Skip to main content

वाचन का करावे?

"पुस्तके कशाला वाचायची? पुस्तकी ज्ञानातून कधीही जीवनाचे शिक्षण मिळत नाही"
"इतरांच्या अनुभवातून आणि चुकांतून शिकण्यासाठी पुस्तके वाचावीत! त्या चुका आपण करून नये यासाठी!"
"पण मला स्वत:च्या अनुभवातून शिकायचे आहे. हे जग मोठी अनुभवाची शाळा आहे. चुका करत करत शिकणे मला आवडते! माझे स्वत:चे तत्वज्ञान मी निर्माण करणार! अनुभवातून!"

ललित लेखनाचा प्रकार

वुडहाउस आवडणारे काका

Taxonomy upgrade extras

खरडफळ्यावर गप्पा सुरु होत्या.कुणीतरी वूडाहाउसचं नाव काढलय. वुडहाउस म्हणजे पी जी वुडहाउस. पुलंवर त्याचा प्रभाव होता म्हणे. पुलंचा फेव्हरिट लेखक होता म्हणे. तर त्या वुडहाउसवरुन आठवलं --

*********************पाच वर्षाचा असतानाचं आठवतय तसं*************

मार्ग मुक्तिचा

तहानलेली नदी
पाण्याच्या शोधात
भटकत होती
भयाण वाळवंटात.

उडणार्या गिधाडास
विचारले तिने
भाऊ मिळेल का कुठे
जीवनदायी पाणी.

पाण्याचे विचारू नको
सापडेल तुला पुढे
ताई मार्ग मुक्तिचा.

एका वळणावर
नदीने पहिले
शुष्क वडाच्या फांदीवर
लटकलेले होते एक प्रेत.

झाडाखाली साचलेला होता
एक ढीग मोठा कवट्यांचा
खेळत होती त्यांच्या सवे
गिधाडांची गोंडस पोरे
फुटबॉल फुटबॉल.

टीप: कवितेचा अर्थ शोधण्यास वाचक स्वतंत्र आहे.

महाभारतीय यक्षप्रश्नाबद्दल प्रश्न

Taxonomy upgrade extras

'यक्षप्रश्न असणे' हा मराठीत बर्‍यापैकी वापरला जाणारा वाक् प्रचार आहे. यक्षप्रश्नाचे मूळ मिथक महाभारतात यक्ष आणि पांडव प्रमुख युधीष्ठीर यांच्यातील प्रसंग आणि प्रश्नोत्तर रुपी संवादातून येत असावे. मला संदर्भासाठी एक आठवणारा यक्ष प्रश्न मराठीतून गुगलून संदर्भ देण्याची गरज पडली तेव्हा यक्षप्रश्न हा वाक्प्रचार म्हणून मराठी आंजावर वापला जात असला तरीही महाभारतातील यक्ष-युधीष्टीर प्रश्नोत्तर संवाद आंतरजालावर मराठीतून सहज उपलब्ध नसावा.

या धागा लेखाची उद्दीष्ट्ये

माझा "वाचक" मित्र आणि मी!

"निमिष, तू स्वत:ला काय मोठा तत्त्वज्ञानी समजतोस की काय?" माझ्या एका जुन्या परम मित्राने मला एकदा चिडून विचारले.

मी हसून म्हणालो, "का रे मित्रा? असे तुला वाटण्याचे कारण काय बरे?"

आम्ही पुण्यातल्या एका उपहारगृहात मस्त अमृततुल्य चहा घेत होतो. हा मित्र दहा वर्षानंतर प्रथमच मला प्रत्यक्ष भेटला होता.

मित्र चहाचा घुरका घेत म्हणाला, "कारण रोज मी पाहतो, सोशल मीडीयावर विशेष करून फेसबुक आणि व्हाटसएप वर किंवा इतर मराठी वेबसाइटवर तू सतत ज्ञान पाजळत असतोस.

