Skip to main content

बाई

भर उन्हाळी दिवशी डोक्यावर फॅन लावुन, कनक पसारा घालून बसली होती. नानाविध जुने फोटो, पुस्तके, डायऱ्या, वह्या, कागदाचे कपटे आसपास विखुरलेले होते. मधेच गॅलरीमधुन येणाऱ्या, वाऱ्याच्या झुळकीने कागदाचे कपटे अस्ताव्यस्त उडत होते. ते सावरताना तिची तारांबळ उडत होती खरी पण चेहऱ्यावरती व्यग्र भाव ठेवुन काहीतरी वाचत होती ती. काही काही डायऱ्या, कागद वाचताना, तिच्या चेहऱ्यावरती पुसट स्मितरेषा उमटत होती. तर काही फोटो पहाताना, डोळ्यांच्या कडा ओलावत होत्या. कनक होतीच तशी हळवी, मूडी आणि पटकन बोल अंगाला लावुन घेणारी. खरे तर पावसकर बाई तिला नेहमी सांगत -"नाण्याच्या २ बाजू असतात कनक.

ललित लेखनाचा प्रकार

अण्णु (नाट्यछटा)

आज सकाळी सकाळी उठलो तेच मोठ्या धाडधाड आवाजाने . पहील्यांदा वाटलं काल जरा जास्त चढलेली त्याचा परिपाक असावा. तेजायला परिपाक म्हणे. अण्णा मोकाशाची जड जड शब्दवापरायची घाणेरडी सवय लागलीय मला. आयुष्य गेलं गल्ल्यावर बसण्यात. खाणावळीतलं जर असले साजूक तुपकट शब्द वापरायला लागलो ना तर कामवाली पोट्टीपाट्टी हसतील मला. म्हणतील दादा निपाणीकर सठीया गया हे. या साल्यांना ढुंगणावर पोकळ बांबुचे रट्टेच हवे. ऊठता लाथ बसता बुक्की. नाहीतर हाटेल विुकुन मलाही विकतील भोसडीचे. काय साली कटकट हे सकाळी सकाळी म्हुन दार उघडलं तर चौकात हे लोक जमलेले.

माझे पण जेनेसिस

काही दिवसापूर्वी मी एक कथा लिहिली होती. त्यातील एक उतारा.
“झालं तुझं बोलून? आता माझं ऐक. मी तुझ्याकडून जशी तुम्हा जीवांची औपपात्तिक मीमांसा ऐकली तशीच तू पण आमच्या उपपत्तिची कहाणी ऐक. हा परिच्छेद आमच्या धर्मग्रंथातील आहे. तो मी तुला वाचून दाखवतो.”
“ह्या विश्वाची सुरवात व्हायच्या आधी- काहीही नव्हते, होते फक्त अर्थशून्य.

नासदीय सूक्त : मुळारंभाचे आख्यान

प्रस्तावना

“भारत, एक खोज” ही मालिका दूरदर्शनवर आली, त्यावेळेस मी अठरा वर्षांचा होतो. तिचे शीर्षकगीत ऋग्वेदातील नासदीय सूक्त (१०:१२९) आहे. सूक्तातील पहिल्या ऋचेचे मूळ संस्कृतात पठण आणि नंतर पहिल्या आणि शेवटच्या ऋचांचा प्रा. वसंत देव यांनी केलेला हिंदी भावानुवाद. संगीतकार वनराज भाटिया. निवड, दिग्दर्शक श्याम बेनेगल यांची.

ऐकून मी केवळ थरारून उठलो!

समीक्षेचा विषय निवडा

दानिश सिद्दिकी

दानिश सिद्दिकी हा पुलित्झर मिळालेला पहिला भारतीय फोटोग्राफर होता. तो जे काम करत होता ते अतिशय आव्हानात्मक होतं. छायाचित्रकार इंद्रजित खांबे यांची आदरांजली.

टीनेज क्रश सॉन्ग्स

आज काही गोड आणि ग्लॅमरस गाण्यांबद्दल बोलू यात म्हणजे टिनेज क्रश विषयावरती बेतलेली अगदी शुगरस्वीट गाणी. म्हणजे भर उन्हाळी दुपारी, रवाळ कलिंगडाच्या थंडगार फोडीसारखी रिफ्रेशिंग, बासुंदीतील सायीच्या लपक्यासारखी जीभेवर विरघळणारी गाणी.

ललित लेखनाचा प्रकार

प्राचीन ज्ञानाचे पुनरुत्थान (डिजिटलीकरण) आणि प्रकाशन - पतंजलिचे महत्वपूर्ण योगदान

भारताची संस्कृती हजारो वर्ष जुनी आहे. हजारो वर्षांत इथे निर्मित झालेले ज्ञान मौखिक आणि लिखित परंपरेत सुरक्षित ठेवण्याचे प्रयत्न विद्वानांनी सतत केले. अधिकांश लिखित ज्ञान ताडपत्र इत्यादीवर पुस्तक स्वरुपात सुरक्षित ठेवले. विदेशी आक्रांतानी आपले ज्ञान नष्ट करण्याचा पुरजोर प्रयत्न केला. लाखो पुस्तके जाळून नष्ट केली. तरीही कालप्रवाहात लाखो ताडपत्री पाण्डूलिपी निश्चित जिवंत राहल्या असतील. देशाला स्वतंत्रता मिळाली. पण आपले दुर्भाग्य गुलामी मानसिकता असलेल्या काळ्या साहेबांचे राज्य भारतात आले. आपल्या प्राचीन ज्ञानाविषयी त्यांच्या मनात आदर कमीच.

ललित लेखनाचा प्रकार

बाब्या

सर्वप्रथम काही सूचना. तुम्ही जर पुरुष असाल आणि हा लेख वाचत असाल, तर पुरुषी अहंकार दुखावला जाईल. तुम्ही जर वंशोचो दिवो 'लाभलेली' मम्मी असाल, तर मग राहूच द्या.. म्हणून आधीच सांगते - वाचावे परि डोळे उघडून स्वीकारावे अथवा ‘Read at your own risk.’ कारण माझे हे मत पूर्णपणं वैयक्तिक आहे.

कोरोना विषाणू कोडं उगमाचं!

Taxonomy upgrade extras

कोरोना विषाणूचा उगम कुठून झाला, तो नैसर्गिकरीत्या तयार झाला, प्रयोगशाळेतून त्याची गळती झाली की तो मुद्दाम बनवला गेला यावर जगात पुन्हा एकदा चर्चा सुरू झाली आहे. या दोन्ही बाजूंच्या सिद्धांतांचे आधार काय आहेत आणि ही चर्चा सध्या कुठवर येऊन ठेपली आहे याचा वेध.