Skip to main content

’लोक माझे सांगाती’ कोणी वाचले आहे का? काय लायकीचे पुस्तक आहे?

" शरद पवारांच्या 75 व्या वाढदिवशी ’लोक माझे सांगाती’ ही शरद पवारांची यशोगाथा सांगणारी राजकीय आत्मकथा प्रकाशित करण्यात आली.
हे कोणी वाचले आहे का? काय लायकीचे पुस्तक आहे?
"आयुष्याच्या पूर्वार्धात पुरोगामी, सर्वसमावेशक असलेले पवार 1990 पासून ग्लोबल, क्रिकेटमय, उद्योगपतीमय, लवासा-मय, लोकानुनय करणारे का बनत गेले ?. ते मराठा जाती-मय, जातीयवादी संघटनांचे संरक्षणकर्ते का होत गेले?
: प्रा हरी नरके

ही बातमी समजली का - भाग १६५

अनेक बातम्यांबद्दल आपल्याला चर्चा करावीशी वाटते. खरं तर, 'ऐसी अक्षरे'वर बातम्यांवर चर्चा करण्यासाठी 'बातमी' नावाचा लेखनप्रकारही अस्तित्त्वात आहे. "ताज्या घडामोडी, अर्थकारण, राजकारण इत्यादी प्रकारच्या संस्थळाबाहेरील लिखाणाची चर्चा करण्यासाठी हा विभाग वापरावा. इथे मूळ लेखावरच्या शब्दसंख्येचे बंधन नाही; एखादी बातमी पसरवणे किंवा चर्चा घडवणे यासाठी हा विभाग वापरावा." असं तिथे स्पष्ट म्हटलेलंही आहे. पण, त्याबद्दल विस्तारानं लिहिण्याइतका किंवा एखादा व्यवस्थित चर्चाप्रस्ताव मांडण्याइतका वेळ किंवा माहिती किंवा उत्साह किंवा हे सारंच नसणं वगैरे कारणांमुळे आपण चर्चाप्रस्ताव लिहित नाही.

"मूक-बधिरांचे गाणे" ((भाषांतरित))

रस्त्यावरून चाललेली किंवा
स्टेशनवर उभी बाई बघून
आसपासच्या पुरुषांना जो ठसका
लागतो

तो त्या बाईला सांगत असतो की तू
एक मादी आहेस हे आमच्या
हाडामासांपर्यंत पोचले आहे

(का ते एखाद्या दुहेरी जिभेच्या पक्ष्याचे
कुरुपसर गाणे असते म्हणायचे? कुरुपच,
पण गाणेही?

किंवा अनेक मूक-बधीर एखाद्या जळत्या
इमारतीत कोंडले गेलेत आणि हळूहळू धूर
भरत चाललाय ?)

एका अनावर कैफात

एका अनावर कैफात लिहिली होती
ती कविता

नंतर वाटलं, भाषेची इतकी आतषबाजी कशाला ह्या कवितेत?
मग काढून टाकले सर्व - अनुप्रास, यमकं, उपमा
साधे सुधे शब्द घेऊन पुन्हा लिहिली
तेव्हा
थोडी भुंडी पण
थोडी खरीही वाटली
ती कविता

नंतर वाटलं - इतके शब्द कशाला ह्या कवितेत?
मग कापलं सपासप -
वायफळ शब्दतण
तेव्हा
जास्त ओकीबोकी पण मघापेक्षा
जास्तच खरी वाटली
ती कविता

The Little Fellow

आज चार्ली चॅप्लीनची पुण्यतिथी. त्यानिमित्त मी काही दिवसांपूर्वी लिहिलेला लेख 'ऐसी' साठी सादर करतो आहे.
=======

ललित लेखनाचा प्रकार

हैदराबाद - वरंगळ - भुबनेश्वर - पुरी - कोणार्क

मागच्या आठवड्यात हैदराबाद - वरंगळ - भुबनेश्वर - पुरी - कोणार्क भटकंती केली. मागील दोन वर्षांत कुठेच जाता आले नव्हते. रेल्वेचा प्रवास मला सोपा वाटतो. शिवाय लागणारा वेळ हीसुद्धा करमणूकच वाटते. सहप्रवासी गप्पीष्ट असले तर मजाच. हैदराबादला जाताना खेळाडू होते. दिल्लीला/कुठे बोटिंग स्पर्धेतून परतत होते. रोइंगची वल्ही घेऊनच आलेले. वजनदार होती. मुले सवासहाफुट उंच आडदांड. साइड बर्थ पुरत नव्हता. चर्चा - "या देशात क्रिकेट हद्दपार केलं पाहिजे. जो काही पैसा ,प्रसिद्धी,सवलती मिळतात त्या क्रिकेटपटुंनाच. इतर खेळाडूंकडे पार दुर्लक्ष होते."

'गुडूप अंधार'

सकाळी उठावं
तजेलदार व्हावं

खच्चून नाश्ता करावा
रगडून काम करावं
दुनियादारीच्या
खाचखळग्यांत रमावं
दुनियादारीचं होऊन जावं

संध्याकाळी परतावं
खोलीत आपल्या
किंवा ज्याला चार लोक
घर म्हणतात तिथे
गुडूप अंधार करावा
हंसध्वनी गावा
नंद छेडावा
कुणाचंच राहू नये
आकाशगंगेच्या
कोपऱ्या कोपऱ्या त फिरून यावं.

"नौकानयनातील प्रगती"

कुमारी मातेच्या पोटी देव जन्माला आला, त्याला त्यांनी
मोठ्या धारदार खिळ्यांनी क्रूसावर ठोकून ठार केले,
नंतर तो गुहेतून जिवंत बाहेर आला व आकाशात उडून गेला.
त्याच्या नावाने त्यांनी पुढची पंधराशे वर्षे विज्ञानावर
बंदी आणली, (पण ते चांगलेच होते!).
नंतर पृथ्वीचा थाळीसारखा आकार हळूहळू चेंडूसारखा
झाला व त्यांच्या लक्षात आले की यातून लुटालूट व बलात्कारांना
चांगली संधी मिळेल. गोऱ्या पिशाच्चांचा नायक होता
कोलंबस . "भारता" च्या किनाऱ्यावर उतरून त्याने
तिथे एक क्रॉस व स्पेनचा झेंडा ठोकला आणि सर्व दिशांच्या
सातशे मैलावर स्पेनच्या राजाचे अधिराज्य घोषित केले