Skip to main content

चित्रबोध - २

याआधी:
भाग १
========
भाग-२

'भारतात पारंपरिक कलेपेक्षा वास्तवदर्शी चित्रकला इतकी लोकप्रिय का? ' याचा आढावा घेण्याच्या प्रयत्नातून काय निष्कर्ष आले?

तू झकास, मी भकास!

आमच्या वर्गात सहस्र्बुद्धे नावाचा एक मुलगा होता. नेहमी काठावर पास व्हायचा. क्वचित काठाच्या अलिकडेही घसरायचा. पण परीक्षा झाल्यावर पेपर कसे होते असं विचारलं की, त्याच्याकडून ठरलेलं उत्तर हमखास यायचं, ‘‘झकास! पेपर सोपे गेले.’’

याउलट नित्सुरे नावाची मुलगी रूमालानं डोळे टिपत भकास चेह-यानं मुसमुसायची, ‘‘मी नक्की नापास होणार. पाच मार्कसुद्धा मिळणार नाहीत.’’ रिझल्ट लागला की कळायचं की पाचच्या आत तिचा नंबर आला आहे आणि सत्तर-ऐंशी टक्के मार्क पडले आहेत.

इतनी मुष्किल नहीं किताबत (द्विभाषिक विडंबन)

प्रेरणास्रोत : निशिकांत यांची द्विभाषिक गझल "रूखी सूखी दावत ( द्विभाषिक ग़ज़ल )"


टिचभर गझला लिहिण्यासाठी रोज कशाला हवी कवायत?
खून पसीना छोडो, भैया, इतनी मुष्किल नहीं किताबत

पहा दीन वाचकांस देतो तत्परतेने गझल द्विभाषिक
सवाल मेरा आज कवी से, "गयी तुम्हारी कहाँ रिवायत?"

शेर सांगता दुसर्‍यांना आनंदित होतो कवी परंतू
कहनेवालें यहाँ हज़ारों, सुननेवाला मिले, गनीमत

दिवे लागले, अतिथी गेले, तूच उबारा माझा आता
सोनेसे जागना है बेहतर, तनहाईमें करें शरारत

मला न चिंता, न काळजीही, ज़नानखान्यामध्ये सुखी मी

पाणिनी नेमका कोण, कुठला व कधीचा?

Taxonomy upgrade extras

पाणिनी हा अभिजात संस्कृतचा पहिला व श्रेष्ठ व्याकरणकार मानला जातो. हा नेमका कोणत्या काळात झाला याबाबत मतभेद आहेत. एवढेच नव्हे तर पाणिनी हे गोत्रनाम आहे कि व्यक्तिनाम याबाबतही विद्वानांमद्धे एकमत नाही. बौधायनाच्या मते पाणिनी हे गोत्रनाम असावे. परंतु भट्टोजी दीक्षित यांच्या मते "पणीचे पुरुष अपत्य तो पाणिन तर त्याचा नातु तो पाणिनी." पाणिनीला वाहिक, शालंकी, दाक्षीपुत्र व शालातुरीय अशाही संद्न्या आहेत. यावरुन पाणिनी हा वाहिक या गांधार देशातील प्रदेशात रहात होता व शालातुरीय हे नांव त्याच्या गांवावरुन पडले असावे असाही अंदाज आहे.

किनारा

घननिळ सागराचा घननाद येत कानी ,
घुमती दिशादिशांत लहरीमधील गाणी .
चौफेर सुर्यज्वाला , वारा अबोल शांत , कोठे समुद्रपक्षी गगनी फिरे निवांत.
आकाश तेजभारे मांडावरी स्थिरावे ,
भटकी चुकार होडी, लाटात संथ धावे.
वाळुत स्तब्ध झाला रेखाक्रुती किनारा,
जवळी असुन पाणी अत्रुप्त तो बिचारा.
सानिध्य सागराचे आकाश पांघराया ,
परि साथ ना कुणाची अस्तित्व सावराया .

खरे स्वातंत्र्य हा गुलाम कधी उपभोगणार?

Taxonomy upgrade extras

यावज्जीव मनुष्य प्रयत्न करत असतो तो आहे या स्थितीपासून स्वातंत्र्य मिळवत अधिकाधिक मानसिक/आर्थिक आणि सत्तेचे अधिकाधिक अवकाश प्राप्त करण्यासाठी. आहे ती स्थिती सुखावह न वाटणे हे मानवी मनाचे एक व्यवछेदक लक्षण आहे. मग ती स्थीती कोणतीही असो. एकपट धन असणारा दुप्पट धनाची अपेक्षा बाळगत असतो हे पुरातन औपनिषदिक विधान या परिप्रेक्षात ध्यानात घ्यावे लागते. याला "हाव" हा शब्द पुरेसा नसून तो मानवी मनोभुमिकेवर अन्याय करणारा आहे.

वटपौर्णिमा आणि जागतिक पर्यावरण दिवस

वनस्पती जमीनीमधून पाणी आणि हवेतून कर्बद्विप्राणील (कार्बन डायॉक्साईड) वायू शोषून घेतात आणि सूर्यप्रकाशामधून ऊर्जा घेऊन या दोन साध्या अणूंचा संयोग घडवून आणून त्यातून सेंद्रिक (ऑर्गॅनिक) पदार्थांचे प्रचंड गुंतागुंतीचे अणू तयार करतात. या क्रियेमधून प्राणवायूचे विमोचन होऊन हा उपयुक्त वायू हवेत सोडला जातो आणि नव्याने तयार झालेले सेंद्रिय पदार्थ त्या वनस्पतीच्या निरनिराळ्या भागात साठवून ठेवले जातात. शाकाहारी प्राणी त्यांचे भक्षण करून आपला उदरनिर्वाह करतात आणि मांसाहारी पशू त्या प्राण्यांना गट्ट करतात.

भैराळं - उत्तरार्ध

************************

पूर्वार्ध

************************

पक्ष्यांचा एक थवा कुठूनतरी येऊन भैरुबाच्या तळ्यावर उतरला आणि कलकलाट करू लागला तेव्हा राधेची तंद्री भंगली.

चौथी भिंत

माझा एक मित्र हर्षद, ऐसीअक्षरेचा वाचक आहे. तो वाचनमात्र असतो. मात्र तो अनेकदा त्याला आवडलेल्या गोष्टींएमेल मधून पाठवत असतो. त्याच्या इमेलचा अनुवाद त्याच्या परवानगीने इथे देत आहे.

========================================