Skip to main content

संख्याजगताच्या अद्भुत कथा...1

गणितातील अनेक संकल्पना आपल्या बुद्धीच्या आवाक्याच्या बाहेर आहेत म्हणून किंवा आपल्या दैनंदिन व्यवहारात त्यांचा काडी इतकाही उपयोग होत नाही म्हणून आपण त्याकडे नेहमीच दुर्लक्ष करत आलो आहोत. गणिताचे जगच अमूर्त अशा अनेक संकल्पनांवर आधारित असल्यामुळे ते अत्यंत भासमय, विस्मयकारक, अंतःप्रेरणेला कस्पटासमान समजणारी, तर्काच्या जंजाळात अडकवून ठेवणारी असे वाटण्याची दाट शक्यता आहे. परंतु या अमूर्त जगाची तोंडओळख करून घेतल्यास वा जमल्यास या संख्याजगाची सफर केल्यास आपण एखाद्या अलीबाबा सदृश गुहेत तर नाही ना असे वाटू लागेल. गणितातील अशाच काही संकल्पनांचा वेध घेण्याचा हा एक छोटासा प्रयत्न..

धाग्याचा प्रकार निवडा:

माहितीमधल्या टर्म्स

सेलिब्रिटी कल्चर

वाढतं सेलिब्रिटी कल्चर आणि त्याचा जनमानसातला परिणाम ही एक चिंताजनक गोष्ट आहे. मात्र त्याबद्दल विशेष चिंता आजूबाजूला दिसत नाही ही त्याहून मोठी चिंतेची बाब आहे.

ललित लेखनाचा प्रकार

जुनं तेच कसं सोनं

कायअप्पा सगळ्यांच्या फोनवर घुसल्यापासून 'जुनं तेच कसं सोनं' हे लेख आजकाल खूप वाहत असतात. एकंदरीतच नॉस्टॅल्जीया प्रत्येकाकडे असतोच आणि त्याद्वारे रंजन करून घेणं ह्यात काहीच आक्षेपार्ह नाही. मात्र जेव्हा त्याचा वापर करून आपली पिढीच कशी जीवनमूल्ये जपत होती आणि आताची पिढी कशी करंटी, मूल्यविहीन किंवा मातलेली आहे असा सूर जेव्हा त्यातून आळवला जातो तेव्हा हे लेख एकदम एकांगी वाटू लागतात. आपल्या कुटुंबात आणि समाजात चिकित्सेपेक्षा श्रद्धेला मोठं स्थान आहे. त्यामुळे ती बऱ्याचदा केलीच जात नाही. अशा गोष्टीवर ती केली तर मग पाहायलाच नको !

ललित लेखनाचा प्रकार

ओंजळ

तुझ्या माझ्या सोबतीचे
क्षण अजून संपले नाही
ओंजळीत तुझ्या स्वप्ने
अजून माझी उरलीत काही

आठव ते क्षण कसे
सोबत असताना उडून जायचे
निरोप घेतल्यावर सुद्धा
काही बोलणे राहून जायचे
ओठांमध्ये तेच शब्द,
माझ्यासाठीचे उरलेत काही..१

हातात गुंफून हात त्या,
सांजा हलकेच निघून गेल्या
जाता जाता गहिऱ्या,
आठवणी मागे ठेवून गेल्या
भूतकाळातल्या असल्या तरी,
आठवणी अपूर्ण राहिल्यात काही...२

खआंफजा

नवे विरुद्ध जुने वादात मही काठावरुन घोटाभर पाण्यात उडी...
उन्यापुऱ्या चार म्हैन्यात आताशा ऐशी हय कैशी कळून ऱ्हायलय.
पिओपि ह्या संकल्पनेनी मव्ह चित्त हरलं न् तवा मी नुकतिच शिगरेट प्यायला चालू केलेलं पोरगं जसं दोन बोटायच्या कांड्यायच्या उच्चतम टोकावर शिगरेट पेलतं तसा व्हतो.

कधितरी...

अमेरिकन कवी थॉमस एस. जोन्स यांची "Sometimes" ही एक अल्पाक्षरी कविता.

लहानपणी ध्यानी, मनी, स्वप्नी उराशी बाळगलेल्या व पुढे जगण्याच्या धडपडीत नामशेष होऊन स्मरणमात्र उरलेल्या आपल्या महत्वाकांक्षांबद्दलचं हृदयस्पर्शी भाष्य म्हणजे ही कविता.

