Skip to main content

30 मीटर व्यासाच्या दूरादर्श प्रकल्पात भारताचा सहभाग

आंतर्राष्ट्रीय सहभागाने अंतरिक्ष निरीक्षणासाठी एक विशाल दूरादर्श अमेरिकेतील हवाई राज्यामधील सर्वात उंच म्हणून गणल्या गेलेल्या मौना की (Mauna Kea) या पर्वतावर स्थापन करण्यासाठी एक प्रकल्प नुकताच कार्यान्वित झाला आहे. या दूरादर्शामधील अंतर्गोल आरशाचा व्यास 30 मीटर एवढा विशाल होणार असल्याकारणाने या प्रकल्पाचे नामाभिधान "30 मीटर दूरादर्श" (TMT) असे करण्यात आले आहे. अशी अपेक्षा आहे की या दूरादर्शामधून शास्त्रज्ञाना 1300 कोटी (13 billion) प्रकाश वर्षे पूर्वीचे विश्व, बघणे शक्य होणार आहे.

धाग्याचा प्रकार निवडा:

माहितीमधल्या टर्म्स

अनवट मराठी शब्द, वाक्प्रचार, संदर्भ

गविंनी काढलेला इंग्रजी शब्दांसाठी धागा वाचला. माझी समस्या उलट आहे, म्हणून हा मिरर धागा काढतेय - मराठीतले काही खास शब्द, जे इंग्रजी माध्यमात शिकलेल्यांच्या परिचयात फार उशीरा येतात, असे एकमेकांना सांगणार्‍यांसाठी. त्यांनी म्हटल्यासारखेच शब्दांपेक्षा शब्द समूह, वाक्प्रचार आणि कोलोक्वियल भाषा इडियमॅटिक लेखनात कशी वापरावी हा प्रश्न नेहमी मला पडतो. मराठी दहावीपर्यंत शिकले असले, आणि बोलता-वाचता चांगले येत असले तरी अलिकडेच सीरियस मराठी लेखनाला सुरुवात केली.

धाग्याचा प्रकार निवडा:

माहितीमधल्या टर्म्स

फ्रेंच लेखनपद्धती व उच्चार

Taxonomy upgrade extras

et al फ्रेंच वाटत नाही, लॅटिन असावा - Et Tu Brute वाला.

बाकी फ्रेंच उच्चारांचे काही नियम ध्यानी घेतले, तर बव्हंशी गाडी धकून जाते. (कॉलिंग चिंजं!). एक मुख्य नियम म्हणजे, फ्रेंचमध्ये शेवटचा consonant बव्हंशी सायलेंट असतो. त्याला काही अपवाद आहेत, ते म्हणजे c, r, f, l हे शेवटी आल्यास. ('केअरफुल' हे mnemonic लक्षात ठेवावे.)
ते आले की शेवटच्या consonant चा उच्चार होतो*.

*अर्थात, या अपवादासही अपवाद आहेत, पण तिथवर बुडी न मारता हा उथळ पाण्याचा (सायलेंट) खळखळाट :).

===

टू डी वर्ल्डच्या अद्भुत दुनियेत!

आपल्यातील अगाध परंतु मर्यादित बुद्धीमत्तेच्या कुवतीनुसार आपण लांबी, रुंदी व उंची या त्रिमिती (व काळ ही चौथी मिती) विश्वात राहणारे प्राणी आहोत याची आपल्याला कल्पना आहे. परंतु विज्ञान कथालेखक मात्र अनेक वेळा बहुमिती विश्वात आपल्याला नेतात व तेथील चक्रावून सोडणाऱ्या गोष्टीतून आपले मनोरंजन करत असतात. त्यांच्या मते त्या बहुमिती विश्वातील माणसं आपल्यापेक्षा जास्त बुद्धीमान असतात. मेंदूला थोडे जास्त ताण दिल्यास विज्ञान कथालेखक वर्णन करत असलेल्या बहुमिती विश्वाची आपण कल्पना करू शकतो व त्यात राहणाऱ्या सूपरइंटेलिजेंट प्राण्यांच्या जीवनाचा वेध घेऊ शकतो.