ललित लेखनाचा प्रकार

अपहरण झालं तर ---(तुटक विचार)

Taxonomy upgrade extras

***************************लेखाचे फॉर्म्याटिंग सुधारले आहे****************************************
परवी नीरजा भानोत प्रकरनावर आधारित सिनेमा पाहिला.
डोक्यात हायजॅक प्रकरणाबद्दल किंवा एकूणच अपहरण प्रकरणाबद्दल विचारचक्र सुरु झालं.
.
.
एखादं अपहरण होतं तेव्हा त्यात बरेच घटक सामील असतात; ज्याची त्याची उद्दीष्टं आणि ध्येयं वेगळी असतात.ह्या सगाळ्यांमध्ये एक अप्रत्यक्ष मांडवली वाटाघाटी, देवाण-घेवाण क्षणोक्षणी सुरु असते. ज्याची त्याची स्ट्रॅटेजी वेगळी असते.
समजा --

“उभारू आपण गुढी!”

( हल्ली जमाना आहे ‘एक्स्चेंज ऑफर’चा! अशीच एक ऑफर येते ‘रिडेवलपमेंट’ची.
जुन्या इमारतीच्या बदल्यात नवी कोरी दणकट इमारत! मग काय?
जुन्या पिढीची 'जिवाची घालमेल'. नव्या पिढीची 'उत्साही लगबग'.
पण, त्या जुन्या इमारतीला काय बरे सांगायचे असावे? )

तरुण होते मी पूर्वी जेव्हा
गृहलक्ष्मी आली घरी तेव्हा

अजून ऐकू येतात मला
पैंजण आणि घुंगुर वाळा

पाककलेला बहर आला
अन्नपूर्णेचा वसा वाहिला

तिची लगबग, तिची ऐट
लटके रुसवे फुगवे कैक

सुखदु:खांच्या हिंदोळ्यावर
बनली ती सोशिक, कणखर

केले साजिरे अनेक सोहळे
कोडकौतुके पुरवी डोहाळे

मायेचा तो पदर पसरुनी
नातवंडाना ती कवेत घेई

'भडास (कादंबरी)' वरील साहित्यिक प्रतिक्रीयांची ज्ञानकोशीय दखल घेण्याच्या दृष्टीने एक उहापोह

या वर्षीच्या ऐसी ऑनलाईन दिवाळी अंकाने नव्वदोत्तरी साहित्य अशा स्वरूपाची थीम त्यांच्या दिवाळी अंकासाठी निवडली. या धागालेखाचा उद्देश नव्वदोत्तरी साहित्याचीपर्यंतचा मर्यादीत नाही, (लेखविषयात नमुद 'भडास (कादंबरी)' मात्र नव्वदोत्तरी साहीत्यातील महत्वाची कादंबरी असल्याच्या किमान काही प्रमाणावर साहित्यिक प्रतिक्रीया असाव्यात. (असाव्यात हा शब्द एवढ्यासाठी की खाली नमुद केल्या प्रमाणे साहित्यिक प्रतिक्रीया मराठी विकिपीडियावर वाचण्यात आल्या पण अद्याप मी त्यांच्या संदर्भांच्या (दुजोर्‍यांच्या) प्रतिक्षेत आहे.)मी ललित साहित्याचा वाचकही नाही, खरचं सांगायच तर

बडबड गीत - पंखा मेरा दोस्त

आमची छकुली आता ४० दिवसाची झाली. आजकाल तिला नवीन छंद लागला आहे. पंखा सुरु झाला कि ति पंख्याकडे पहात राहते, उगाचच आपल्या मनात हसते. कडे वर घेतले तरी तिच्या नजरा पंख्यावारच टिकलेल्या असतात. पंख बंद करताच तिचा सायरन सुरु होतो. झक मारून पुन्हा पंखा सुरु करावा लागतो. कधी कधी विचार येतो पंख्याला पाहून तिच्या मनात काय विचार येत असतील.

पंखा मेरा दोस्त
पण बोलतच नाही.

फिरू फिरू करतो
घुमू घुमू करतो
घूं घूं करूत तो
नुसताच फिरतो.

हातवारे करते किती
स्माईली-स्माईली देते
गाढव लेकाला पण
काही कळतच नाही.
मला पाहून तो
हसतच नाही.