Skip to main content

हिवाळ्यातल्या पाकृ

हिवाळ्यात मिळणारी लिंबं, मिरच्या आणि आवळे यांमुळे लोणची घालावीशी वाटतात, आणि थोडी थोडी का होईना ती मी दरवर्षी घालतेच. आंब्याचं लोणचं घरात फार खपत नाही आणि मुंबईच्या हवेला फ्रिजच्या बाहेर ते टिकतही नाही. त्यामुळे ते कधीतरी थोडंसं विकत आणते. गेल्या आठवड्यात हे पदार्थ केले.

एक प्रयोग

काल रात्री बराच वेळ पडून, इन्स्ट्रुनेम्टल म्युझिक (https://www.youtube.com/watch?v=WxDJsMQCSzQ&list=PLo4u5b2-l-fBE7Yg_v5XW…) ऐकलं. रागांमधलं काहीच कळत नाही पण नोट केलेले की 'हंसध्वनी' हा राग आपल्याला फार आवडतो आहे. कदाचित संस्कॄतप्रचुर नावाच्या मोहातच पडले असेन, त्यातही शुभ्र हंस इमॅजिन केल्याने दूधात साखर. ते काहीही असो पण मन खूप शांत झाले. बराच वेळ गेल्यानंतर आपोआप मनात एक विचार आला. जशी पाच इंद्रिये असतात तसे आपले सहावे इंद्रिय असते आपले मन.

ललित लेखनाचा प्रकार

ऐसे ऐकिले आकाशी

||१|| ग्रहकक्षांच्या कातीव रेषा
वितान अवकाशाचे व्यापून-
अचूकतेची लय सांभाळीत-
परस्परांशी अंतर राखून-
कुजबुजल्या,"हे अष्टग्रहांनो,
फिराल तुम्ही अथकपणाने
विश्वांताचा क्षण आला तरी
अमुच्या आभासी पण तरिही
अभेद्य ऐशा बेड्या घालून?"

||२|| पिठूर केशरी चंद्रधगीने
स्फटिकतळ्यातील मासोळीला
म्हटले बिलगून जललहरीतून,
"झगमगणारे लोलक दाहक
त्वचेवरून देशील का काढून?
मावळतीवर जेव्हा तारे-
भल्या पहाटे फिक्कट होतील-
तेव्हा त्यांना तेज त्यातले
थोडे थोडे देईन वाटून"

काय ही आली वेळ

काय ही आली वेळ
जिथे तिथे दुष्काळ
असेल ओला कोरडा
आला होऊनी काळ १
निसर्ग रागावला
जो आजवरी भला
मानवे डिवचले
त्यानेच तो कोपला २
उत्क्रांतीं मिळे गुण
तेणें ज्ञान विज्ञान
भूतमात्र कल्याण
निसर्ग अपेक्षिला ३
निसर्गाप्रती मैत्र
शहाणीव सर्वत्र
तरीच भूतमात्र
भूमंडळीं टिकला ४
निसर्गी कुरघोडी
जीवनघाती गोडी
मूर्खपणाची खोडी
करावया धजला ५
मानवा आतातरी
विवेके कृती करी
अनंत कालांतरी
जगीं जीव उरावा ६

वॉशिंग मशीन आणि लिपिस्टिक

(एका फेसबुकी चरित्रापासून मिळालेली प्रेरणा)

आमची छोटीसी फॅमिली. मी, माझा नवरा आणि एकुलता एक मुलगा, तो ही शिक्षणासाठी घरापासून दूर. घरात आम्ही दोघेच. एक दिवस नवरोबा वॉशिंग मशीन घेऊन आले. मी विचारले, ही कशासाठी. नवरोबा उतरले, धोब्याचा खर्च वाचेल आणि तुलाही जास्त कष्ट करावे लागणार नाही. मी मनात म्हंटले, अरे, खरे बोल की, मला कामावर जुंपण्यासाठीच ही मशीन तू घरी आणली आहे. माझे सुख-चैन पाहवत नाही तुला.

माझे दोन गणितवेडे मित्र – भाग २ [स्वप्नील महाजन]

गणितज्ञांचे दोन प्रकार करता येतील. काही असतात प्रमेय सोडवणारे आणि दुसरे काही असतात सैद्धांतिक इमारत रचणारे. पहिल्या प्रकारचे गणिती खूप काळ अनिर्णित राहिलेले जटिल पण विशिष्ट प्रश्न सोडवू पाहतात, तर दुसऱ्या प्रकारचे गणिती वरपांगी भिन्न दिसणाऱ्या विषयांतील साम्य शोधून त्या सगळ्या विषयांना एक सैद्धांतिक चौकट मिळवून देतात. स्वप्नील महाजन आणि त्याचा सहयोगी मार्सेलो आगियार हे दुसऱ्या प्रकारचे, अव्वल दर्जाचे गणिती आहेत.

ललित लेखनाचा प्रकार

तेरी जुस्तजू में बहार है ..

ये हवा, ये रात, ये चाँदनी
तेरी एक अदा पे निसार है
मुझे क्यूँ ना हो तेरी आरज़ू?
तेरी जुस्तजू में बहार है

ललित लेखनाचा प्रकार

मराठीतील वैज्ञानिक आणि विज्ञानविषयक साहित्य

मराठी साहित्यात विज्ञानविषयक आणि वैज्ञानिक संकल्पना आधारभूत मानून लिहिलेले काल्पनिक साहित्ये किंवा मनोरंजनासाठी लिहिलेल्या कादंबऱ्या कमी प्रमाणात आहेत.
नारळीकरांनी लिहिलेले त्यावेळी नावाजले गेले. मात्र विज्ञानाच्या बऱ्याचशा क्लिष्ट संकल्पना मराठीतून बऱ्याच लेखकांनी लिहिल्या. माझ्या वाचनात आलेले विज्ञानविषयक लिहिणारे मराठीतील लेखक म्हणजे नारळीकर, जावडेकर, मोहन आपटे, डॉ. प्रकाश तुपे, निरंजन घाटे, बाळ फोंडके, अच्युत गोडबोले हे आहेत.