Skip to main content

सार्वजनिक आरोग्यव्यवस्था आणि लसीकरण यंत्रणा - डॉ. मधुसूदन कर्नाटकी

आपल्या खंडप्राय देशात कोरोनाचे लसीकरण कसे होणार अशी शंका बऱ्याच लोकांच्या मनात येते. परंतु आपण यापूर्वीही मोठे लसीकरण कार्यक्रम यशस्वीपणे पार पडले आहेत आणि कोरोना लसीकरण कार्यक्रमही तसाच यशस्वी होईल यात शंका नाही. लोकांच्या मनात असलेला किंतु दूर व्हावा याकरिता महाराष्ट्र राज्याच्या आरोग्यसेवेचे माजी सहसंचालक डॉ मधुसूदन कर्नाटकी यांचा हा लेख.

बखर....कोरोनाची (भाग ८)

आज आपण सर्व एका महत्त्वाच्या 'ट्रान्झिशन टाइम' मध्ये आहोत.

म्हणजे असं, की आत्ता जे घडत आहे ते आपल्या सगळ्यांकरता एका प्रकारचं 'once in a lifetime' घटना आहेत.

माझ्या वडिलांच्या पिढीने कदाचित दुसऱ्या महायुद्धाच्या परिणाम वाचले, बघितले आणि क्वचित भोगले असतील.
आजोबांच्या पिढीने कदाचित प्लेग बघितला असेल त्याचे परिणाम भोगले असतील.

पण अर्थातच हे सर्व जागतिकीकरणपूर्व काळातील आहे.
आणि त्यामुळे मर्यादित भागात परिणाम करणारं.
पण आज जे घडताना दिसतंय ते सर्वदूर आणि दूरगामी परिणाम करणारं आहे असं वाटतंय.

काळ्या पिवळ्या नवसाची गोष्ट: टॅक्सी दिवस १४: (३ जानेवारी २०२१)

आज नव्या वर्षात पहिल्यांदा टॅक्सी काढली.
टॅक्सी चालवायला लागून वर्षापेक्षा अधिक काळ झाला. टॅक्सी दिवस १: ८ डिसेंबर २०१९

१३ महिन्यांत १४ सेशन्स म्हणजे प्रगती फारच हळू आहे.
अर्थात लॉक-डाऊनमुळे जवळ जवळ ६ महिने बाहेर पडताच आलं नाही.
तशीही ३० सेशन्स पूर्ण करायची फिक्स्ड टाइमलाईन ठेवली नाहीये सो जेवढा वेळ लागेल तो लागेल.

तर...

एका "सौधिंडियन" काकूंना नाना चौकात भाजी मार्केटला सोडलं.

लॉक-डाऊनमुळे चांगली भाजी मिळत नाहीशी झाल्याची तक्रार करत होत्या.

ललित लेखनाचा प्रकार

जेव्हा थेट भेट झाली

शुभ्र निर्मम कठोर
जेव्हा भोवती दाटले
निळे अनाहत खोल
खोलवर निनादले

अनाघ्रात अदृृष्टाची
चाहूलली रूणझुण
स्पर्श,गंध,रस, रंग
एक झाले कल्लोळून

आकलनाच्या कवेत
आले-आलेसे वाटले
अज्ञेयाच्या धुक्यामध्ये
नकळत वितळले

जाणिवेची नेणीवेशी
जेव्हा थेट भेट झाली
जुन्या जखमेच्या जागी
तप्तमुद्रा उमटली

जाणीव, नेणीव आणि फ्री विल ह्यांची ऐसी तैसी.

पहाटे म्हणा किंवा सकाळी म्हणा सहा वाजले की तात्याचा मोबाइल तात्याला विसाव्या शतकातील गोड गोड गाणी ऐकवून जागा करतो. तुम्ही काहीही म्हणा पण तात्याला स्वतःला विसाव्या शतकातील गाणी फार आवडतात. त्या वेळी कोणी लता मंगेशकर नावाच्या एक गायिका होत्या त्यांचा गळा गोड होता. त्यांनी गायिलेल्या बऱ्याच गाण्यांचा संग्रह तात्याकडे आहे. हा गाण्यांचा संग्रह तात्याला कसा मिळाला? सगळं सांगत बसलो तर वेळ लागेल. पुन्हा केव्हातरी.

ललित लेखनाचा प्रकार

"परतीची विमान यात्रा "

पुण्याच्या त्या वाहन-प्रदूषित सायंप्रकाशात उजळून निघालेल्या
जुन्या सुहृदांच्या चेहऱ्यांना मी सांगितले की बापहो ,
वीसशे पस्तीस पर्यंत प्लीज प्लीज प्लीज टिकून रहा ,
पश्चिमेतील प्रज्ञावान शास्त्रज्ञांनी तुम्हाला
वार्धक्य-शून्य करण्याचा घातलेला घाट तोपर्यंत पूर्ण शिजलेला
असेल, उन्मत्त यमराजाच्या तोंडाला काळे फासून
त्याला रेड्यावर उलटा बसवून त्याची धिंड निघाली असेल:
तिच्यात नाचत सामील व्हा (मी असेनच !).
एकशे-वीस सहज गाठाल!
ही सुवार्ता ऐकून सुहृदांनी एकमेकांकडे अर्थपूर्ण आणि
माझ्याकडे दयार्द्र कटाक्ष टाकले व म्हणाले

सजीवता आणि सक्रिय अनुमानाचा सिद्धांत

सजीव असणे म्हणजे नेमके काय? ह्या प्रश्नाचे उत्तर तत्त्ववेत्ते फार पूर्वीपासून शोधत आलेले आहेत. पण भौतिक-रसायन-जीव शास्त्र ह्या प्रश्नाकडे वळून चार-पाच दशकेच झाली आहेत. सजीव प्राणी म्हणजे एक प्रकारची स्वयंनियोजीत संस्था (self-organizing system) असते असा विचारप्रवाह त्यातून निर्माण झाला. तरीही जाणीव (consciousness) आणि विशेषतः स्व-ची जाणीव (self-consciousness) म्हणजे नेमके काय ह्या प्रश्नांची समाधानकारक उत्तरे अजून मिळत नव्हती. गेल्या दोन दशकांत मज्जातंतू संशोधकांनी इतर सर्व शास्त्रांची मदत घेऊन ह्या प्रश्नांवर संशोधन सुरू केले आहे.

धाग्याचा प्रकार निवडा:

माहितीमधल्या टर्म्स