धाग्याचा प्रकार निवडा:

माहितीमधल्या टर्म्स

माझी शाळा सृजन आनंद -५

भाग १ भाग २ भाग ३ भाग ४

निकाल:
मी आधी कधीतरी सृजन आनंद मधील निकाल इतर निकालांपेक्षा वेगळे होते हे सांगितलेलं . हा एक नमुना :

विद्यालयाची देवाविषयी भूमिका

मनातील छोटे मोठे प्रश्न -भाग ४३

ही धागामालिका आपल्या मनात येणारे, नेहमी नेहमी डोकावणारे विचार व प्रश्न मांडण्यासाठी आहे. कधी कधी आशय फार मोठा नसतो. फार खोल विचार केलेला नसतो. तो विचार/ कल्पना/ प्रश्न/ गंमत डोक्यात येते, जाते. कधी कधी आपण विसरतो, कधी कधी ती ती पुन्हा पुन्हा येत असल्याने आपण विसरू शकत नाही.
यापूर्वीच्या धाग्यावरचे प्रतिसाद १००च्या वर गेले आहेत म्हणून हा पुढचा धागा
====

रोचक अनवट इंग्रजी शब्द, शब्दसमूह, संदर्भ इत्यादि

इंग्रजीतले काही खास शब्द, जे मराठी माध्यमात शिकलेल्यांच्या परिचयात फार उशीरा येतात, असे एकमेकांना सांगणारा धागा / विभाग सुरु करता येईल का? मागे एका मराठी साप्ताहिकात असं एक सदर येत होतं. एका लेखात काही सिमिलर शब्द असायचे आणि त्याच्या अर्थच्छटांची तपशीलवार माहिती असायची.

हे सिंगल वर्ड्सच असतात असं नव्हे. शब्दसमूह, वाक्प्रचार, लॅटिनोद्भव शब्द, ग्रीकोद्भव शॉर्ट्फॉर्म्स.

असा मी तसा मी

असा मी तसा मी
कधी असेन निर्मळ ब्रम्ह्कमळ
तर कधी गलिच्छ बोतरा
नदीकिनारी विसर्जित निर्माल्य मी
वा गौरीपुजनासाठी वाहिलेला फ़ुलोरा मी
नववधूने गृह्प्रवेश करताना ओलंडलेले माप मी
वा शॄंगारच्या परमोच्च क्षणांचा सर्वेसर्वा मी
असा मी तसा मी
अळवावरुन घसरणारा दवबिंदू मी
वा गवतातून हेलकावे घेणारे पर्णओहोळही मी
काटेरी झूडपातील आंबट बोर मी
वा काटेरी बाळसदार फ़ुलणारा एक सायाळ मी
असा मी तसा मी
तहानल्याची तृष्णा मी
जीविताचा प्राणवायू मी
देहाला शिरशीरी आणणारी एक मधाळ झूळूक मी
वा वाऱ्याचे झंझावते नृत्य वादळ मी
जिथे आभाळही ठेंगण होत ते क्षितीज मी
असा मी तसा मी

असा मी तसा मी

असा मी तसा मी
कधी असेन निर्मळ ब्रम्ह्कमळ
तर कधी गलिच्छ बोतरा
नदीकिनारी विसर्जित निर्माल्य मी
वा गौरीपुजनासाठी वाहिलेला फ़ुलोरा मी
नववधूने गृह्प्रवेश करताना ओलंडलेले माप मी
वा शॄंगारच्या परमोच्च क्षणांचा सर्वेसर्वा मी
असा मी तसा मी
अळवावरुन घसरणारा दवबिंदू मी
वा गवतातून हेलकावे घेणारे पर्णओहोळही मी
काटेरी झूडपातील आंबट बोर मी
वा काटेरी बाळसदार फ़ुलणारा एक सायाळ मी
असा मी तसा मी
तहानल्याची तृष्णा मी
जीविताचा प्राणवायू मी
देहाला शिरशीरी आणणारी एक मधाळ झूळूक मी
वा वाऱ्याचे झंझावते नृत्य वादळ मी
जिथे आभाळही ठेंगण होत ते क्षितीज मी
असा मी तसा मी