ही मूळ कविता व तिच्या भावानुवादाचा माझा प्रयत्नः

ACROSS the fields of yesterday
He sometimes comes to me,
A little lad just back from play—
The lad I used to be.

And yet he smiles so wistfully
Once he has crept within,
I wonder if he hopes to see
The man I might have been.
========================

ललित लेखनाचा प्रकार

Making of foto and status : १. गंप्या आणि झंप्या

प्रस्तावना :
तीन वर्षांपूर्वी आमच्या व्हाट्सएपच्या ग्रुपवर पूर्ण शंभर दिवस मी एक मालिका चालवली होती. मी रोज माझ्या प्रोफाइल फोटोमध्ये एक फोटो डकवत असे, आणि स्टेटसमध्ये त्या फोटोसंबंधी काही चविष्ट लिहीत असे.

प्रोफाइल फोटो मी कुठूनही मिळेल तिथून घेत असे. काही फोटो आंतरजालावरून घेई, तर काही मी स्वतः काढलेले असत. तसेच काही स्वतःचे, कुटुंबाचे आणि मित्रांचे असत. फोटोबाबत असा काही विधिनिषेध नव्हता. बस! फोटो मनात कुठेतरी क्लिक व्हायला हवा. मग मी तो माझ्या संग्रहात ठेवायचो आणि रोज एक फोटो घेऊन पाऊण तासाच्या माझ्या लोकल प्रवासात त्यावर स्टेटस लिहायचो.

ललित लेखनाचा प्रकार

Lifeboat आणि Psycho

Lifeboat आणि Psycho! ही दोन्ही आल्फ्रेड हिचकॉकच्या चित्रपटांची नावे आहेत, हे तुमच्या लक्षात आलेच असेल. मी इतक्यातच हा Psycho चित्रपट पाहिल्यांदच पहिला. आणि त्यानंतर काही दिवसातच मी पुण्यात झालेल्या चित्रपट रसास्वाद शिबिरात जाऊन आलो होतो, आणि माझे brain-washing झाले होते! मी खरे तर आल्फ्रेड हिचकॉकचे हे दोनच सिनेमे पहिले आहेत.

ललित लेखनाचा प्रकार

ही बातमी समजली का - भाग १६०

अनेक बातम्यांबद्दल आपल्याला चर्चा करावीशी वाटते. खरं तर, ऐसी अक्षरेवर बातम्यांवर चर्चा करण्यासाठी बातमी नावाचा लेखनप्रकारही अस्तित्त्वात आहे. "ताज्या घडामोडी, अर्थकारण, राजकारण इत्यादी प्रकारच्या संस्थळाबाहेरील लिखाणाची चर्चा करण्यासाठी हा विभाग वापरावा. इथे मूळ लेखावरच्या शब्दसंख्येचे बंधन नाही; एखादी बातमी पसरवणे किंवा चर्चा घडवणे यासाठी हा विभाग वापरावा." असं तिथे स्पष्ट म्हटलेलंही आहे. पण, त्याबद्दल विस्तारानं लिहिण्याइतका किंवा एखादा व्यवस्थित चर्चाप्रस्ताव मांडण्याइतका वेळ किंवा माहिती किंवा उत्साह किंवा हे सारंच नसणं वगैरे कारणांमुळे आपण चर्चाप्रस्ताव लिहित नाही.

हे सारे कसे बदलेल??

अंधश्रद्धा नावाचे अविवेकी वादळ आचारविचाराचे जणू एक वादळ आज समाजात घोंघावतच आहे. जादूटोणा ,देवदेवस्की ,भूत ,भानामती अशी उघड स्वरूपातील अंधश्रद्धा देखील विज्ञान वा शिक्षणाच्या प्रभावाने कमी होताना दिसत नाही .महाराज ,साधू,बाबा,स्वामी ह्यांचा धंदा तर भलताच तेजीत चालताना दिसतो आहे .आपल्या भक्ताचे भौतिक समृद्धि ,पारलौकिक कल्याण ,आध्यात्मिक उन्नती ह्यात भर दिवसेंदिवस पडतोच आहे . नागरी सुविधेवर ह्याचा प्रचंड ताण पडतो श्रद्धेचा भाग समजून सर्वसाधारण लोक ही बुवाबाबाला भक्तीचे एकमेव द्वार त्याच्या चरणावर असते असे समजून त्यांना शरण जातात .

धाग्याचा प्रकार निवडा:

माहितीमधल्या टर्म्स