाणण्याजोगी आहे.

.

धाग्याचा प्रकार निवडा:

माहितीमधल्या टर्म्स

राजीव साने यांचे वसंत व्याख्यानमालेतले व्याख्यान

Taxonomy upgrade extras

राजीव साने यांच्या व्याख्यानावरील चर्चा खालील धाग्यातून वेगळी काढत आहोत. - संपादक
http://aisiakshare.com/node/3861#comment-100176
.
.
दिनांक १ मे .वसंत व्यख्यानमाला. साडेसहाची वेळ. टिळक स्मारक मंदिर. वक्ते राजीव साने.
त्यांची काही पुस्तकं गाजलित; काही पुस्तकांना राज्य शासनाचा पुरस्कारही आहे.
मला त्यांचं लोकसत्तेतलं 'गल्लत गफलत फजहब ' हे सदर आवडलं. तार्किक मांडणी आवडली.
ऐसीवरील गब्बरसिंगचे विचार खूप सौम्य, अळणी केल्यास व भारतातल्या व्यावहारिकतेचा विचार केल्यावर
जे काही उरेल, ते म्हणजे राजीव सान्यांचं लेखन. 'आधुनिकता व भारत' हा विषय.

इराण- अमेरिका संबंधांची पाळेमुळे - भाग २

(भाग १ पासुन पुढे)

धाग्याचा प्रकार निवडा:

माहितीमधल्या टर्म्स

तुमच्या विचारजगतातील, भावविश्वातील लक्षणीय व्यक्ती कोण ?

हा धागा तुमच्या विचारांवर विचारपद्धतीवर कोणाचा प्रभाव आहे याबद्दल आहे. यात दोन ढोबळ प्रकार आहेत. पहिला म्हंणजे आप्त / नातेवाईक / स्नेही / मित्र अशी मंडळी. व दुसरा म्हंजे तुम्ही ज्यांना कधी भेटलेला नाही आहात पण त्यांनी लिहिलेले, त्यांच्याबद्दल लिहिलेले, ज्यांची भाषणे ऐकलेली आहेत अशी मंडळी. हा धागा मुख्यत्वे पहिल्या प्रकाराबद्दल आहे. म्हणजे तुमचे आईवडील, काकू/काका, आजी आजोबा, घरी येणारे एखादे नातेवाईक व्/वा कौटुंबिक स्नेही लोक, मित्र अशांबद्दल. आता त्यांचा थेट व पूर्ण प्रभाव असावाच असे नाही. प्रभाव कमी पण लक्षणीय जास्त अशा बाबी सुद्धा लिहा.

मेरी क्युरीची कथा

(वि.सू. ही गोष्ट वाचल्यानंतर मुलं कदाचित पालकांना प्रश्न विचारतील. - विकीरण म्हणजे काय, क्षय म्हणजे काय, पारतंत्र्य म्हणजे काय इ.इ. - पालकांनी त्या प्रश्नांना उत्तरं देण्याची तयारी ठेवावी)
.
.
.

मेरी स्क्लोडोस्का या सुप्रसिद्ध शास्त्रज्ञाचा जन्म 1867 साली झाला.
ती पोलंड या देशाची. त्याकाळी पोलंडवर परकीय आक्रमण झाल्यामुळे तिचा देश पारतंत्र्यात होता.

.
.

.
.