Skip to main content

नेमेचि येतो ऑस्कर सोहळा (भाग ३)

नेमेचि येतो ऑस्कर सोहळा तसा तो ह्या वर्षीही येऊन गेला. मराठी प्रसारमाध्यमांमध्ये पाहिलं तर ‘बार्बी’ आणि ‘ओपनहायमर’व्यतिरिक्त गेल्या वर्षभरात सांगण्यासारखं काहीच झालेलं नाही असा समज होणं साहजिक आहे. मात्र, २०२३ हे वर्ष इतरही अनेक चित्रपटांमुळे महत्त्वाचं ठरलं. अशा काही चित्रपटांची ओळख.

समीक्षेचा विषय निवडा

काही उत्कृष्ट चित्रपटांचा रसास्वाद

पडद्यावरचे विश्वभान’ या पुस्तकाचे लेखक, संजय भास्कर जोशी, यांच्या मते श्रेष्ठ चित्रपटाचे अगदी सर्वात मूलभूत लक्षण म्हणजे चित्रपटाच्या पटकथेतला अनावश्यक फालतूपणा, सवंग आणि बाष्कळ विनोद, अनाठायी घुसटलेली गाणी (व नाचसुद्धा!) आणि बेगडी भावुकता या घटकांचा पूर्णपणे अभाव असणे. एकदा हा निकष लावला की आपण इतकी वर्षे पाहत आलेल्या शेकडो चित्रपटांपैकी 90-95 टक्के चित्रपटांची हकालपट्टी करावी लागेल. कारण या लेखकानी वा चोखंदळ रसिक/समीक्षक यांनी निवडलेल्या चित्रपटांच्या यादीतील अगदी तुरळक चित्रपट आपल्या पाहण्यात आले असतील.

समीक्षेचा विषय निवडा

नेमेचि येतो ऑस्कर सोहळा (भाग २)

नेमेचि येतो ऑस्कर सोहळा तसा तो ह्या वर्षीही येऊन गेला. मराठी प्रसारमाध्यमांमध्ये पाहिलं तर ‘बार्बी’ आणि ‘ओपनहायमर’व्यतिरिक्त गेल्या वर्षभरात सांगण्यासारखं काहीच झालेलं नाही असा समज होणं साहजिक आहे. मात्र, २०२३ हे वर्ष इतरही अनेक चित्रपटांमुळे महत्त्वाचं ठरलं. अशा काही चित्रपटांची ओळख.

समीक्षेचा विषय निवडा

शाळा

विकल मनाच्या पडवीमध्ये
घण घण घंटा; भरते शाळा
वर्ग तासिका हस्त पुस्तिका
थकवी मास्तर खडू फळा

उंचाविती हात षडरिपू
त्यांना अवगत प्रश्न गहन
मागील बाकावर पेंगुळते
रोज न्याहाळतो द्रष्टे मन

रसाळ मोठे विषय विभ्रमी
गृहपाठाची कसरत पुरती
आखीव-रेखीव अक्षर ओळी
डाग शाईचे आत्म्यावरती

घोकून पाढे; प्रश्न-उत्तरे
का टक्क्यांचा चुकतो होरा
वाचाळांना वेळ पुरेना
अन् मौनाचा पेपर कोरा..!
***

नेमेचि येतो ऑस्कर सोहळा

नेमेचि येतो ऑस्कर सोहळा तसा तो ह्या वर्षीही येऊन गेला. मराठी प्रसारमाध्यमांमध्ये पाहिलं तर ‘बार्बी’ आणि ‘ओपनहायमर’व्यतिरिक्त गेल्या वर्षभरात सांगण्यासारखं काहीच झालेलं नाही असा समज होणं साहजिक आहे. मात्र, २०२३ हे वर्ष इतरही अनेक चित्रपटांमुळे महत्त्वाचं ठरलं.

