Skip to main content

चतुर उपाय

"किती उशीर भेंजो, अर्धा तास वाट बघतोय."

"अरे आज फ्लॅटब्रेडवाल्या मावशी उशीरा आल्या. मग त्यांचं आटपल्यावरच चहा मिळाला."

"फ्लॅटब्रेड!?"

"हो. म्हणजे त्या कधी फुलके करतात आणि कधी भाकऱ्या. म्हणून एकच काॅमन नाव."

"पण हे खरंय. त्यांच्या वेळेत बदल झाला की अजून कन्फ्यूजन होतं."

"हो रे. ताईच्या घरी हाच प्रकार आहे. सकाळी चपातीभाजी बनवायला एक मावशी येतात. दुपारी मुलांना गरम खाणं हवं म्हणून एक आजी येऊन आमटीभात लावतात. आणि संध्याकाळी कायतरी सूप सलाड पराठे खातात त्यासाठी एक काकू येतात."

प्रवास

अथांगाचा तळठाव
अज्ञेयाचा पैलतीर
विराटाची पराकाष्ठा
सूक्ष्मातील शून्याभास

खुणावती ऐसे सारे
अनाहूत अवचित
जरी जटिल तरीही
जीवा लावतात ध्यास

नादावतो या ध्यासाने
ठेचाळतो जागोजाग
असे खडतर तरी
भूल घाली हा प्रवास

"डोपामीन उपवास':

आपल्या मेंदूत संदेशवहन दोन प्रकारे होते: पेशींमधून निघणाऱ्या "धाग्यांमधून " सरळ विद्युतप्रवाहच जातो. पण या धाग्यांच्या मध्ये गॅप असते, जिला सायनॅप्स असे नाव आहे. या गॅप मध्ये एका बाजूने लहान रासायनिक संयुगे सोडली जातात, जी दुसऱ्या बाजूच्या रिसेप्टर नावाच्या खोबणीला चिकटून पुढचा विद्युतप्रवाह निर्माण करतात. या संयुगांना "न्यूरो-ट्रान्समीटर" असे नाव दिले जाते. मेंदूत किमान सत्तर अशी संयुगे सापडली आहेत, पण त्यातले एक अत्यंत महत्वाचे संयुग म्हणजे डोपामीन .

धाग्याचा प्रकार निवडा:

माहितीमधल्या टर्म्स

टी एस इलियट: रोमँटिसिझम चा निर्दालक (पोस्ट क्र . १)

टी एस इलियट: रोमँटिसिझम चा निर्दालक
(पोस्ट क्र . १)

टी एस इलियट वाचायला घेतला आहे. "का?" ते विचारू नका. हृदयात सौंदर्य-भावना उचंबळून आणणारा हा कवी नाही. त्याचे काव्य बरोबर उलट्याच दिशेने जाते.

शेली -बायरन-कीटस यांचे काव्य आणि सभोवतालचे वास्तव याचा शून्य संबंध विसाव्या शतकाच्या सुरवातीच्या इंग्लडमध्ये दिसत होता.

"शहार "

सम्राज्ञी च्या अविर्भावात फिरणाऱ्या अतिसुंदर स्त्रिया
इथेही आहेत. काचेच्या उंच पॅनेलवर मूठभर
धारदार हिऱ्याने आपली प्रतिमा अधिकाधिक
सुंदर करण्याचा अशांत प्रयत्न त्या सतत
करीत असतात.
हिऱ्याचा काचेवर कुई कुई
कर्कश आवाज येत राहतो आणि
अंग शहारते .

जल थल मल

सोपान जोशींचं 'जल थल मल' हे पुस्तक मानवी मलमूत्रविसर्जनाचा, जलप्रदूषणाचा आणि त्यामुळे जमीन आणि पाणी या दोहोंवर होणाऱ्या परिणामांचा इतिहास; तसंच आजची परिस्थिती यांचा अगदी खोलात जाऊन आढावा घेणारं आहे.

समीक्षेचा विषय निवडा

SGLT2i नावाचा औषधांचा एक नवा वर्ग , मधुमेहासाठी बाजारात

SGLT2i नावाचा औषधांचा वर्ग जो वर्ग मधुमेहासाठी बाजारात आला आहे (empagliflozin, dapagliflozin, canagliflozin etc.) ,त्यांचे मधुमेह-प्रणित किडनी आणि हृदय रोगावर नवे आणि महत्वाचे परिणाम आढळले आहेत.
आपली किडनी आधी सर्व रक्त फिल्टर करते , आणि मग त्या फिल्टर्ड पाण्यातल्या उपयुक्त गोष्टी परत शोषून घेते.
पण मधुमेहात जेंव्हा रक्तात ग्लुकोजचा अतिरेक होतो, तेंव्हा बरेचसे ग्लुकोज असे परत शोषून घेतेले जाणे अनिष्ट ठरते. या परत शोषून घेण्याच्या प्रक्रियेला ही औषधे प्रतिबंध करतात. ग्लुकोज मूत्रावाटे फेकून दिले जाते आणि त्याचे रक्तातले प्रमाण कमी होते, असा हा उपाय असतो.

धाग्याचा प्रकार निवडा:

माहितीमधल्या टर्म्स

"तिच्याबरोबर, पुन्हा एकदा!"

तशी ती मूळचीच सुंदर, साठीला कातडीही नाजूक ,
पारदर्शक, केशसांभाराला पैशाचा रुबाब, एक सोन्याची
नाजूक बांगडी अतिनाजूक मनगटावर रुळणारी.
'अरे , कधी आलास ?' तिचे जुने लोभस हसू विचारते.
"अं , दहा मिनिटं .." मी म्हणतो. ("दहा वर्षांसारखी वाटली
मला!" हे माझ्याशीच!'. )

जागतिक पुस्तक दिनानिमित्त

आज २३ एप्रिल. जगभर 'जागतिक पुस्तक दिन' म्हणून साजरा होत असलेला दिवस. यानिमित्त अस्तंगत होत चाललेल्या पुस्तक संग्रहाच्या छंदाविषयी दिवंगत. सतीश काळसेकर यांच्या खालील कवितेची आठवण झाली. म्हणून ऐसीवर शेर करत आहे. (कदाचित बहुतेकानी यापूर्वी ही कविता वाचलीही असेत. परंतु पुन्हा एकदा वाचावयास हरकत नसावी.)

पुस्तकांच्या संग्रहाविषयी

.......... सतीश काळसेकर

धाग्याचा प्रकार निवडा:

माहितीमधल्या टर्म्स

काळ्या पिवळ्या नवसाची गोष्ट: टॅक्सी दिवस २५ ते २७: २३ जानेवारी ते २० मार्च २०२२:

टॅक्सी दिवस २५: २३ जानेवारी ते २०२२:

एका छान शुभ्र पांढऱ्या केसांच्या देखण्या म्हातारीला केम्प्स कॉर्नरच्या पारसी पंचायतीत सोडलं.

फार छान एरिया आहे खरं तर पण फोटो काढायला मनाई असल्याने आणि वॉचमन रोखून बघत असल्याने फोटो काढू शकलो नाही. बाकी आज नोंद करण्यासारखं काही नाही.

आजची कमाई: ११५ रुपये.

-----------------

टॅक्सी दिवस रात्र २६: १९ फेब्रुवारी २०२२:

आजही रात्रीच टॅक्सी घेतली.

पेडर रोड वरून दोन टिप्पिकल साऊथ बॉम्बेच्या पोरांना उचललं.

त्यांना विलिंग्डन जिमखान्याला सोडायचं होतं.

ललित लेखनाचा प्रकार