Skip to main content

काही बेसिक वैज्ञानिक प्रश्न

काही बेसिक वैज्ञानिक प्रश्न

तसे आमचे वैज्ञानिक नॉलेज बेसिक असल्याने काही बेसिक प्रश्न मनात आले. आपण याची ऊत्तरे द्याल अशी खात्री आहे.

१.
प्रकाशाच्या वेगानं जाण्याऱ्या यानात मी बसलो आहे. ( प्रकाशाच्या वेगानं म्हणजे 99.99% of light )
समजा माझ्या हातात एक बंदूक आहे. आणि त्यातून मी समोरच्या दिशेने एक गोळी झाडली तर त्या गोळीचा वेग किती?
प्रकाशाच्या वेगापेक्षा जास्त ?

२.
दोन ट्रेन प्रकाशाच्या वेगाने धावत आहेत. पण विरुद्ध दिशेने.
जेव्हा या दोन ट्रेन एकमेकींना क्रॉस करतील तेव्हा पहिल्या ट्रेन मधील observer ला दुसऱ्या ट्रेनचा वेग किती दिसेल?
दुप्पट?

जंटलमन्स गेम - ९ - किम ह्यूज.. द गोल्डन बॉय

क्रिकेटच्या खेळात वैयक्तिक कौशल्याला महत्वं असलं तरी अखेर क्रिकेटचा खेळ हा सांघिक खेळ आहे असं नेहमी म्हटलं जातं. अनेकदा वैयक्तीक कामगिरीपेक्षाही संघातील सर्वांची मिळून कामगिरी कशी होते यावर मॅचच्या जयापराजयाचं पारडं झुकत असतं. अर्थात यालाही अपवाद आहेतच! चटकन आठवणारं उदाहरण म्हणजे १९७५ च्या वर्ल्डकपमधली 'गॅरी गिल्मोर मॅच' म्हणून ओळखली जाणारी ऑस्ट्रेलिया-इंग्लंड सेमी-फायनल! एखादा खेळाडू एकहाती मॅच कशी जिंकतो याचं हे उत्कृष्टं उदाहरण! आणखीन एक उदाहरण म्हणजे १९८३ च्या वर्ल्डकपमधली भारत-झिंबाब्वे मॅच आणि त्यातली कपिलदेवची १७५ रन्सची इनिंग्ज!

ललित लेखनाचा प्रकार

व्हॅलेन्टाईन : स्पर्धेसाठी

काल :
स्मशानात जाऊन मी बसतो. नेहमीच बसतो. आजही बसलो होतो. थडग्यावर बसून तंबाखू खायला फार बरं वाटतं. एकदा किक बसली का तुझ्या आठवणीत शिरता येतं.

तुझ्या केसातला मोगऱ्याचा गजरा आणि त्याचा तो गंध,
बांगड्यांची किणकीण आणि छमछम ते पैंजण,
ढळढळीत दुपार आणि ऊसाचं रान.

तुझ्या वैभवाचा मला स्पर्श झाला...

काय पण व्हॅलेन्टाईन, मी इथं वर बसलोय बार भरत, आणि तू थडग्यात..

आज:
मी व्हिस्की पीत नाही पण हा ग्लास फक्त तुझ्यासाठी. मला आवडतात म्हणून ही गुलाबाची फुलंही सोबत. तुलाही आवडतील याची खात्री आहे.
काल रॉजर म्हणत होता, वील यू बी माय व्हॅलेन्टाईन?
हाऊ क्यन आय डिल विथ धिस्?

ललित लेखनाचा प्रकार

फुसके बार – १४ फेब्रुवारी २०१६

फुसके बार – १४ फेब्रुवारी २०१६
.

१) एबीपीमाझावर राज्यात वेगवेगळ्या ठिकाणी मिळणा-या मिसळीचे प्रकार दाखवत होते. नाशिकच्या एका ठिकाणच्या मिसळीमध्ये चिवडा, पोहे वगैरे काहीच नसते. मोड आलेली वेगवेगळी कडधान्ये, वेगवेगळ्या प्रकारची शेव, तर्री. मोड आलेल्या कडधान्यांवर एक निखारा ठेवलेली पणती, त्यापासून येणारा धूर आत कोंडावा म्हणून वरून झाकण. त्याचा वेगळाच स्वाद येतो. अशा प्रकारे आपल्याला हवे तसे कमी-अधिक तिखट करून घेता येते

मग ते झाल्यावर ठाणे, पुणे वगैरे टिकाणच्या.