समीक्षेचा विषय निवडा

जातीपातीच्या चिखलातील महाराष्ट्र

महाराष्ट्रात सध्या निवडणुकपूर्व आघाड्यांचे मतदारसंघाची वाटणी यावर काथ्याकूट चालू आहे सर्वपक्षीय नेत्यांकडून. जातीपातीच्या लोकसंख्येच्या आधारावर निवडून येणाऱ्या उमेदवारांची चाचपणी चालू आहे. म्हणजे पुरोगामी महाराष्ट्रात जातीची गणितं एवढी खोलवर रुजलेली आहेत की महाराष्ट्र सामाजिक दृष्ट्या कितीही पुढारला तरी जातीपातीच्या कचाट्यातून सुटणार नाही. विरोधाभास कीती तर, जे पुरोगामी म्हणवून घेणारे जातपात संपली पाहिजे म्हणून आघाडीवर असतात तीच मंडळी यात अग्रेसर आहेत. कधीकाळी भाजपाचे राजकारण हिंदुत्ववादी होते. महाराष्ट्रात ते जातीपातीच्या राजकारणाच्या चिखलात कधी मिसळून एकजिनसी झाले समजलं पण नाही.

पाकिस्तान-८

“आम्ही काश्मीरसाठी हजार वर्षे लढू. आम्हाला गवत खावे लागले तरी चालेल. आम्ही अणुबॉम्ब बनवू.”

- झुल्फिकार अली भुट्टो.

ललित लेखनाचा प्रकार

जागतिक तापमानवाढ - सर्वेक्षण

नमस्कार!

आम्ही, दिप्ती हिंगमिरे आणि संहिता जोशी मिळून हे सर्वेक्षण करत आहोत. दिप्ती वायुमंडलीय विज्ञान (atmospheric science) या विषयात संशोधन करते. संहिताची पार्श्वभूमी खगोलशास्त्राची आहे; ती आता विदावैज्ञानिक (data scientist) म्हणून काम करते. जागरुक नागरिक म्हणून आम्हांला जागतिक हवामानबदलाच्या सद्यस्थितीबद्दल चिंता वाटते. जागतिक तापमानवाढीच्या भारतावर होणाऱ्या संभाव्य परिणामांची आम्हांला विशेष काळजी वाटते.

धाग्याचा प्रकार निवडा:

माहितीमधल्या टर्म्स

पवित्रतेची बदलती व्याख्या

आर्थिक व्यवहारांचे व माहिती-संवाद तंत्रज्ञानाचे सार्वत्रिकीकरण होत असलेल्या या कालखंडात सर्वस्वी वेगळी वाटणारी संस्कृती मूळ धरू पाहत आहे. ही नवीन संस्कृती मानवी हिताची असेल किंवा नसेलही. आता अस्तित्वात असलेल्या संस्कृतीच्या उलथापालथींची अनेक कारणे असू शकतील. पृथ्वीतलावरील प्रत्येकाला हवामानबदलाचा फटका बसत आहे. आपल्यातील सर्वांना पेट्रोलियम पदार्थ संपून जाण्याच्या भीतीने त्रस्त केले आहे. ऊर्जास्रोतांची कमतरता/अभाव या भीतीमुळे आपल्या सर्वांनाच आर्थिक अरिष्टांना सामोरे जावे लागेल की काय अशी धास्ती वाटत आहे. हीच धास्ती पाण्यासाठी, अन्नासाठी, ऊर्जास्रोतांसाठी ठिकठिकाणी युद्ध पेटवत आहे.

धाग्याचा प्रकार निवडा:

माहितीमधल्या टर्म्स

पाकिस्तान- ७

.

“पाकिस्तानने भारताला सहज पराभूत केले आणि केवळ संयुक्त राष्ट्रांच्या युद्धविरामामुळे युद्ध थांबले."
- जेम्स विनब्रँड (1965 कच्छ रण युद्धासंबंधी. पाकिस्तान आणि मध्य आशिया तज्ञ)

"कोण जिंकतो आणि कोण हरतो याने काय फरक पडतो? त्यांना कश्मिर हवे होते. ते मिळाले का? नाही. आम्ही आमच्या सीमांचे रक्षण केले. आम्ही तर हल्लाही केला नव्हता की जिंकणे महत्त्वाचे ठरले असते.”
- ब्रिगेडियर चित्तरंजन सावंत.
.

ललित लेखनाचा प्रकार