फुसके बार – १३ फेब्रुवारी २०१६

फुसके बार – १३ फेब्रुवारी २०१६
.

१) उस से मोहोब्बत करो

अनेक वर्षांपूर्वी पुण्यातल्या एका मोठ्या कंपनीतील वाहतुक विभागाचा प्रमुख एक बंगाली गृहस्थ होते. पूर्वी सुरक्षा कंपनीत काम केलेले. आवाज अगदी भारदस्त. वेगळे बंद केबिन दिले तरी त्यांचा फोनवरील आवाज हॉलमधील सर्वांना ऐकू जात असे. हिंदी भाषेचे पुरेसे ज्ञान नसल्यामुळे त्यांच्या जोरजोरात फोनवरून बोलण्यामुळे सर्वांची करमणूक होत असे. त्यातले हे एक उदाहरण.

मनातले छोटे मोठे प्रश्न किंवा विचार - भाग ६०

कर्मगुणांकन प्रणालीत काही उणीवा आहेत का?राजेश कुलकर्णी:पुण्य=० ?

प्रेमाच दिवस १४ फेब्रुवारी

प्रेमासाठी नसावा फक्त एकच दिवस,
प्रेम करावे ३६५ दिवस
नको फुल नको भेटकार्ड अन
प्रेमाच्या फक्त शुभेच्छा
प्रेम असावे निर्मळ निस्सिम हिच फक्त इच्छा
मनातील भावनांना डोळ्यांनी मुके रुप द्यावे
अन ते मुके शब्द तु सहज समजुनी घ्यावे
प्रेम व्यक्त करायला नसावी गरज कुठ्ल्याही भाषेची
प्रेमात पड्ण्याला संमती असावी दोघांची
नको करुस प्रेमाला असे बंद एका दिवसाच्या कोठडीत
होउदे त्याला बेधुंद , नको अडकवु कुठल्याही चौकडीत.

गुरुत्वीय लहरी - लायगोचं यश

काही वर्षांपूर्वी बायसेप-२ या प्रयोगाने गुरुत्वीय लहरी शोधल्या अशी बातमी आली. गुरुत्वीय लहरींचं महत्त्व बरंच जास्त आहे. गुरुत्वीय लहरी म्हणजे आईनस्टाईनचा सापेक्षता सिद्धांत योग्य असण्याचा आणखी एक मोठा पुरावा. दुर्दैवाने ते संशोधन संशोधकांनी मागे घेतलं. (तेव्हा लिहिलेल्या लेखाचा दुवा.) पण आता पुन्हा या संशोधनात, वेगळ्या प्रकाराने मोजमाप करून यश मिळाल्याचं दिसत आहे.

आपण सुरुवातीपासूनच सुरुवात करू.

गुरुत्वीय लहरी म्हणजे काय?

धाग्याचा प्रकार निवडा:

माहितीमधल्या टर्म्स

फुसके बार – १२ फेब्रुवारी २०१६ - चवीची संवेदना नष्ट करता आली तर, हणमंतप्पा, ग्रॅव्हिटेशनल लहरींचा शोध

फुसके बार – १२ फेब्रुवारी २०१६ - चवीची संवेदना नष्ट करता आली तर, हणमंतप्पा, ग्रॅव्हिटेशनल लहरींचा शोध
.

१) पदार्थाची चव कळू नये यासाठी जीभेवर करण्याच्या कोणत्या प्रक्रियेबद्दल कोणी ऐकले आहे का?

शाळेतल्या निबंध लिहिण्याच्या विषयांमध्ये ‘अमुक झाले तर’ किंवा तमुक ‘झाले नाही तर’ या विषयांवरील कल्पनाविस्तार अनेकदा पाहता आला. आजच्या शाळांमध्येही ते मॉडेल फारसे बदललेले नाही.

मात्र ‘आपल्याला चवीचे ज्ञान नसते तर’ हा विषय माझ्या पाहण्यात नाही.